TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Haziran ayına ilişkin tarımsal girdi fiyatlarındaki değişimleri açıkladı. Bayraktar, özellikle gübre fiyatlarındaki fahiş artışa dikkat çekerek, ÜRE gübresinin son bir yılda yüzde 99,4 oranında zamlandığını belirtti. İran-İsrail savaşı ve dışa bağımlılığın etkisiyle yükselen girdi fiyatlarının çiftçiyi zor durumda bıraktığı ve üretimi olumsuz etkileyeceği vurgulandı.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Haziran ayına ilişkin “Aylık ve Yıllık Girdi Fiyatlarındaki Değişimleri” içeren basın bültenini yayımladı.
Bayraktar, Türkiye’nin kimyasal gübre hammaddelerinin yüzde 90’ından fazlasını ithal etmesi nedeniyle dışa bağımlı bir ülke olduğuna dikkat çekerek, gübre piyasalarının hem dış piyasalara hem de dolar kuruna bağlı olarak değiştiğini belirtti.
Savaşın gübre fiyatlarına etkisi büyük
13 Haziran’da başlayan İran-İsrail savaşının Türkiye’deki gübre fiyatlarını doğrudan artırdığı açıklandı. Savaşın cereyan ettiği bölgedeki ülkelerin gübre üretiminde dünyanın önde gelen ülkeleri olması, sevkiyat yollarında meydana gelen kısıtlamalarla birlikte bu ülkelerden gübre veya gübre hammaddesi temin eden ülkelerdeki fiyatları yükseltti. Türkiye’deki gübre piyasası da bu durumdan olumsuz etkilendi.
Gübrede fiyat artışları rekor kırdı
Bayraktar’ın verdiği bilgilere göre, ÜRE gübresinin fiyatı bir ayda yüzde 38,5 artarak 19 bin 635 liradan 27 bin 192 liraya yükseldi. Geçtiğimiz Mayıs ayına göre DAP gübresinin fiyatı yüzde 12,9 artışla 30 bin 521 liraya, 20.20.0 kompoze gübresinin fiyatı yüzde 10,7 artışla 19 bin 198 liraya, Amonyum Sülfat gübresinin fiyatı yüzde 6 artışla 11 bin 768 liraya ve Amonyum Nitrat gübresinin fiyatı yüzde 3,1 artışla 13 bin 294 liraya ulaştı. Yıllık bazda incelendiğinde ise fiyat artışları daha da çarpıcı boyutlara ulaştı. Bir önceki yıla göre ÜRE gübresinin fiyatı yüzde 99,4 ile neredeyse iki katına çıktı. DAP gübresinin fiyatı yüzde 48,8, 20.20.0 kompoze gübresinin fiyatı yüzde 42,7, Amonyum Nitrat gübresinin fiyatı yüzde 36 ve Amonyum Sülfat gübresinin fiyatı yüzde 34,7 oranında arttı.
Mazot, yem ve elektrik fiyatları da yükselişte
Gübreye ek olarak, tarımsal üretimin diğer önemli girdilerinden mazotun litre fiyatı da aylık yüzde 6,2, yıllık ise yüzde 15,1 oranında artarak 49 lira 89 kuruşa yükseldi. Hayvancılıkta kullanılan süt yemi ve besi yemi fiyatları yıllık yüzde 30 oranında artarken, elektrik fiyatları da yüzde 47 oranında zamlandı.
Artan girdi maliyetleri üretimi tehdit ediyor
Bayraktar, önümüzdeki dönemde mısır, ayçiçeği ve çeltik gibi sıcak iklim tahıllarının üst gübrelemelerinin yapılacağına dikkat çekti. Bu yüksek fiyatlarla gübre almak zorunda kalacak çiftçilerin çoğunun gübre temin edemeyeceğini veya eksik gübreleme yapacağını belirtti. Nisan ayında yaşanan zirai donun meyvelerde, ardından meydana gelen tarımsal kuraklığın ise buğday ve arpa başta olmak üzere serin iklim tahıllarında önemli verim düşüklüklerine neden olduğunu hatırlatan Bayraktar, bu durumun üzerine gübre noksanlığından oluşacak verim düşüklüğünün tarımsal üretimdeki zararı daha da büyüteceği konusunda uyardı. Bayraktar, başta gübre olmak üzere artan girdi fiyatlarıyla üretimde zorlanan çiftçilerin desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak, bu kapsamda 2025 yılı destekleri içinde yer alan temel desteklerin artırılması gerektiğini sözlerine ekledi.