TÜRK-İŞ, “Türkiye’de Açlık ve Yoksulluk Araştırması Ağustos 2025” araştırmasının sonuçlarını kamuoyu ile paylaştı.
Araştırma sonuçlarına göre:
-Dört kişilik ailenin aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı)27.111 TL.
-Gıda ile birlikte diğer tüm temel harcamalar için haneye girmesi gereken toplam gelir tutarı (yoksulluk sınırı) ise 88.310 TL.
-Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti 34.981 TL.
-Mutfak enflasyonu aylık %2,64 on iki aylık %40,68 yıllık ortalama %41,46 olarak hesaplandı.
-Bir kişinin yaşama maliyeti ile asgari ücret arasındaki fark 12.877 lira oldu.
Vatandaş borçlanarak yaşamını sürdürüyor
Asgari ücret, ülkedeki dar gelirli vatandaşların ve ailelerinin temel ihtiyaçlarını karşılayabilecek temel gelir olma niteliğinden her gün biraz daha uzaklaşmaktadır.
Milyonlarca sabit gelirli çalışanın ve emeklinin aylık gelirlerinin asgari ücret düzeyinde veya altında olduğu, sosyal politikalar çerçevesinde sağlanan nakdi ödemelerin koruyucu olmaması diğer bir ifadeyle yetersiz kalması nedeniyle vatandaşlar ihtiyaçlarının çoğu için borçlanarak geçimlerini sürdürmek durumunda kalmaktadır.
Ağustos ayı itibariyle bir kişinin yaşama maliyeti ile asgari ücret arasında oluşan 12.877 liralık fark yoksullaşmanın boyutunu ortaya koymaktadır. Bu farkı gidermeden enflasyon kadar ücret artışına gidilmesi, var olan olumsuz geçim koşullarının ve dolayısıyla yoksulluğun sürdürülmesi anlamına gelmektedir. Yoksulluğun azaltılması ve giderek ortadan kaldırılması, çalışanların satın alma gücünün iyileştirilmesini sağlamak bakımından ”insan onuruna yaraşır” bir gelir tespitinin yapılması öncelikli olmalıdır.
Asgari ücret temel gıdaya yetmiyor
TÜRK-İŞ tarafından, çalışanların geçim koşullarını ortaya koymak ve temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat değişikliğinin aile bütçesine yansımalarını belirlemek amacıyla her ay, düzenli olarak yapılan bu araştırmanın 2025 Ağustos ayı sonucuna göre;
-Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapılması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 27.111,17 TL’ye,
-Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 88.309,98TL’ye
-Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’de aylık 34.981,22 TL’ye yükseldi.
Gıda fiyatları 1 bir yılda ortalama yüzde 41,46 arttı
TÜRK-İŞ’ in verilerine göre “mutfak enflasyonu” verilerindeki değişim Ağustos 2025 itibariyle şu şekilde gerçekleşmiştir:
●Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre yüzde 2,64 oranında gerçekleşti.
●On iki aylık değişim oranı yüzde 40,68 oldu.
●Yıllık ortalama artış ise yüzde 41,46 olarak gerçekleşti.
●Yılın ilk sekiz aylık artış oranı ise yüzde 28,59 oranında oldu.
TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan çarşı-pazar-market dolaşılarak gıda ürünleri fiyatlarındaki değişim, harcama gruplarına göre Ağustos 2025 itibariyle şu şekilde oldu:
-Süt, yoğurt ve peynir ürünlerinin bulunduğu grupta; süt fiyatları geçen ay olduğu gibi bu ayda artış gösterdi. Yoğurt ve peynir ürünlerinin ortalama fiyatlarında da %4’lük bir artış olduğu tespit edildi.
-Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller ürünlerinin bulunduğu grupta; dana etinin fiyatı -Et ve Süt Kurumu’nun marketlerin bir kısmına etleri düşük fiyattan veriyor olmasına nedeniyle- kısmen düşmüş olsa da etin ortalama fiyatında ciddi bir değişiklik görülmedi. Aynı şekilde kuzu etinin kilogram fiyatında da önemli bir değişiklik görülmedi. Balıkta avlanma dönemi başlayıncaya kadar hesaplamada esas alınan kültür balıklarının ortalama fiyatı genelde aynı kaldı. Tavuk etinin kilogram fiyatında %8 oranında artış olduğu tespit edildi. Yumurtanın fiyatı geçen ay olduğu gibi bu ay da artış gösterdi. Kuru baklagiller (kuru fasulye, nohut, yeşil ve kırmızı mercimek) grubunda fiyatlar bir miktar arttı. En yüksek oranda artış %9 ile yeşil mercimekte görüldü.
-Mevsim şartlarına bağlı olarak genellikle yaz aylarında gerileyen sebze-meyve fiyatları geçtiğimiz aylarda yükselmiş ve bu gelişme mutfak harcamasını olumsuz etkilemişti. Beklenen düşüş bu ay da gerçekleşmedi fakat ortalamada meyve ve sebze fiyatları sabit kaldı. Geçtiğimiz ay fiyatı biraz gerileyen patatesin fiyatı yeniden arttı. Kuru soğan fiyatı neredeyse aynı kaldı.
Meyve-sebze fiyatlarında geçen ay olduğu gibi bu ay da sebze fiyatları artış gösterirken, meyve fiyatlarında -bir miktar-düşüş olduğu görüldü. Semt pazarlarında yeşil soğan, maydanoz gibi yeşil yapraklı sebzelerin fiyatında artış olduğu tespit edildi. Sebze (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değil) ortalama kilogram fiyatı 63,75 TL, ortalama meyve kilogram fiyatı 124,17 TL oldu. Hesaplamada -bu ay- 17’si sebze ve 12’si meyve olmak üzere toplam 29 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Meyve-sebze ortalama kilogram fiyatı ise 82,59 TL (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri bu hesaplamada “Ortalama Meyve-Sebze Fiyatı” kapsamında değerlendirilmektedir) olarak tespit edilmiştir.
-Ekmek, pirinç, un, makarna, bulgur, irmik gibi ürünlerin bulunduğu grupta; ekmeğin fiyatı bu ay artış gösterdi. Ankara’da 200 gram ekmeğin fiyatı 12,5 TL’den %20 artışla 15 TL’ye yükseldi. İnsanların günlük beslenmesinde ağırlıklı yeri olan ekmeğin fiyatındaki artış aile bütçesine ağır yük getirdi. Bu harcama grubundaki diğer ürünlerden pirinç, makarna, bulgur, un ve irmiğin fiyatında bir miktar arış olduğu tespit edildi. En yüksek artışın %6 ile pirinç fiyatında olduğu görüldü.
-Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta; ayçiçek yağı, tereyağı ve margarinin kilogram fiyatında artış olduğu gözlemlendi. Zeytinyağının kilogram fiyatı ise bir miktar düştü. Siyah zeytinin fiyatı bir miktar artarken yeşil zeytinin fiyatı ise düştü. Yağlı tohum ürünlerinin fiyatında önemli bir değişiklik tespit edilmedi.
-Son grupta yer alan gıda maddeleri içersinde baharat ürünlerinden karabiberin kilogram fiyatında artış olduğu tespit edildi. Diğer ürünlerin fiyatı sabit kaldı. Çayın kilogram fiyatında ortalama %8,5 artış, ıhlamurun kilogram fiyatında ise ortalama %10 oranında artış olduğu tespit edildi. Diğer ürünlerden pekmez, şeker bal ve reçelin kilogram fiyatında ise bir miktar artış olduğu görüldü. Salçanın kilogram fiyatında da bu ay ortalamada %10 oranında artış oldu.
