2024 yılı Asgari Ücret tutarı 17 bin 2 lira olarak açıklandı. 7 milyondan fazla emekçiyi direk, diğer çalışanlarıysa dolaylı etkileyecek ücret tutarına emek kesimlerinden tepkiler artıyor.
Türk-İş, işçi kesimlerini temsilen komisyonda yer almıştı. Asgari ücretin belirlendiği toplantı sonrası Türk-İş tarafı 18 bin lira ve yılda iki kez ücret belirlenmesini teklif getirdiklerini açıkladı.
Emek kurumları asgari ücret için tepkilerini şöyle ifade ettiler., “Bir evde 3 kişi dahi çalışsa yoksulluk sınırı aşılamayacaktır. Yılda bir kez zam yapmak, emekçiye “benim hatalarımın bedelini sen ödeyeceksin” demektir:
DİSK: “Bu asgari ücret geçinmeye yetmez, bu iş burada bitmez!..”
-Türkiye’de ortalama ücret haline gelen asgari ücret, bir kez daha hükümet ve işverenler tarafından, işçiler dışlanarak tek taraflı olarak belirlendi. Hükümet ve işverenlerin ortak kararıyla milyonlarca işçi ve ailesi 2024 yılında açlık sınırının altında bir ücretle yaşamaya mahkûm edildi.
-“Bir kez verilecek zamla bu iş biter” diyenler bilsin ki Türkiye işçi sınıfı açlığa mahkûm olmayacaktır. Türkiye’nin asgari ücretliler toplumu olmaktan kurtarılması ve asgari ücretin yılda dört kez belirlenmesi için DİSK olarak mücadeleye devam edeceğiz.
2024 yılı asgari ücreti hükümet ve işveren bloku tarafından, 700 lirası asgari ücret desteği olmak üzere net 17 bin 2 lira olarak belirlendi. Sermaye kâr rekorları açıklarken, milyonlar yüksek enflasyon nedeniyle ciddi bir gelir kaybına uğradığı, gelir adaletsizliğinin arttığı bir dönemde iktidar ve işverenler bir olmuş, işçi sınıfına açlık ücretini reva görmüştür.
Türkiye’de asgari ücretin sembolik bir ücret olmadığı, işçilerin yarısından fazlasının asgari ücret civarında bir ücretle çalıştığı, üstelik özel sektörde bu oranın yüzde 70’lere ulaştığı biline biline, 2024 yılının ilk aylarında açlık sınırının altında kalacak bir ücret belirlenmiştir.
Belirlenen asgari ücret ilk aylık ödendiğinde dahi yoksulluk sınırının üçte birinin altında kalacaktır. Yani bir evde üç kişi çalışsa dahi -ki bu mümkün değildir- yoksulluk sınırını aşamamaktadır. Daha da kötüsü, asgari ücretliler 2024 yılının ilk aylarından itibaren açlık sınırının altında bir gelirle yaşamaya mahkûm edilmektedir. Yüksek enflasyon koşullarında, bugün belirlenen asgari ücretin 2024 yılı boyunca geçerli olması kabul edilemez.
Türkiye’de asgari ücretin tespitinde bir kez daha uluslararası kurallara uyulmamış, Birleşmiş Milletler, Uluslararası Çalışma Örgütü ve Avrupa Konseyi standartları dikkate alınmamış ve ailesi hesaba katılmadan tek bir işçi üzerinden asgari ücret hesaplanmıştır. Üstelik en düşük kamu işçisi maaşı 2023 sonlarında 24 bin 500 TL iken, 2024 yılında 30 bin lira düzeyini aşacakken devletin özel sektördeki işçilerle kamu işçileri arasında ayrım yapması Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırıdır.
Asgari Ücretin belirlenmesinde bu sene bir ilk daha yaşanmış, 2024 yılı asgari ücreti bir siyasi partinin genel merkezinde belirlenmiştir. İşverenlerle ve hükümetin bir siyasi parti genel merkezinde asgari ücret belirlemesiyle, Asgari Ücret Tespit Komisyonu fiilen ortadan kaldırılmıştır.
İnsanca yaşanacak bir ücrete hasret kalan Türkiye işçi sınıfı için artık hayatta kalmaya yetecek bir ücretten dahi bahsetmek zorlaşmaktadır.
Kaşıkla verilen ücret artışlarının, adaletsiz vergi sistemi, yeni yıl zamları ve yüksek enflasyon yoluyla geri alınması da artık bir gelenek haline gelmiştir.
Türkiye işçi sınıfı bu açlık dayatmasına, zenginin daha zengin, yoksulun daha yoksul olduğu bu düzene mahkûm kalamaz. Asgari ücret dayatmasından kurtulmak için, Türkiye’nin bir asgari ücretliler toplumu olmaktan kurtarılması için, sendikalaşma, grev ve toplu sözleşme mücadelesini yükseltmek şarttır.
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu olarak Asgari Ücret Tespit Komisyonunda olmamamıza rağmen, Türkiye’nin dört bir yanında işyerlerinde, meydanlarda, sokaklarda, verdiğimiz mücadeleyi büyütmeye kararlıyız.
İnsanca yaşanacak ücret için;
Gelirde adalet için; Vergide adalet için; Mücadeleye devam!
Birleşik Kamu-İş: “Asgari vicdanla belirlenen asgari ücret kabul edilemez”
Milyonlarca çalışan ve onların ailelerinin beklediği asgari ücret zammı yine hayat pahalılığının altında kalmış, “vatandaşımızı enflasyona ezdiremeyeceğiz” tekerlemelerinin hemen sonrasında dağ fare doğurmuştur.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun dünkü toplantısının ardından 2024 yılı için geçerli olacak asgari ücretin 17 bin 2 TL olduğunu açıklamıştır.
Yüzde 49 zam oranıyla belirlenen bu rakamın yeterli olup olmadığını değerlendirmeden önce, asgari ücret gerçeğine dair bazı noktaların tekrar altını çizmek şarttır:
-Asgari ücret gözler önündeki komisyonla değil sahne arkasındaki hükümet-patron ortaklığıyla belirlenmiştir.
-Asgari, yani ‘en az’ ücret, iktidar sayesinde artık ülke çapında genel ücret haline gelmiştir.
-Bu yılki asgari ücret zammında hükümet bir taşla iki kuş vurmaya çalışmaktadır. Artık yılda bir kez zam yapacağını belirttiği asgari ücreti, 2024’te Mart ayında yapılacak yerel seçimler öncesinde öldürmeyecek ancak Mart ayından sonra tüm ekonomistlerin daha da kötüye gitmesini beklediği enflasyona karşı hızla eriyeceği için patronları memnun edecek şekilde belirlemiştir. Yani asgari ücret, ekonomik parametreler değil seçim takvimi baz alınarak belirlenmiştir.
Peki, bu rakam bize neyi söylüyor?
Aslında hiçbir şeyi söylemiyor çünkü ücretin ne olduğu değil alım gücü esastır. Daha asgari ücret açıklandıktan birkaç saat sonra dahi marketlerde hummalı bir etiket değiştirme faaliyetleri başlamıştır. Yani enflasyon sabit tutulmadıkça ya da enflasyon artışına göre yeterli sıklıkta ücret iyileştirilmesi yapılmadıkça, “yeterli bir asgari ücret”i tespit etmek mümkün değildir.
TÜİK’e göre %65 civarında gerçekte ise üç haneli oranlarda seyreden enflasyon ücretli çalışanları, emeklileri, yoksulları ezip geçmektedir.
Konfederasyonumuz Birleşik Kamu-İş Ar-Ge biriminin yapmış olduğu araştırmaya göre ülkemizde Aralık ayı açlık sınırı 16 bin 483 lira yoksulluk sınırı da 46 bin 837 lira olarak belirlenmiştir. Gıda Fiyatları Aralıkta yüzde 6,2 arttı. Son bir yıllık dönemde ise yüzde 100.2 arttı. Son altı aylık enflasyonda %50.6 artmıştır.
Üstelik daha yeni yıl gelmeden zamları gelmiştir. 2024 gelmeden zamlar peşine yapılmıştır. 1 kilo beyaz peynirin fiyatı 300 lirayı, 1 kilo etin fiyatı 390 TL’yi, 30’lu yumurta 130-140 lirayı bulmuştur.
Asgari ücretliler çok iyi biliyorlar ki, yapılan artış ile çok daha fazlası birkaç ay içinde gıdasındaki, suyundaki, elektriğindeki ve doğalgazındaki vergilerle geri alınacaktır.
Ülke genelinde kira ortalaması 10 bin TL’ye ulaşmışken 17 bin liralık ücretle milyonlarca insanın nasıl geçineceği büyük bir kriz sorusu olarak orta yerde durmaktadır.
Yapılması gerekenler bellidir:
-Asgari ücret tespit komisyonunun yapısı değiştirilmeli, işleyişi şeffaflaştırılmalı, hükümetin ve patronların hınk deyicisi pozisyonundan çıkarılmalıdır.
-Enflasyon artışı kötü ekonomi yönetiminin bir sonucudur. “Yılda bir kez zam” yapmak, emekçiye “benim hatalarımın bedelini sen ödeyeceksin” demektir. Bir kez zam inadından vazgeçilmeli ve yıl içinde dört ara zam yapılmalıdır.
-Asgari ücret, gerçek enflasyon koşullarına göre belirlenmeli, ülkenin çalışan nüfusunun yüzde 45’inin asgari ücret alıyor olması ayıbı temizlenmelidir.
İnsanlık onuruna yaraşır bir ücretin belirlenmesi ve korunması için şart olan bu yöntemler, kamu emekçilerine yapılacak zamlar belirlenirken de kullanılmalı, krizin faturası emekçilere kesilmemelidir.
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu olarak; bu sefalet fermanını ancak gerçek ve örgütlü bir emek mücadelesinin yırtıp atabileceğinin altını çiziyor, bu uğurda verdiğimiz mücadeleyi aralıksız olarak sürdüreceğimizi ilan ediyoruz.