Açlık büyüyor, yoksulluk normalleştiriliyor
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonunun Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın dört kişilik bir ailenin, dengeli ve sağlıklı beslenebilmesi için gereken gıda harcamasının yanı sıra diğer ihtiyaçlarını da yoksunluk hissi çekmeden karşılayabilmesi için aylık olarak yapması gereken harcamayı dikkate alarak hesapladığı açlık-yoksulluk sınırı araştırmasının Ocak 2026 sonuçları açıklandı.
Araştırma sonuçlarına göre:
-Açlık sınırı 32 bin lirayı geçti
-Açlık sınırı ocakta, önceki aya göre 1.431 lira artarak 32 bin 86 liraya çıktı.
-Dört kişilik ailenin yoksuluk sınırı ise yılın ilk ayında 4 bin liradan fazla artarak 99 bin lira sınırına dayandı.
-Açlık sınırı 28 bin 75 lira olan 1 ocak’tan itibaren uygulanmaya başlanan yeni asgari ücretin 4 bin üzerine çıktı.
-Başta bu ayın sonunda cebe girecek olan asgari ücret olmak üzere diğer maaş, ücret ve aylıklar daha yılın ilk ayında satınalma gücünün önemli bir kısmını kaybetti.
-En düşük emekli aylığı da 20 bin liraya çıkarıldığı ayda bile açlık sınırının 12 bin lira altında kaldı.
Asgari ücrete en az yüzde 40 zam yapılmalıydı
Açlık sınırı yılın ilk ayında 1.431 lira artarak 32 bin 86 liraya ulaşırken, yoksulluk sınırı da gıdayla birlikte, başta barınma ve ulaştırma olmak üzere diğer harcama gruplarında yaşanan fiyat artışlarının etkisiyle 98 bin 979 lira oldu. Açlık sınırı bu yılbaşında 28 bin75 liraya çıkarılan asgari ücretin 4 bin lira üzerine yükseldi. 20 bin lira olarak belirlenen en düşük emekli aylığı ise açlık sınırının 12 bin lira altında kaldı.
Aralık 2025 açlık sınırı seviyesine gelebilmesi için en az yüzde 40 zam yapılması gerekirken sadece yüzde 27 oranında zam yapılarak belirlenen 2026 yılında uygulanacak asgari ücret, yüzde 18,6 oranında artırılan kamu çalışanlarının ücretleri, yüzde 12,19 oranında artırılan emekli aylıkları satın alma gücünün büyük bir kısmını daha yılın ilk ayında kaybetti.
Açlık sınırının önceki aya göre 1.431 lira arttığı ocakta gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama ise 2 bin 631 liralık yükselişle 66 bin 889 liraya çıktı. İkisinin toplamından oluşan yoksulluk sınırı ise önceki aya göre 4 bin 61 lira artarak 98 bin 974 lira oldu. Açlık sınırı son bir yıllık dönemde 8 bin 426 lira, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama 18 bin 621 lira ve yoksulluk sınırı 27 bin 46 lira arttı.
Ücretler ve açlık-yoksulluk sınırı
Net asgari ücretin, Aralık 2025 için hesaplanan 30 bin 655 liralık açlık sınırını yakalayabilmesi için bile en az yüzde 40 oranında artırılması gerekiyordu. Ancak 2026 yılında uygulanacak asgari ücret TÜİK’in açıkladığı enflasyonun bile altında kalacak şekilde yüzde 27 oranında artırılarak 28 bin 75 liraya çıkarılmıştı. İşçilerin cebine 31 Ocak 2026’da girecek olan yeni asgari ücret ise dört kişilik bir ailenin sadece 26 günlük beslenme giderini karşılayabildi. Asgari ücret yoksulluk sınırının ise üçte birini bile karşılayamıyor. Ailede üç kişinin asgari ücretle çalışarak haneye getireceği gelir bile yoksulluk sınırının 14 bin 749 lira altında kalıyor. Diğer bir ifadeyle üç asgari ücret giren dört kişilik bir ailenin geliri yoksulluk sınırının bile oldukça altında kalıyor.
Bu yıl başından geçerli olmak üzere TBMM’de 20 bin liraya çıkarılan en düşük emekli aylığı ise sadece 18 günlük beslenmeye zor yetiyor.
Yüzde 18,6 oranında zamlanarak bu yılın ilk yarısı için aile ve çocuk yardımı dahil 61 bin 890 liraya yükselen en düşük memur maaşı yoksulluk sınırının yüzde 63’ünü, 67 bin 630 liraya yükselen ortalama memur maaşı ise yüzde 68’ini zor karşılıyor. Yoksulluk sınırını karşılayabilmesi için en düşük memur maaşının en az yüzde 59,9, ortalama memur maaşının ise yüzde 46,3 oranında artırılması gerekiyor.
Açlık sınırı
Türkiye genelinde de yaygın şube ağı bulunan ve en fazla alış-veriş yapılan marketlerden derlenen fiyatlara göre, dengeli beslenebilmek için et- balık- yumurtaya aylık olarak yapılması gereken harcanma ocakta 283 lira, son bir yılda ise 3 bin 279 lira artarak 9 bin 994 lira oldu.
Kuru bakliyat için yapılması gereken harcama önceki aya göre 86 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise 199 liralık artışla 669 lira oldu.
Ocakta 31 lira azalarak 6 bin 211 liraya gerileyen süt, yoğurt ve peynir için yapılması gereken harcamada yıllık olarak ise 1.151 lira artış kaydedildi.
Meyve için harcanması gereken tutar önceki aya göre 62 lira azalırken, geçen yılın aynı ayına göre ise 812 lira artarak 2 bin 900 lira oldu. Sebze için yapılması gereken harcama ise önceki aya göre 756 lira artarak 4 bin 304 lira olarak gerçekleşti. Taze sebze harcaması geçen yılın aynı ayına göre ise 805 lira arttı.
Ekmek, un ve makarna gibi ürünler için yapılması gereken harcama ocakta da değişmeyip 2 bin 486 lirada kaldı. Pirinç ve bulgur harcamaları 373 lira artarak 1.585 liraya çıktı. Yağ için yapılması gereken harcama ise 2 liralık yükselişle 788 liraya çıktı. Ekmek, un ve makarna için yapılan harcama geçen yıla göre 434 lira, pirinç, bulgur harcaması ise 630 lira, yağ harcamaları da 214 lira artış kaydetti.
Şeker, bal, pekmez, reçel harcaması önceki aya göre 24 lira yükselerek 2 bin 380 lira oldu. Aynı ailenin zeytin için yapması gereken harcama ise değişmeyerek 766 lirada kaldı. Şeker, bal, reçel harcamalarında son bir yılda 799 liralık, zeytin harcamalarında ise 180 liralık artış oldu.
Yetişkin erkek için 2.800, kadın için 2.200, genç için 3.000 ve çocuk için de 1.600 kalori esas alınarak yapılan hesaplamaya göre ocak ayı açlık sınırı yetişkin erkek için 9 bin 368 liraya, yetişkin kadın için 7 bin 354 liraya, çocuk için 5 bin 340 liraya ve genç için de 10 bin 24 liraya yükseldi.
Gıda dışı harcamalar
Yoksulluk sınırının belirlenmesinde gıda dışı ihtiyaçların fiyat değişimleri de esas alınarak yapılan araştırmaya göre, dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki gereksinimlerini “insan onuruna yaraşır bir şekilde ve yoksunluk hissi çekmeden” karşılayabilmesi için aylık olarak yapması gereken harcama tutarı da ocakta 66 bin 889 liraya çıktı.
Ocakta dört kişinin ortalama giyim ve ayakkabı harcamaları 2 bin 483 liraya yükselirken, barınma (kira dâhil) harcamaları ortalama 20 bin 510 liraya, ev eşyası harcamaları 7 bin 453 liraya yükseldi. Sağlık harcamaları 2 bin 544 liraya, ulaştırma harcamaları 18 bin 274 liraya çıktı. Haberleşme harcamaları 1.733 liraya, eğlence ve kültür harcamaları 1.740 liraya, eğitim harcamaları 1.976 liraya yükseldi. Tatil-otel harcamaları 6 bin 879 liraya ve çeşitli mal ve hizmetlerle ilgili harcamalar 3 bin 300 liraya kadar tırmandı.
Yoksulluk sınırı
Dört kişilik bir ailenin insan onuruna yaraşır şekilde yoksunluk hissi duymadan yaşayabilmesi için yapması gereken gıda ile gıda dışı harcamaların toplam tutarını gösteren yoksulluk sınırı ise Ocak 2026 itibariyle 98 bin 974 liraya tırmandı. Yoksulluk sınırında ocakta 4 bin 61 liralık, son bir yıllık dönemde ise 27 bin 46 liralık artış oldu.