Türkiye’de 56 yaş ve üzeri nüfus 17,5 milyon kişiye ulaştı. Bunun 9,5 milyonu 65 yaş üstü kişilerden oluştu. Yetersiz emekli maaşları ve hayat pahalılığı çeken 2,9 milyon kişi yaşamak için kredi çekmek zorunda kaldı. Böylece her 179 kişiden 29’u, bir başka ifadeyle her 6 yaşlıdan 1’i bankalara borçlandı. Yaşamak için yeniden çalışan 145 yaşlı ise iş kazasında hayatını kaybetti.
Zorunlu tüketim kalemlerindeki yüksek artışlar yaşamak için mücadele veren emeklileri yeniden çalışma hayatına itti. Bir süre geçinmek için bankalardan kredi kullanan 56 yaş ve üzerindeki 3 milyona yakın kişi hayatlarının ikinci baharında borç sarmalında nefes alma çabası gösterdi. Türkiye’de istatistiklere göre 56 yaş ve üzerinde kişi sayısı 17,5 milyon. Bu yaş grubundaki kredi borçlusu sayısı ise 2,9 milyon kişi.
Bu da 56 yaş ve üzeri her 6 kişiden 1’inin bankalara borçlu olduğunu gösteriyor. Uzmanlar yüksek enflasyon ve yüksek maliyetler neticesinden birçok yaşlının çoluğuna çocuğuna yük olmamak için bankalara borçlandığını dile getiriyor. Gıda ile barınma harcamalarındaki yüksek artışlar da vatandaşın hissettiği hayat pahalılığı ile resmi enflasyon arasındaki makasın kapanmadığını ortaya koyuyor.
Ekonomistler, enflasyondaki gerilemenin satın alma gücündeki kaybı telafi etmekten hâlâ uzak olduğunu ve yaşlı nüfusta borçluluk oranlarının artma riski olduğunu söylüyor.
Sağlıklı beslenme hayal
En düşük emekli maaşına yapılan yüzde 17,76’lık zamla 20 bin liradan 23 bin 552 liraya çıkan maaşlarla gıda ve barınma ihtiyacının karşılanması da ayrı bir beceri gerektiriyor diyen uzmanlar, gıda fiyatlarının yıllık yüzde 37,53, konut grubunun ise yüzde 40,32 arttığını hatırlatarak, “Resmi enflasyonun gerilemesi tek başına alım gücünün arttığı anlamına gelmiyor. Son yıllarda ücret artışlarının yüksek enflasyon karşısında aşınması, emekliler, asgari ücretliler ve dar gelirli haneler üzerindeki baskıyı sürdürüyor.
TÜRK-İŞ’in açlık ve yoksulluk sınırı araştırmaları da dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı beslenebilmesi için gereken harcamanın resmi enflasyonun ötesinde arttığını ortaya koyuyor. Bunu bir de tek başına yaşayan 56 yaş ve üzeri kişilere indirgediğimizde Türkiye’de tek başına yaşamanın aylık maliyeti, resmi verilere ve büyük şehirlerdeki güncel kira ve harcama şartlarına göre ortalama 47 bin 758 lira ile 60 bin lira arasında değişiyor. TÜRK-İŞ verilerine göre sadece bir kişinin kendine yetebilmesi için gereken baz yaşama maliyeti 50 bin liraya dayanmış durumda. İstanbul gibi büyük şehirlerde ise bu tutar konut kiralarının yüksekliği nedeniyle daha yukarıda seyrediyor. Tüm bu gerekçeler de yaş almış kişileri Maalesef önce borçlu kılıyor sonra da borçların ödenebilmesi için bu kişiler yeniden çalışmak zorunda kalıyor” dedi.
Çalışırken ölen çok
Emeklilerin yaşam koşulları nedeniyle çalışmak zorunda kalmalarına yönelik tartışmalar sürerken, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verileri, son 15 ayda 65 yaş üzerindeki 145 işçinin yaşamını yitirdiğini ortaya koydu. Sadece haziran ayında bu sayı 22 olarak kayıtlara geçti. Yılın ilk 6 ayında ise 72 işçi geçim sıkıntısı nedeniyle çalışırken iş cinayetlerinde hayatını kaybetti. Bu yaş grubundaki kişilerin çalıştığı alanların riskli olması da dikkat çekiyor. Uzmanlar, “Belli bir yaşın üstünde kişiler maalesef daha az kişinin tercih ettiği tehlikeli ve yorucu işler oluyor. Saatlerce ayakta durmayı gerektiren işler, güneş altında çalışmak zorunda kalmaları, inşaat ve ağır sanayi gibi tehlikeli iş kollarında ek gelir elde etmek için verilen çabada ölüm riski de yüksek oluyor. İlerleyen yaşın beraberinde getirdiği sağlık sorunları ve fiziksel yorgunluk, ağır iş koşullarıyla birleştiğinde iş kazaları ve ölüm riski artıyor” dedi.