TÜRK-İŞ Kasım 2025 Açlık ve Yoksulluk Sınırı Araştırması açıklandı.
Araştırma sonuçlarına göre:
Dört kişilik ailenin aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 29.828 TL.
Gıda ile birlikte diğer tüm temel harcamalar için haneye girmesi gereken toplam gelir tutarı (yoksulluk sınırı) ise 97.159 TL.
Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti 38.752 TL.
Asgari ücret 22.104,67 TL…
Mutfak enflasyonu aylık %4,98 on iki aylık %45,07 yıllık ortalama %40,27 olarak hesaplandı.
“İnsan onuru ve değeri ile bağdaşacak bir yaşam”
Emekçilerin ailesiyle birlikte, insan onuruna yaraşır bir yaşam düzeyi sağlayabilecek harcama tutarını belirlemek için yapılabilecek hesaplamalardan biri, beslenmeye ilişkin ihtiyaçların belirlenmesidir. TÜRK-İŞ, 38 yıldır dört kişilik bir ailenin insanca geçimini karşılayacak “yaşam maliyeti” tutarını belirlemeye, fiyat artışlarının aile bütçesine getirdiği yükü hesaplamaya çalışmaktadır. Belirlenen tutar ücret olmayıp haneye girmesi gereken toplam geliri ifade etmektedir.
Yapılan araştırma, enflasyon hesaplaması değil “insan onuru ve değeri ile bağdaşacak bir yaşam sürmesi için” yapılması gereken toplam harcamayı hesaplamak amacına dönüktür.
Bununla birlikte Kasım ayı itibariyle bir kişinin yaşama maliyeti ile asgari ücret arasında oluşan 16.648 liralık fark yoksullaşmanın boyutunu ortaya koymaktadır. Daha öncede belirtildiği üzere bu farkı gidermeden enflasyon kadar ücret artışına gidilmesi, var olan olumsuz geçim koşullarının ve dolayısıyla yoksulluğun sürdürülmesi anlamına gelmektedir. Gerekli ekonomik ve sosyal politikalar öncelikli olarak uygulamaya konulmalıdır. Dar ve sabit gelirli kesim enflasyonun nedeni değil mağdurudur.
Mutfak enflasyonu yıllık yüzde 40,27 arttı
Emekçilerin geçim koşullarını ortaya koymak ve temel ihtiyaç maddelerindeki fiyat değişikliğinin aile bütçesine yansımalarını belirlemek amacıyla yapılan bu araştırmanın 2025 Kasım ayı Ankara verilerinin sonuçlarına göre;
-Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapılması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 29.827,78 TL’ye,
-Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 97.158,89 TL’ye
-Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 38.751,69 TL ’ye yükseldi.
TÜRK-İŞ’ in verilerine göre “mutfak enflasyonu” verilerindeki değişim Kasım 2025 itibariyle şu şekilde gerçekleşmiştir:
-Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre yüzde 4,98 oranında gerçekleşti.
-On iki aylık değişim oranı yüzde 45,07 oldu.
-Yıllık ortalama artış ise yüzde 40,27 olarak gerçekleşti.
-On bir aylık artış oranı ise yüzde 41,48 oranında oldu.
Emekçiye çarşı-pazar haram!
TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan çarşı-pazar-market dolaşılarak gıda ürünleri fiyatlardaki değişim, harcama gruplarına göre Kasım 2025 itibariyle şu şekilde oldu:
•Süt, yoğurt ve peynir ürünlerinin bulunduğu grupta; süt fiyatları bu ay da artış gösterdi. Peynir ve yoğurt ürünleri fiyatında önemli bir değişiklik tespit edilmedi. Hesaplamada tulum peyniri, kaşar peyniri, ezine peyniri vb. peynir çeşitleri her zaman olduğu gibi kapsam dışında tutuldu.
•Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller ürünlerinin bulunduğu grupta; kıyma ve kuşbaşı etin fiyatı aynı kaldı. Balık fiyatı (en fazla tüketilen hamsi, istavrit vb. gibi ürünler) ortalamada bir miktar gerilediği tespit edildi. Tavuk etinin kilogram fiyatı bu ay geriledi. Yumurtanın adet fiyatı da bu ay değişmedi. Kuru baklagiller (kuru fasulye, nohut, yeşil ve kırmızı mercimek) grubunda kırmızı mercimeğin fiyatı bu ay yine artış gösterirken nohut, kuru fasulye ve yeşil mercimeğin fiyatı aynı kaldı.
•Meyve-sebze ortalama fiyatında bu ay görülen artış mutfak harcamasına olumsuz yansıdı.
Pazar esnafı motorinin litre fiyatına arka arkaya yapılan artışın maliyetlerin yükselmesine neden olduğunu ve buna bağlı satışların gerilediğini ifade ediyor. Hesaplamada -bu ay- 25’i sebze ve 10’u meyve olmak üzere toplam 35 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Sebze ortalama (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 80,44 TL, ortalama meyve kg fiyatı 108,25 TL oldu. Meyve-sebze ortalama kg fiyatı ise 83,79 TL (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri bu hesaplamada “Ortalama Meyve-Sebze Fiyatı” kapsamında değerlendirilmektedir) olarak tespit edilmiştir.
•Ekmek, pirinç, un, makarna, bulgur, irmik gibi ürünlerin bulunduğu grupta; ekmeğin fiyatı bu ay da değişmedi. Ekmek dışındaki ürünlerden makarna ile pirinç fiyatında da az da olsa artış olduğu tespit edildi. Ortalamada en yüksek artışın bulgurun kilogram fiyatında olduğu görüldü.
•Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta; ayçiçek yağı ile tereyağının kilogram fiyatları bu ay nispeten değişmezken margarinin kilogram fiyatında bu ay yine artış olduğu gözlemlendi.
Zeytinyağının kilogram fiyatındaki dalgalı seyir bu ay da devam etmektedir. Siyah ve yeşil zeytinin fiyatında artış olduğu gözlemlendi. Yağlı tohum ürünlerinde de önemli bir değişiklik görülmedi.
•Son grupta yer alan gıda maddelerinden baharat ürünlerinin fiyatı aynı kaldı. Çay ve ıhlamurun fiyatı da değişmedi. Diğer ürünlerden reçelin kilogram fiyatı azaldı. Bal ve şekerin fiyatı aynı kaldı. Salçanın kilogram fiyatında da bu ay artış olduğu gözlemlendi.