-Dört kişilik ailenin aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 20.562 TL
-Gıda ile birlikte diğer tüm temel harcamalar için haneye girmesi gereken toplam gelir tutarı (yoksulluk sınırı) ise 66.976 TL
-Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti 26.712 TL
-Mutfak enflasyonu aylık %0,64 on iki aylık %46,60 yıllık ortalama %67,20 olarak hesaplandı.
-Asgari ücret ile yaşam maliyeti arasındaki fark 9.700 TL
Türk-İş, “Açlık ve Yoksulluk Sınırı Kasım 2024” araştırma sonuçlarını açıkladı.
Araştırmaya göre 2024 Kasım ayı sonuçları şöyle:
-Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 20.561,65 TL ’ye,
-Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 66.976,07 TL’ye,
-Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 26.712,30 TL ’ye yükseldi.
Bütüncül sosyal politikalara ihtiyaç var
Giderek artan hayat pahalılığı, gelir dağılımda ve vergide adaletsizlik, başta işçiler olmak üzere, toplumun dar ve sabit gelirli tüm kesimlerinin yaşam şartlarını daha da ağırlaştırmış ve her geçen gün ağırlaştırmaya devam etmektedir. Bugün itibariyle mevcut asgari ücret dört kişilik bir aile için ancak 7 gün yetiyor. İnsan onuruna yaraşır gelir düzeyini sağlayacak bir ücret karşılığında çalışılması anayasal bir hak olmasına rağmen milyonlarca çalışan ailesiyle birlikte düşük ve yetersiz kazanç ile hayatının sürdürmek durumunda bırakılmaktadır. Ekonomik krizden çıkış için çalışanlardan özveri beklenmektedir. Daha önce de belirttiğimiz üzere ücretli çalışanlar enflasyonun nedeni değil mağdurudur. Ülkemizde gelir ve servet eşitsizliğini dengeleyecek adil bir vergi sistemi ile bütüncül sosyal politikalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Mutfak enflasyonuna yetişilemiyor
Türk-İş’ in verilerine göre “mutfak enflasyonu” verilerindeki değişim Kasım 2024 itibariyle şu şekilde gerçekleşmiştir:
-Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre % 0,64 oranında gerçekleşti.
-On aylık değişim oranı % 42,47 oldu.
-Son on iki ay itibariyle değişim oranı ise % 46,60 olarak hesaplandı.
-Yıllık ortalama artış % 67,20 olarak gerçekleşti.
Emekçi sağlıklı gıdaya erişemiyor
Türk-İş hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan çarşı-pazar-market dolaşılarak derlenen gıda ürünleri fiyatlardaki değişim, harcama gruplarına göre Kasım 2024 itibariyle şu şekilde oldu:
Süt, yoğurt, peynir grubunda;
Süt, yoğurt ve peynir ürünlerinin bulunduğu bu grupta peynir ve yoğurt fiyatlarında marketler arasındaki rekabetten dolayı %1 düzeyinde kısmi bir düşüş gözlemledi. Sütün kilogram fiyatı değişmedi.
Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller ürünlerinin bulunduğu grupta;
Et fiyatlarındaki hareketlilik devam etmektedir. Geçtiğimiz ay kilogram fiyatı 547 TL olan dana kıyma ve kuşbaşı, bu ay %2,5 azalarak 533 TL olarak tespit edildi. Kuzu etinin kilogram fiyatı ise geçen ay 773 TL iken bu ay % 4 artarak 807 TL olduğu gözlemlendi. Tavuk etinin kilogram fiyatı %1 arttı. Balık ürünlerinin çeşitlenmesi ve aynı zamanda mevsimi olması sebebiyle balık fiyatlarındaki azalma devam etti. Yumurtanın adet fiyatının bu ay 4,66 TL’ den %18 artışla 5,69 TL’ye yükseldi. Kuru baklagiller grubunda en yüksek artış %6 ile kırmızı mercimekte olduğu tespit edildi. Diğer ürünlerden nohut, kuru fasulye ve yeşil mercimeğin fiyatlarında kısmen düşüş görüldü.
Taze sebze-meyve grubunda;
Gıda harcamasında ağırlıklı yer alan ve mevsim koşullarına göre değişkenlik gösteren taze meyve-sebze fiyatları bu ay da artış gösterdi. Mutfak harcamalarının vazgeçilmez ikilisi olan patates ve soğan bu ayın en fazla artış gösteren ürünleri olarak tespit edildi. Sebze grubunda mevsim sebzeleri olarak kabul edilen karnabahar, ıspanak gibi ürünlerinde fiyatları geçen ay ile aynı seviyede olduğu gözlemlendi. Daha çok kış aylarında tercih edilen mandalina, portakal
gibi meyvelerin fiyatlarında ise bir miktarda olsa azalma olduğu gözlemlendi.
Sebze ortalama (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 56,87 TL, ortalama meyve kg fiyatı 52,50 TL oldu. Hesaplamada -bu ay- 24’i sebze ve 9’u meyve olmak üzere toplam 33 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Meyve-sebze ortalama kg fiyatı ise 52,73 TL olarak tespit edildi (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri bu hesaplamada “Ortalama Meyve-Sebze Fiyatı” na dâhil edilmektedir).
Ekmek, pirinç, un, makarna, bulgur, irmik gibi ürünlerin bulunduğu grupta;
Ekmeğin fiyatı bu ay değişmedi. Pirinç, bulgur, makarna ve un fiyatlarında artış olduğu tespit edildi. En az artış %7 ‘ye yakın bir oranda un da gerçekleştiği görüldü.
Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta;
Temel yağ ürünlerinin bulunduğu bu grupta; zeytinyağı ve tereyağı fiyatları azalırken, Ayçiçek yağı ve margarin fiyatlarında artış olduğu görüldü. Fakat geçen ay olduğu gibi bu ay da market raflarında zeytinyağı ürünlerindeki azalmanın devam ettiği dikkati çekti. Siyah ve yeşil zeytin fiyatı sabit kaldı. Yağlı tohum ürünlerinden cevizin fiyatında artış gözlemlendi. Diğer ürünlerin fiyatında değişiklik görülmedi.
Son grup içinde yer alan diğer gıda maddelerinde;
Son grupta yer alan gıda maddelerinden baharat ürünlerinin (kimyon, nane, karabiber vb.) fiyatı sabit kaldı. Geçen ay artış gösteren çayın fiyatı bu ay değişmedi. Ihlamurun fiyatı da bu ay değişmedi. Diğer ürünlerden en fazla artış % 12’ye yakın oranda pekmezde görüldü.
Reçel %7,5, bal ve şeker ise bu ay yine %2 artış gösterdi. Tuz ve salçanın fiyatı bu ay da sabit kaldı.
