Mart ayı işgücü verilerine göre gerçek işsizlik 12 milyon kişiye dayanarak rekor seviyeyi zorladı. Çalışabilecek her 3 kişiden 1’i işsiz, 5,3 milyon kişi iş bulmaktan umudunu kaybetmiş durumda.
Ülkede milyonlar iş aramaktan ümidini kaybetmiş halde, çalışabilecek her üç kişiden biri ise işsiz. İktidarın pembeleştirmeye çalıştığı işsizlik oranları tablosunda rakora koşu devam ediyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), mart ayına ilişkin işgücü istatistiklerini açıkladı. Resmi işsizliği ifade eden dar tanımlı işsizlik, mart ayında gerileyerek yüzde 7,9’a indi. Güvenilirliğini yitiren verileriyle tepki çeken TÜİK, derinleşen ekonomik kriz ve daralan ekonomiye rağmen işgücünün sadece yüzde 7,9’luk kısmının işsiz olduğunu iddia etti.
Oysa gerçek işsizliği ifade eden geniş tanımlı işsizlik oranı, rekora koşusunu sürdürüyor. Geniş tanımlı işsizlik, mart ayında 28,8 olarak hesaplandı. DİSK Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR), TÜİK verilerinden yola çıkarak yaptığı hesaplamalarla hazırladığı İşsizliğin Görünümü raporu, gerçek işsizliğin boyutunu ortaya koydu.
5,3 milyon kişi umudunu kaybetti
BirGün’de yer alan habere göre, mart ayında ülkedeki işsiz sayısı 12 milyona dayandı. Gerçekler ve resmi oranlar arasındaki makas da açılmaya devam ediyor. Yüzde 28,8 oranıyla hesaplanan ülkede gerçek işsiz sayısı 11 milyon 730 bin kişiye yükseldi. Bu oran, çalışabilecek durumdaki her 3 kişiden 1’inin işsiz olduğu anlamına geliyor.
İşsiz sayısı, son bir yılda 2 milyon 182 bin kişi, son 2 yılda 3 milyon 414 bin kişi arttı. Geniş tanımlı işsizlik, 2014 yılından bu yana geçen 134 ayın en yüksek 4’üncü ayına geldi. Geçtiğimiz yılın Haziran ayında 1,8 milyonu gören gerçek işsizlik, bu ay da rekora yakın seviyede seyretti. İşsizlik oranları bu aydan önce en son pandemi döneminde bu kadar yükselmişti.
TÜİK’in işsiz olarak saymadığı, iş aramaktan ümidini yitiren yurttaşların sayısı da arttı. Bir önceki ayda 5 milyon olan iş aramaktan vazgeçenlerin sayısı yaklaşık 300 bin kişi arttı. Mart ayı itibarıyla yaklaşık 5,3 milyon kişi, iş bulma umudunu kaybederek iş aramaktan vazgeçti.
Esnek değil, güvenceli çalışma
Kadın işsizliği, bu ay da en yüksek işsizlik kategorisi oldu. Kadınlarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 38,2, erkeklerde 23,1 olarak hesaplandı. AKP iktidarının, 2025’i ‘aile yılı’ ilan etmesinin ardından başta kadınları eve hapsetmeyi, aynı zamanda güvencesiz sömürü modellerini yaygınlaştırmayı hedefleyerek ortaya attığı esnek çalışma modelleri ise işsizliğe çare olmadı. Zamana bağlı eksik istihdam edilen, yani tam zamanlı çalışmayan ancak bulduğu anda tam zamanlı bir işe geçmek isteyenlerin sayısı martta 3 milyon 530 bin kişi oldu. Bu sayı 2024’ün Mart ayında 2 milyon 689 bin kişiydi. Bu sayı, esnek çalışma modellerde istihdam edilen yurttaşlar, tam zamanlı ve güvenceli iş bulmak istediği anlamına geliyor.
Gerçek sayıdan bakanın haberi yok
Gerçek işsizliği görmeyen iktidar, dar tanımlı oranlarla övündü. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Son 25 yılın en düşük seviyesine gerileyen işsizlik oranı OVP hedeflerimizle uyumlu seyrediyor. Gençler, kadınlar ve engelli vatandaşlarımız başta olmak üzere özel politika gerektiren tüm grupların işgücü piyasasına erişimlerinin ve insana yakışır iş koşullarında istihdamlarının desteklenmesi için gayretle çalışacağız” dedi. Bakan Işıkhan’ın paylaşımında gerçek işsizliğe dair bir yorum ise yer almadı.