-Dört kişilik ailenin aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 22.131 TL.
-Gıda ile birlikte diğer tüm temel harcamalar için haneye girmesi gereken toplam gelir tutarı (yoksulluk sınırı) ise 72.088 TL.
-Bekâr bir çalışanın aylık yaşama maliyeti 28.756 TL.
-Mutfak enflasyonu aylık %4,97 on iki aylık %47,06 yıllık ortalama %60,30 olarak hesaplandı.
-Açlık sınırı ilk aydan asgari ücreti geçti…
TÜRK-İŞ, Ocak 2025 açlık ve yoksulluk sınırı araştırmasını açıkladı.
Araştırma sonucuna göre;
-Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapılması gereken aylık gıda harcaması tutarı (açlık sınırı) 22.131,06 TL’ye,
-Gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarı ise (yoksulluk sınırı) 72.088,14 TL’ye,
-Bekâr bir çalışanın ‘yaşama maliyeti’ de aylık 28.756,29 TL ’ye yükseldi.
Geçim şartları çalışanların temel sorunu olmaya devam etmektedir. Asgari ücretli çalışanların ve asgari ücretin altında aylık alan emeklilerin yaşama koşulları gelirlerine yapılan artışa rağmen iyileşmedi.
Mutfak enflasyonu can yakıyor
TÜRK-İŞ’ in verilerine göre “mutfak enflasyonu” verilerindeki değişim Ocak 2025 itibariyle şu şekilde gerçekleşmiştir:
-Ankara’da yaşayan dört kişilik bir ailenin “gıda için” yapması gereken asgari harcama tutarındaki artış bir önceki aya göre yüzde 4,97 oranında gerçekleşti.
-On iki aylık değişim oranı yüzde 47,06 oldu.
-Yıllık ortalama artış ise yüzde 60,30 olarak gerçekleşti.
İnsan onuruyla bağdaşan bir yaşam süremiyoruz!
Sürekli vurgulandığı üzere; TÜRK-İŞ enflasyon hesaplaması yapmamakta, dört kişilik bir ailenin insanca geçimini karşılayacak “yaşam maliyeti” tutarını belirlemeye, fiyat artışlarının aile bütçesine getirdiği yükü hesaplamaya çalışmaktadır. Belirlenen tutar ücret olmayıp haneye girmesi gereken toplam geliri ifade etmektedir. Yapılan araştırma, -sanıldığı üzere- çalışanların “karnını doyurması için” gereken tutarın tespit edilmesi değil, “insan onuru ve değeri ile bağdaşacak bir yaşam sürmesi için” yapılması gereken toplam harcamayı hesaplamak amacına dönüktür.
Gıda fiyat artışları durmuyor
TÜRK-İŞ hesaplamasında temel alınan ve doğrudan piyasadan çarşı-pazar-market dolaşılarakderlenen gıda ürünleri fiyatlardaki değişim, harcama gruplarına göre Ocak 2025 itibariyle şu şekilde oldu:
-Süt, yoğurt ve peynir ürünlerinin bulunduğu grupta; tüm ürünlerde fiyat artışı tespit edilirkenen yüksek artış %11,5 ile yoğurtta, en düşük oranlı artış ise %5 ile sütte olduğu görüldü.
-Et, tavuk, balık, yumurta, kuru baklagiller ürünlerinin bulunduğu grupta; dana kıyma ve kuşbaşı eti fiyatlarında da yılın ilk ayında artış olduğu tespit edildi. Tavuk fiyatında market bazlı fiyat ayarlamaları yapıldığı dikkati çekmiştir. Balık fiyatları da diğer ürünlerde olduğu gibi artış göstermiştir. Balık fiyatı hesaplanırken her zaman olduğu gibi her tezgâhta olan ve satışı fazla çeşitlere ağırlık verilmiştir. Yumurtanın fiyatı %3 arttı. Kuru baklagiller (kuru fasulye, nohut, yeşil ve kırmızı mercimek) grubunda da yine- geçen ay belirtildiği üzere- fiyat artışı olduğu görülmüştür. Bu grupta en yüksek artış %8’lik bir oran ile yeşil mercimekte olduğu tespit edildi.
-Taze sebze-meyve fiyatları –normalin dışında- mevsim koşullarının iyi olması ve bazı ürünlerde ihracatın gerilemesine bağlı olarak aile bütçesine olumlu olarak yansıdı. Sebze grubunda mevsim sebzeleri olarak kabul edilen ıspanak, pırasa, karnabahar gibi ürünlerin fiyatı değişmezken, geçen ay bir miktar artış gösteren lahananın fiyatı bu ay değişmedi.
Mutfakların olmazsa olmazı patates ve kuru soğan fiyatı bu ay sabit kaldı. Yine daha çok kış aylarında tercih edilen mandalina, portakal, elma gibi meyvelerin fiyatları da bu ay değişiklik göstermedi. Sebze ortalama (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık vb. Salata yeşillikleri dâhil değil) kg fiyatı 52,17 TL, ortalama meyve kg fiyatı 58,93 TL oldu.
Hesaplamada -bu ay- 23’ü sebze ve 9’u meyve olmak üzere toplam 32 üründeki fiyat değişimi dikkate alındı. Meyve-sebze ortalama kg fiyatı ise 53,59 TL (ana yemekleri tamamlayan maydanoz, kıvırcık gibi salata yeşillikleri bu hesaplamada “Ortalama Meyve-Sebze Fiyatı” kapsamında değerlendirilmektedir) olarak tespit edilmiştir.
-Ekmek, pirinç, un, makarna, bulgur, irmik gibi ürünlerin bulunduğu grupta; yılın ilk ayında beklendiği üzere Ankara’da 200 gram ekmeğin fiyatı %20 artışla 12,50 TL oldu. Grupta yer alan diğer ürünlerden un fiyatı değişmedi fakat pirinç, bulgur, makarna ve irmik fiyatlarında artış olduğu tespit edildi. Bu grupta ekmekten sonra görülen en yüksek artış %9 ile pirinçte oldu.
-Temel yağ ürünlerinin bulunduğu grupta; zeytinyağı fiyatı değişmezken margarin ve tereyağı fiyatlarında artış olduğu tespit edildi. Siyah ve yeşil zeytin fiyatı da bu ay bir miktar artış gösterdi. Yağlı tohum ürünlerinin fiyatında da artış olduğu tespit edildi.
-Son grupta yer alan gıda maddelerinden baharat ürünlerinin (kimyon, nane, karabiber vb.) fiyatında artış olduğu tespit edildi. Çayın fiyatı, bu ay da değişmedi. Diğer ürünlerden pekmez, reçel, bal fiyatı bu ay da arttı. Özellikle pekmez fiyatında %9,50 oranında artış olması dikkati çekti. Diğer ürünlerin fiyatı değişmedi.
