İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi 2024 yılı iş cinayetleri raporunu açıkladı. Rapora göre, 2024 yılında en az 1897, her gün “en az” 5 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti.
Cinsiyete göre iş cinayetlerinin dağılımı şu şekilde oldu; 106 kadın işçi ve 1791 erkek işçi…
2024 yılında iş cinayetlerinin aylara göre dağılımı şöyle:
Ocak ayında en az 164 işçi,
Şubat ayında en az 152 işçi,
Mart ayında en az 125 işçi,
Nisan ayında en az 165 işçi,
Mayıs ayında en az 141 işçi,
Haziran ayında en az 139 işçi,
Temmuz ayında en az 149 işçi,
Ağustos ayında en az 192 işçi,
Eylül ayında en az 161 işçi,
Ekim ayında en az 168 işçi,
Kasım ayında en az 173 işçi,
Aralık ayında en az 168 işçi iş cinayetlerinde hayatını kaybetti…
Neden iş kazası yerine iş cinayeti diyoruz?
Raporda “İş Cinayeti” kavramı üzerinde de durularak şöyle değerlendirildi:
“Öncelikle şunu belirtelim. İSİG Meclisi olarak “iş cinayeti” kavramını biz icat etmedik. Bu kavram 50 yıldan beridir kullanılmakta ve sınıf hareketinin durumunu, pozisyonunu da belirtmektedir.
•İş kazaları; patronların maliyet hesabı yapıp gerekli önlemleri (ortam, ekipman vd) almamaları, yani karlarını işçinin hayatının önüne koymaları yüzünden İş Cinayetidir.
•İş kazaları; patronların üç işçinin yapabileceği işi daha az ücret vermek için iki işçiye yaptırmaları yüzünden İş Cinayetidir.
•İş kazaları; işçilerin günde en fazla 8 saat çalışması gerekirken patronlar tarafından 12 saat çalıştırılması, bu çalışma sisteminin günlerce sürdürülmesi ve normalleştirilmesi yüzünden İş Cinayetidir.
•İş kazaları; patronların işçilere düşük ücret vermesi ve bu yüzden işçilerin gıda, ulaşım ve barınma gibi en temel ihtiyaçlarını karşılayamadığı için İş Cinayetidir.
•İş kazaları; patronlar ve devletin işçilerin temel yasal haklarını bile yok sayması, sendikal örgütlenmenin engellenmesi, grevlerin ertelenmesi, 1 Mayısların yasaklanması, işçilerin haklarını savundukları için işten atılması ve korunma mekanizmalarının olmaması nedeniyle İş Cinayetidir.”
İstihdama göre
2024 yılında iş cinayetlerinin istihdam biçimlerine göre dağılımına baktığımızda 1636 ücretli (işçi ve memur) ve 261 kendi nam ve hesabına çalışan (çiftçi ve esnaf) hayatını kaybetti. Yani ölenlerin yüzde 86’sını ücretliler yüzde 14’ünü ise kendi nam ve hesabına çalışanlar oluşturuyor…
İşkollarına göre
2024 yılında iş cinayetlerinin işkollarına göre dağılımı şöyle:
“Güvencesiz çalışma”nın hâkim olduğu inşaat, tarım ve taşımacılık iş cinayetlerinin en yoğunlaştığı işkolları olarak dikkat çekiyor.
İnşaat, Yol işkolunda 482 işçi;
Tarım, Orman işkolunda 326 emekçi (151 işçi ve 175 çiftçi);
Taşımacılık işkolunda 234 işçi;
Konaklama, Eğlence işkolunda 123 işçi;
Metal işkolunda 103 işçi;
Ticaret, Büro, Eğitim, Sinema işkolunda 99 emekçi;
Belediye, Genel İşler işkolunda 86 işçi;
Madencilik işkolunda 75 işçi;
Gıda, Şeker işkolunda 43 işçi;
Enerji işkolunda 43 işçi;
Gemi, Tersane, Deniz, Liman işkolunda 41 işçi;
Sağlık, Sosyal Hizmetler işkolunda 32 işçi;
Savunma, Güvenlik işkolunda 32 işçi;
Petro-Kimya, Lastik işkolunda 28 işçi;
Ağaç, Kâğıt işkolunda 27 işçi;
Çimento, Toprak, Cam işkolunda 27 işçi;
Tekstil, Deri işkolunda 24 işçi;
Basın, Gazetecilik işkolunda 2 işçi;
İletişim işkolunda 2 işçi;
Banka, Finans, Sigorta işkolunda 1 işçi;
Çalıştığı işkolu belirlenemeyen 67 işçi hayatını kaybetti…
Sektörel dağılım
2024 yılında iş cinayetlerinin sektörlere göre dağılımı ise şöyle:
Sanayi sektöründe 656 işçi,
İnşaat sektöründe 484 işçi,
Hizmet sektöründe 431 işçi,
Tarım sektöründe 326 işçi hayatını kaybetti…
Nedenlerine göre
Trafik, Servis Kazası nedeniyle 387 işçi;
Ezilme, Göçük nedeniyle 334 işçi;
Yüksekten Düşme nedeniyle 321 işçi;
Kalp Krizi, Beyin Kanaması nedeniyle 238 işçi;
Zehirlenme, Boğulma nedeniyle 103 işçi;
Elektrik Çarpması nedeniyle 99 işçi;
Şiddet nedeniyle 90 işçi;
İntihar nedeniyle 78 işçi;
Patlama, Yanma nedeniyle 74 işçi;
Nesne Çarpması, Düşmesi nedeniyle 40 işçi;
Kesilme, Kopma nedeniyle 12 işçi;
Diğer nedenlerden dolayı 121 işçi hayatını kaybetti…
Yaş gruplarına göre
14 yaş ve altı 22 çocuk işçi,
15-17 yaş arası 49 çocuk/genç işçi,
18-29 yaş arası 395 işçi,
30-49 yaş arası 793 işçi,
50-64 yaş arası 462 işçi,
65 yaş ve üstü 96 işçi,
Yaşı belirlenemeyen 80 işçi hayatını kaybetti…
Bölgelere göre iş cinayetleri
En çok ölümün gerçekleştiği bölgeler İstanbul merkezli olmak üzere Çorlu-Gebze hattı oldu.
286 ölüm İstanbul’da; 76 ölüm İzmir’de; 66 ölüm Antalya’da; 64 ölüm Şanlıurfa’da; 60 ölüm Gaziantep’te; 58 ölüm Konya’da; 56’şar ölüm Ankara ve Bursa’da; 52 ölüm Muğla’da; 48’er ölüm Manisa ve Sakarya’da; 46 ölüm Kocaeli’nde; 44’er ölüm Adana ve Balıkesir’de; 40 ölüm Mersin’de; 37 ölüm Aydın’da; 32 ölüm Hatay’da; 30’ar ölüm Denizli ve Zonguldak’ta; 29 ölüm Kahramanmaraş’ta; 28 ölüm Samsun’da; 25’er ölüm Kayseri ve Tekirdağ’da; 23’er ölüm Adıyaman ve Çorum’da; 21’er ölüm Diyarbakır, Kütahya ve Osmaniye’de; 20 ölüm Ordu’da; 19 ölüm Malatya’da; 18 ölüm Trabzon’da; 17’şer ölüm Afyon, Erzincan, Mardin ve Sivas’ta; 14’er ölüm Isparta ve Sinop’ta; 12’şer ölüm Aksaray, Bolu, Burdur, Çanakkale, Karabük ve Yozgat’ta; 11’er ölüm Düzce, Elazığ, Eskişehir, Erzurum, Giresun, Kastamonu, Niğde ve Şırnak’ta; 10’ar ölüm Bartın ve Batman’da; 9 ölüm Tokat’ta; 8’er ölüm Edirne, Hakkâri ve Uşak’ta; 7’şer ölüm Artvin, Rize ve Yalova’da; 6’şar ölüm Çankırı, Karaman ve Kırşehir’de; 5’er ölüm Amasya, Bilecik, Bingöl, Kırklareli ve Siirt’te; 4’er ölüm Bayburt, Kırıkkale, Kilis, Muş, Nevşehir ve Van’da; 3’er ölüm Ardahan, Kars ve Tunceli’de; 2’şer ölüm Ağrı, Bitlis, Gümüşhane ve Iğdır’da; 35 ölüm Yurtdışında (4 Irak, 3 Abhazya, 3 Kuzey Kıbrıs, 3 Sırbistan, 2 Bulgaristan; 2 Gana, 2 İspanya, 2 Küba, 2 Senegal, 2 Suriye, 1 ABD, 1 Arnavutluk, 1 Azerbaycan, 1 Karadağ, 1 Moldova, 1 Romanya, 1 Rusya, 1 S.Arabistan, 1 Singapur, 1 Yunanistan) meydana geldi…
