2018’de Gebze’de başlayan ve kadın işçilerin mücadelesiyle hafızalara kazınan Flormar direnişi yıllar sonra tarihi kazanım elde etti. Fransa’da görülen davada mahkeme, kozmetik devi Yves Rocher’in, bağlı şirketinde “özen yükümlülüğünü” ihlal ettiğine hükmetti. Karar, küresel sermayenin işçi hakları sorumluluğu açısından dünyada bir ilk olma özelliği taşıyor.
Petrol-İş Sendikası’nın, Flormar’ın bağlı olduğu Fransa merkezli Yves Rocher’e açtığı dava sonuçlandı. Paris Asliye Mahkemesi, şirketin Türkiye’deki faaliyetlerinde ortaya çıkan işçi hakları ihlallerini önlemek için gerekli önlemleri almadığına hükmederek işçilere ve sendikaya tazminat ödenmesine karar verdi.
Dünyada ilk
BirGün’den Melisa Ay-ın haberine göre, ülkenin yakın tarihine damga vuran ve kadın işçilerle hafızaya kazınan direnişi Flormar’dan seneler sonra dünyaya örnek olacak kazanım geldi.
Petrol-İş sendikası, Flormar’ın üst şirketi Fransa merkezli Yves Rocher’e açtığı davayı kazandı. 7 yıl süren davada mahkeme, şirketin bağlı şirket faaliyetlerinde özen yükümlülüğünü ihlal ettiğine hükmederek işçiler ve sendikaya tazminat ödemesine hükmetti.
Karar, dünyada bir ilk olmasının yanı sıra işçi sınıfı için de emsal niteliği taşıyor.
297 günlük direniş
Petrol-İş Sendikası Gebze Şubesi’nde örgütlenen Flormar emekçileri, sendikaya üye oldukları için işlerinden edilmiş ve 15 Mayıs 2018’de Gebze Organize Sanayi Bölgesi’nde bulunan fabrika önünde direnişe başlamıştı. 297 gün boyunca süren direniş emekçiler işverenin sunduğu teklifin oy çokluğu ile kabul edilmesiyle sona erdi. Sendikalar, demokratik kitle örgütleri, siyasi partiler, gençler ve kadınlar gibi toplumun geniş kesiimlerinden de destek alan direniş, 8 Mart 2019’da sona ermişti.
Fransa mahkemeleri, Yves Rocher’nin Özen Yükümlülüğü Yasasını ihlal ettiğine hükmetti. Petrol-İş’in Yves Rocher’e karşı 2018’de başlattığı Flormar direnişi, yıllar sonra tekrar kazanım elde etti.Karar Türkiye’nin yanı sıra dünyada da bir ilk oldu.
Küresel sermaye, emekçilerin direnişine yenildi. Kazanım işçilerle bir arada duran sendikanın kararlılığıyla geldi.
Paris Asliye Mahkemesi’nin Özen Yükümlülüğü davalarına bakmakla yetkili 34. dairesi, Yves Rocher Grubu’nun Türkiye’de faaliyet gösteren bağlı şirketinde yaşanan işçi hakları ihlalleri nedeniyle, Fransa’nın Özen Yükümlülüğü Yasası kapsamında üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmediğine hükmetti.
Davacılar, Petrol-İş ile birlikte 81 Flormar emekçisi ve ActionAid Fransa ile Sherpa oldu. Mahkeme, ana şirketin Türkiye’deki faaliyetleri kapsamında ortaya çıkabilecek işçi hakları ihlallerine ilişkin riskleri yeterince tespit etmediğini ve gerekli önlemleri almadığını bir kez daha teyit etti.
Sendikanın aktardığına göre, mahkeme kararında, Yves Rocher Grubu’nun, “büyük şirketlerin küresel faaliyetleriyle bağlantılı insan hakları ihlallerini önleme ve tespit etme sorumluluğu”nu yerine getirmediği tespit edildi.
Mahkeme, Yves Rocher’in bağlı şirketlerinde yaşanabilecek ciddi işçi hakları ihlali risklerini önceden belirlemesi gerektiğini ancak şirketin sendika düşmanı uygulamalara karşı tedbir almadığını ifade etti. İşçilerin, örgütlenmeyi engellemek amacıyla işsiz bırakıldığı da kararda yer aldı.
Karar, Fransa’da yasanın yürürlüğe girdiği 2017 yılından beri verilen ilk ceza oldu.
İşçilere 8 biner euro tazminat
Mahkeme, emekçiler Nimet Göksu, Nazım Sancak, Erdin Günaydın, Nejdet Mengübeti, Ersan Alasulu ve Sedat Ordu’ya 8 biner avro ödeme yapmasına hükmetti. Petrol-İş’e de 40 bin avro tazminat ödenmesine karar verilirken Sherpa ve ActionAid Fransa’ya sembolik olarak 1’er euro tazminat verilmesine hükmedildi. Ayrıca şirket, altı işçinin her birine, Sherpa’ya, ActionAid Fransa’ya ve Petrol-İş’e ayrı ayrı biner euro yargılama gideri ödemekle de yükümlü tutuldu.
Mahkeme kararının temyiz edilmesi durumunda dahi uygulanmaya devam edileceği belirtildi.
Örgütlü mücadele sonuç verdi
Flormar direnişinde Gebze Şube Başkanı olan ve bugün Petrol-İş Genel Başkanlığını yürüten Süleyman Akyüz kararın ardından yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:
“Bu karar, çok uluslu şirketlerin kurumsal sorumluluğu açısından son derece önemli bir dönüm noktasını temsil etmektedir. Sendikalar ve emekçiler açısından bu karar, kararlı ve örgütlü mücadelenin sonuç verebileceğini kanıtlamaktadır. İşçi haklarının savunulması ve geliştirilmesi konusunda birçok alanda öncü rol üstlenen Petrol-İş Sendikası, bu alanda da dünyada bir ilke imza atmıştır.”