TBB Risk Merkezi’nin Aralık 2025 verilerine göre bireysel kredi borçlusu sayısı 43,6 milyona yükseldi. Tasfiye olunacak alacaklar bir yılda yüzde 99 artarken kişi başı borç 135 bin 500 TL’ye çıkarak 5 asgari ücrete dayandı.

Ekonomik kriz ülkede her iki kişiden birini borçlu hale getirdi. Rekor borçluluk ödeme krizini doğurdu. Krizle eriyen alım gücü, yurttaşları borç olmadan yaşayamaz hale getirdi. Artan borçları yeni borçlarla döndürme düzeni ödeme krizi yarattı. Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi’nin Aralık 2025 verilerine göre, temel ihtiyaçlarını kredi ve kredi kartıyla karşılamaya çalışan milyonlarca kişi borç sarmalına girdi.

Batık kredileri ifade eden tasfiye olunacak kredi miktarı bir yılda yüzde 99 arttı. Ülkede her 2 kişiden biri bankalara borçlu hale geldi. Rapora göre bireysel kredi borçlu sayısı 43,6 milyona ulaştı. Kişi başı ortalama borç, geçen yıl 95 bin 69 TL iken rapor döneminde yüzde 42,5’lik artışla 135 bin 500 TL’ye yükseldi. Kişi başı borç 5 asgari ücrete dayandı. Bireysel kredi ve kredi kartı toplam bakiyesi yıllık yüzde 49 artışla 5 trilyon 914 milyar TL seviyesine ulaştı. Borç stokunun neredeyse yarısını kredi kartları oluştururken 40,6 milyon kişinin kullandığı kredi kartlarında toplam bakiye 2 trilyon 918 milyar TL’ye ulaştı. Buna göre 13,9 trilyon TL’lik toplam kart limitinin yalnızca yüzde 21’i kullanılabildi. Limitin kullanılmamasında geri ödeme kriz etkili oldu.

Kartlarda limit azaltımı başladı
Borç krizini frenleme amacı taşıyan kredi kartlarında limit azaltım uygulaması dün başladı. BDDK’nin bankalara verdiği süre doldu. Limitlerin “gelirle uyumlu” hale getirilmesine yönelik yeni hesaplama sistemi devreye alındı. BDDK, bankalardan müşterilerle temasa geçilmesini, dijital kanallar üzerinden gelir belgelerinin temin ve teyit süreçlerinin oluşturulmasını ve özellikle eğitim ile sağlık harcamalarının toplam limit hesaplamasından düşülmemesi için gerekli sistemsel altyapının kurulmasını istemişti. Teknik ve operasyonel düzenlemelerin en geç üç ay içinde tamamlanması gerekiyor. Yeni uygulamada bir kişiye ait farklı bankalardaki tüm kredi kartlarının toplam limiti esas alınacak. 2025 yılı sonuna kadar yapılan harcamalar da yeni limit hesaplamasına dahil edilecek. İlk aşamada toplam kredi kartı limiti 400 bin liraya kadar olan müşteriler için indirim yapılmayacak. Ancak bu sınır, tek kart için değil tüm bankalardaki kartların toplamı için geçerli olacak. 2026 yılı itibarıyla ilk kez verilecek kredi kartlarında limit, kullanıcının net aylık gelirinin en fazla iki katı olabilecek.

Kaynak: BirGün

Borçlu sayısı yükseliyor
Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi’nin, Şubat 2024 ile ilgili dün yayımladığı “Negatif Nitelikli Bireysel Kredi ve Kredi Kartı” ve “Aylık Bülten” başlıklı raporlar ekonominin durumunu gözler önüne seren verilerle dolu.
Aylık bültene göre Şubat 2024 sonu itibarıyla bireysel kredi borcu olanların sayısı, Ocak 2024’e (aylık) kıyasla 149 bin, Şubat 2023’e (yıllık) kıyasla 1 milyon 776 bin kişi artarak 40 milyon 179 bin kişiye ulaştı. Bu tür borçların tutarı da aylık yüzde 4.1, yıllık yüzde 70.6 artarak 2 trilyon 947 milyar liraya yükseldi. Bu kapsamda, örneğin bireysel kredi kartı borcu olan kişi sayısı aylık 191 bin, yıllık 2 milyon 677 bin artışla 37 milyon 16 bin kişiye çıktı. Bu kesimin borç tutarı da aylık yüzde 5.4, yıllık yüzde 162 artışla 1 trilyon 336 milyar lira oldu. Toplumun geniş kesimlerinin kullandığı bir bireysel kredi türü olan kredili mevduatta (ek hesap) ise bunu kullanan kişi sayısı yıllık 1 milyon 238 bin artışla 28 milyon 928 bin kişi, borç tutarı yüzde 60.5 artışla 191 milyar liraya çıktı.

Bireysel kredilerin yüzde 45’i kredi kartı kullanımından
Bankalar ve banka dışı finansal kuruluşlar tarafından kullandırılan bireysel krediler, yüzde 71 artarak 2,9 trilyon TL oldu. Bireysel kredilerin yüzde 99’u bankalar tarafından kullandırılırken finansman ve finansal kiralama şirketleri tarafından kullandırılan 17 milyar TL’lik bireysel kredinin 10 milyar TL’si taşıt kredilerinden oluşuyor. Bireysel kredilerin yüzde 45’ini kredi kartları, yüzde 30’unu ihtiyaç kredileri, yüzde 15’ini konut kredileri, yüzde 4’ünü taşıt kredileri ve yüzde 6’sını kredili mevduat hesabı oluşturdu. Bireysel kredilerde tasfiye olunacak alacak oranı yüzde 1,9 seviyesinde gerçekleşti.
Bireysel kredi kullanan kişi sayısı (takipteki krediler hariç), son bir yılda yaklaşık 2 milyon kişi artarak 40,2 milyon kişi olurken ortalama kredi bakiyesi ise 73,3 bin TL düzeyinde gerçekleşti.
Şubat ayında 166 bin kişi ilk defa kredi kartı, 103 bin kişi tüketici kredisi kullanırken konut kredisi kullanan kişi sayısı 7 bin oldu. 121 bin kişi ise ilk defa kredili mevduat hesabı kullanırken 19 bin kişi ise taşıt kredisi kullandı.

1 yılda yüzde 78.2 artış
Kredi ve kredi Kartı raporuna göre ise Şubat 2024’te, bireysel kredi borcunu ödememiş (batık) gerçek kişi sayısı Şubat 2023’e kıyasla yüzde 78.2 artışla 107 bin 307, bireysel kredi kartını ödememiş kişi sayısı yüzde 147.3 artışla 109 bin 988 ve bireysel kredi veya kredi kartı borcunu ödememiş kişi sayısı yüzde 100 artışla 179 bin 803 kişi oldu. Yılın ilk iki ayında ise batık borcu olan kişi sayısı bireysel kredide yüzde 43.2 artışla 203 bin 67, kredi kartında yüzde 88.2 artışla 217 bin 381 ve bireysel kredi veya kredi kartında yüzde 55.3 artışla 333 bin 941 kişi oldu. Ayrıca Şubat 2024 sonu itibarıyla geçmiş yıllar da dikkate alındığında bu iki tür borcu devam eden kişi sayısı 3 milyon 820 bin 608 kişi olarak hesaplandı.

Borç bakiyesi yükseliyor
BDDK verilerine göre 17 Kasım itibariyle bireysel kredi kartı borç bakiyesi 1 trilyon 8 milyon 957 bin liraya yükseldi. Bu borç bakiyesinin 448 milyar 961 milyon lirası taksitli yani faiz artışlarından etkilenmeyen borçlardan, 559 milyar 996 milyon lirası da taksitsiz faiz artışlarından direkt etkilenen kısımdan oluşuyor.
TBB verilerine göre ise Eylül 2023 sonu itibariyle bireysel kredi kartı toplam borç bakiyesi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 183,14 arttı. Kişi başı borç riski ise yine bu yıl eylülde geçen yıl eylüle göre yüzde 161 artış gösterdi ve 10 bin 520 liradan 27 bin 455 liraya çıktı.

Yeni ekonomi yönetiminin faiz sevdası
Merkez Bankası yeni yönetimi göreve geldiğinde politika faizi yüzde 8,5 iken kredi kartı azami akdi faiz oranı yüzde 1,36, gecikme faiz oranı yüzde 1,66, kredili mevduat hesapları faiz oranı ise yüzde 1,66 seviyesindeydi. Şu an politika faizi yüzde 40’a çıkarıldı. Ancak geçen ayki faiz oranları geçerli kaldı. Buna göre kredi kartı azami akdi faiz oranı yüzde 3,66, gecikme faiz oranı yüzde 3,96, nakit çekim veya kredili mevduat hesabı akdi faiz oranı yüzde 4,42, bu alanda gecikme faiz oranı ise yüzde 4,72 olarak uygulanmaya devam edecek. Bunlar aylık faiz oranları. Yıllık bileşik faiz oranı hesaplandığında kredi kartı faiz oranı yıllık bileşik yüzde 53,93, gecikme faizi oranı yüzde 59,36, KMH faizi yüzde 68,03, KMH gecikme faiz oranı ise yüzde 73,92 seviyesinde. Kredi kartında hesap özetinde belirtilen son ödeme tarihine kadar, asgari tutarın altında ödeme yapılması halinde, asgari tutarın ödenmeyen kısmına, son ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanıyor. Faiz oranı üzerinden yüzde 15 KKDF ve yüzde 5 BSMV tahsil ediliyor.

Sık uygulanan yöntem: ‘Ekstre atlatma’
Merkez Bankası bu ay içinde yayımladığı Finansal İstikrar Raporu’nda bireysel kredi kartı borçları ve bunlara yönelik faiz riskine işaret etti. Finansal İstikrar Raporu’nda özellikle 25 bin lira altı borçlularda ki hem limit kullanımının artması hem de ekstre atlatmalara yönelik bilgiler dikkat çekti. Raporda özellikle ihtiyaç kredi faizlerinde artış sonrası hane halklarının kredi kartı kullanımına yöneldiği belirtildi.

Limit artımı talebi yükseldi
TBB verilerine göre de 25 bin liraya kadar limiti olan kişi sayısı toplam kredi kartı kullananların yüzde 32,2’sini oluşturuyor. Gelir artışları sonrasında limit güncellemelerinden kredi kartı kullanım kapasiteleri etkilense de yüksek limitli kartlarda limit kullanım oranı gerilerken 25-100 bin TL arası limite sahip kartlarda doluluk sınırlı artış sergilemiştir. 25 bin TL ve altı limite sahip kredi kartlarında ise limit kullanım oranının artışı sürmeye devam etti.

Kart kullanımı yüksek
Kredi kartından faize bırakılan borç tutarı artarken bu tutarın toplam kredi kartı borcuna oranı halen tarihsel ortalamaların altında bulunuyor. Ancak asgari ödeme oranı ve üzerinde ödeme yapılan kartlarda faize bırakılan borçların toplam kart bakiyesine oranı yüzde 12,6 ve asgari ödeme oranının altında ödeme yapılan kartlarda gecikmeye bırakılan borçların oranı yüzde 8,1 seviyesinde bulunuyor. Son aylardaki artışa rağmen, gecikmeye bırakılan borcun toplam bireysel kredi kartı bakiyesine oranının yüzde 20 civarında ve tarihsel ortalamasının altında yer aldı.
Raporda bireysel kredi kartı yıllık büyümesinin temmuza kadar, kredi kartı faizlerinin enflasyonun ve ihtiyaç kredisi faizlerinin altında olmasının etkisiyle taksitli kullanım ve nakit avans kaynaklı olarak güçlü bir seyir izlediği kaydedildi. Takip eden dönemde kredi kartı faizlerinde yapılan güncellemeler ile birlikte taksitli harcama amaçlı kullanımda belirgin bir yavaşlama başladı. Ama taksitsiz bireysel kredi kartı kullanımı da yavaşlamakla birlikte halen göreli yüksek seyrini sürdürdü.

Asgari ödeme borcu büyütüyor
Rapora göre bireysel kredilerin yüzde 40’ını aşan kısmı bireysel kredi kartlarından (BKK) oluşuyor. Bireyler ödenmeyen bireysel kredi kartı borçları kaynaklı faiz artışından etkileniyor. Enflasyonun arttığı dönemlerde bireylerin kredi kartı borçlarını faize bırakma eğiliminde bir miktar artış gözlenirken son dönemde ödenmeyen BKK borcu payı haziran ayından bu yana bir miktar artış gösterdi. Ancak yine de uzun dönem ortalamasının altında seyretmeye devam etti. Ödenmeyen kredi kartı bakiyesinin yüzde 62’si, asgari ödeme tutarı üzerinde ödeme yapılmış ancak tamamı ödenmemiş borçlardan geliyor.
Merkez Bankası Finansal İstikrar Raporu’nda 25 bin lira altı limitli kartlarda asgari ödeme oranının yüzde 20, 25 bin lira üstü limitli kartlarda yüzde 40 olarak uygulandığı hatırlatılarak gelir artışlarının limit artışlarına yansımasıyla birlikte kartlarda asgari ödeme oranının yüzde 40’a yükselmesinin de borçların ödenememesinde bir etken olduğu vurguladı.

Türkiye’nin 81 ilinden Ankara’ya gelen avukatlar, eski adı Silivri olan Marmara Cezaevinde tutuklu bulunan Hatay Milletvekili Can Atalay hakkında hak ihlali kararı veren AYM üyeleri hakkında suç duyurusunda bulunan Yargıtay 3. Ceza Dairesini protesto etti.
Ankara Barosu üyeleri eylem öncesinde, 10 Kasım münasebetiyle Ankara Adliyesi önündeki Atatürk heykeline çelenk bırakıltı ve saygı duruşunda bulundu.
Avukatlar buradan Yargıtay’a yürümeyecekti. Ancak Emniyet, kalabalık avukat grubunun yürüyüşüne izin verilemeyeceğini bildirdi.
Ankara Baro Başkanı Mustafa Köroğlu ile emniyet yetkilileri arasında yapılan görüşmeler sonucunda; tüm avukatların Adliye’den Kumrular Caddesi’ne kadar gidip burada bir açıklama yapması, ardından sadece Baro Başkanı ve Yönetim Kurulu üyelerinin Konya Yolu güzergâhından Yargıtay’a yürümesi konusunda anlaşma sağlandı.

Sırtlarında cübbeleri, ellerinde Anayasa
Ankara Sıhhiye Adliyesi, Mustafa Kemal Atatürk’ün aramızdan ayrılışının 85. yılını anan avukatlar daha sonra yargı krizini yaratan Yargıtay’ın önüne ellerinde anayasa sırtlarında cübbe ile yürüyüşe başladı.
Ankara Barosu Başkanı Mustafa Köroğlu,  Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Yargıtay’a destek verdiği açıklamalarının ardından, “Mahkemelerin kararları hakkında değerlendirme yapabilirsiniz. Yanlış karar verdiğini söyleyebilirsiniz. Ama anayasada yazan bir hüküm var. Hepimizi bağlıyor. Yargı kararlarına uymak zorundasınız. Oysa bir üst mahkeme olan Yargıtay Anayasa mahkemesinin kararına uymadıklarını söyleyip suç duyurusunda bulunacaklarını söyledi. Böylesi bir hukuk garabeti Türkiye tarihinde görülmedi. Buna karşı biz yaptık oldu diyeceklerini zannediyorlarsa savunma buna izin vermeyecek” dedi.

‘Anayasa açıkça yok sayıldı’
Avukatlar birlikte Türkiye Barolar Birliği (TBB) önüne geldi. Türkiye Barolar Birliği önünde yapılan açıklamalada, “Unuttukları anayasayı önlerine bırakarak hatırlatacağız. Arkamızda bulunan binada yazan anayasa hükmüne herkesin uymak zorunda olduğunu haykırmaya devam edeceğiz” denildi.
TBB Başkanı Erinç Sağkan içinde bulunulan sürecin kurumlar arası çekişme olarak adlandırılamayacağını söyleyerek, “İçinde bulunduğumuz süreç basit bir hakim içtihat farklılığı gibi yorumlanacak konu değildir. İçerisinde bulunduğumuz süreç kurumlar arasındaki çekişme olarak adlandırılamaz. İçinde bulunduğumuz süreç Anayasanın 2. maddesinin açıkça yok sayıldığı artık bir hukuk devleti olup olmadığının tartışıldığı ve buna karar verileceği bir süreçtir. Tarihi bir sorumluluğumuz var. Aldığımız mirası yerine getirebilmek adına Türkiye’de savunmayı temsil eden avukatlar olarak sesimizi yükseltiyoruz. Anayasayı ve anayasal düzeni savunmak için Ahlatlıbel’de olacağız” dedi.