Kiralama yetkisi kime?
Yönetmeliğin, ‘Tarım arazilerinin kiralanması’ başlıklı 9’uncu maddesinde ekilmeyen tarım arazilerinin nasıl kiraya verileceği ile ilgili hususlar yer alıyor. Ekilmeyen tarım arazileri, il ve ilçelerde oluşturulacak ‘Arazi Kiralama Komisyonu’ tarafından kiralanacağı belirtiliyor. İllerde kurulacak komisyon başkanlığını İl Tarım ve Orman Müdürü, ilçelerde ise İlçe Tarım ve Orman Müdürü yapacak.
Ancak söz konusu 9. Maddenin 21’inci bendinde, Arazi Kiralama Komisyonunun il düzeyinde yürütülen kiralama işlemlerinde gayrimenkul yatırım ortaklıları ve bununla ilgili bakanlıktan onayı olan emlakçılar ile gayrimenkul danışman şirketlerine yetki verebilecek.

İşte yönetmelikteki o madde
Söz konusu 9’uncu maddenin 21’nci bendi şöyle; “Bu Yönetmelik kapsamında tespit edilen işlenmeyen tarım arazilerinin kiralanmasına ilişkin il düzeyinde yürütülecek iş ve işlemler, il müdürlüğünün teklifi ve Bakanlık onayı ile genel hükümlere göre taşınmaz ticareti yetki belgesine sahip işletme ve sözleşmeli işletmelere yaptırılabilir.”
Bu hüküm, uzmanlar tarafından çok tehlikeli bulunurken, gayrimenkul yatırım ortaklıklarının ve bununla ilgili bakanlıktan onayı olan şirketlerin vatandaşın tarım arazisini kendisine sormadan kiraya verebilecek olmasının bu arazilerin geleceği açısından kaygı verici bulunuyor.

Kaynak: Tarımdan Haber

Çiftçi düşmanı yasa
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan “İşlenmeyen Tarım Arazilerinin Tarımsal Amaçlı Kiraya Verilmesine İlişkin Yönetmelik” dün Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, mülkiyeti gerçek/tüzel kişilere ait olan ve 2 yıl işlenmeyen tarım arazileri bakanlık tarafından tarımsal amaçla kiralanabilecek.
Bu karara göre, önceki sezon ürünleri elinde kalan ya da sattığı üründen kâr edemeyen çiftçi, geçimini sağlayamadığı için sonraki sezon tarlasına ürün ekmezse, Bakanlık çiftçinin boş tarlasını üretim yapmak üzere başkalarına kiralayacak.
Tarım arazilerinin tarımsal amaçlı kiraya verilmesine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı yönetmeliği, Hazine’nin özel mülkiyetinde veya devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan tarım arazilerini kapsamıyor. 

Çiftçi dostları tepkili
Türkiye Ziraatçılar Derneği (TZD) Genel Başkanı Hüseyin Demirtaş, “Meşru olarak uygulanabilirlik yönü yok” dedi. Demirtaş, devletin tarım alanında planlamasının olmamasına dikkat çekerek şunları söyledi: “Çiftçi maliyetlerden dolayı alanları terk ediyor. Çiftçi zarar ederken neden eksin? Çiftçiye refah payı vermeden bunun bir anlamı olmaz.” 

Bu yönetmelik çözüm değil
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez de “Bu yüksek girdi maliyetleriyle bu işçilik fiyatlarıyla, geç ödenen yetersiz desteklerle üretim maliyetinin altında açıklanan alım fiyatlarıyla çiftçi zarar edip üretimden çekiliyor” şeklinde konuştu. Üreticinin üretimi devam edebilme koşullarının yaratılması gerektiğini de söyleyen Suiçmez şöyle konuştu: “Yeni yönetmelikteki ekilmeyen arazilerin kiralanmasına yönelik uygulamanın hayata geçirilmesinin mümkün olmadığını kaydetti. Yönetmeliğin bir tesadüf değil, yıllardır uygulanan tarım politikalarının bir parçası olduğunu belirten Suiçmez, “Çiftçinin kâr etmediği için alandan çekilmesinin çözümü arazileri kiralamakta değil. Girdi maliyetleri düşürülmezse, çiftçiye yeterli destek zamanında verilmezse üretici elbette kâr etmeyecek ve alandan çekilmek zorunda kalacaktır. Nitekim bu uygulamanın sonu arazi bankacılığına kadar varacaktır” dedi.
İlgili yönetmeliğin 4’üncü maddesinin P bendinde tarlalarda “enerji üretimi” tanımının yer aldığına değinen Suiçmez, “Üretim temel ürünlerde yeterli değilken bunca yıldır tarımda hiç duymadığımız bir terimdir enerji üretimi. Tarımsal üretimde şirketler için biyoyakıt üretilmesi mi hedefleniyor, bu soru cevaplanmalı” diye konuştu.

Çiftçi ithalat lobilerine ezdirilecek
CHP Rize Milletvekili Tahsin Ocaklı ise sosyal medya hesabından şu yorumda bulundu:
“Çiftçiye destek vermeyip ithalat lobilerine ezdiren, ekemez, biçemez duruma getiren bu hükümet, iki yıl ekilmeyen tarım arazilerini cumhurbaşkanı keyfine göre başkalarına kiralayabilsin diye Resmi Gazete’de karar yayımladı! Bu, mülkiyet hakkının açıkça ihlalidir, borca batan, ürünü para etmeyen çiftçinin arazisine çökme planıdır. Yapılması gereken; çiftçiye destek verip, ülkemizi yeniden kendine yeter duruma getirmektir.”
Arazi işgali ve araziye el koyma
CHP’nin fıstık mitingi için Antep’te bulunan Orhan Sarıbal ise “Tarıma yapılan doğru bir destekleme modeli ortada yokken hangi ürünün kim tarafından, nasıl, hangi fiyatla alınacağı belli değilken çiftçi adeta niçin, nasıl ekeceğini bilmezken bugün neden bu araziyi ekmediğinin tanımını yapmadan, sorununu ortaya koymadan, çözümünü ortaya koymadan böyle bir yönetmeliğin ancak arazi işgali ve araziye el koyma anlamı taşıyacağını hepimiz net bir şekilde görmüş bulunuyoruz” diyerek tepki gösterdi.

Türkiye’deki tarım arazilerinin toplam büyüklüğü 2024 yılı itibarıyla 269 milyar 770 milyon 933 bin 345 metrekareye ulaştı. İktidarın çiftçiyi topraktan koparan politikaları, tarım arazilerini icralık hale getirdi.
BirGün’den Mustafa Bildircin’in haberine göre, ipotekli tarım arazilerine yönelik Tapu Kayıt Bilgi Sistemi (TAKBİS) verileri, tarım ve tarımla uğraşanların içinde bulunduğu dramatik tabloyu gözler önüne serdi. Hemen her kentte milyonlarca metrekarelik tarım arazisinin ipotekli olduğu Türkiye’de, tarım arazisine bankalar tarafından ipotek konulan yurttaş sayısı ise 2 milyon 230 bin 758 oldu.

Konya ilk sırada
TAKBİS verilerine göre, Türkiye’de ipotek konulan tarım arazilerinin büyüklüğü 42 milyar 360 milyon 879 bin 659 metrekare ile ifade edildi. Toplam 4 milyar 653 milyon 740 bin 983 metrekare büyüklüğündeki ipotekli tarım arazisi ile Konya’nın, tarım arazileri üzerinde en fazla ipotek bulunan kent olduğu bildirildi. Konya’nın ardından Şanlıurfa, 2 milyar 715 milyon 863 bin 851 metrekarelik ipotekli tarım arazisi ile ikinci sırada geldi.
Konya ve Şanlıurfa’nın ardından en fazla ipotekli tarım arazisi bulunan kentler, şöyle sıralandı:
•Ankara: 1 milyar 690 milyon 979 bin 597 metrekare
•Manisa: 1 milyar 638 milyon 174 bin 490 metrekare
•Eskişehir: 1 milyar 228 milyon 326 bin 93 metrekare
•Aydın: 1 milyar 77 milyon 917 bin 862 metrekare
•Kayseri: 1 milyar 61 milyon 71 bin 346 metrekare

Şehirlerin dörtte bir ipotekli
İpotekli tarım arazilerinin kentlerdeki toplam tarım arazilerine oranı da çarpıcı tabloyu ortaya koydu. Manisa’daki ipotekli tarım arazilerinin toplam tarım arazisine oranı yüzde 27,1 olarak hesaplanırken Aydın’daki toplam tarım arazilerinin yüzde 26,4’ünün ipotekli olduğu belirtildi. Manisa ve Aydın’ın ardından ipotekli tarım arazilerinin toplam tarım arazilerine oranının en yüksek olduğu kentler şöyle kaydedildi:
•Aksaray: Yüzde 24,6
•Konya: Yüzde 24,2
•Adana: Yüzde 23,6
•Hatay: Yüzde 23,3
•Tekirdağ: Yüzde 22,7

Trilyonluk araziler
Tarım arazisi tapularına bankalar tarafından konulan ipoteklerin parasal değeri de hesaplandı. İpoteklerin parasal değeri, TKGM’nin, “TAKBİS’te yer alan ipotek bedelleri ile ilgili değerlendirme yapmak doğru sonuç vermeyebilir” notuyla paylaşıldı. Verilere göre, bankaların ipoteklediği tarım arazilerinin toplam parasal değer, 154 trilyon 544 milyar 54 milyon TL olarak gerçekleşti.

İflas bayrağı çeken çekene
Yüksek enflasyon kaynaklı girdi ve finansman maliyetlerindeki yüksek artış, reel sektördeki sorunları da derinleştirdi. İmalat sanayiinde kapasite kullanım oranı, temmuzda son 15 ayın en düşük seviyesine indi. Türkiye’de son 20 ayın, çalışan sayısında da son 21 ayın en sert daralması yaşandı. 2024’ün ilk yarısında yeni açılan her beş şirkete karşın bir şirket kepenk indirdi. Yalnızca Temmuz 2024’te 183 firma konkordato başvurusunda bulundu.