Sahipli-sahipsiz hayvan
AKP ve MHP milletvekillerinin oylarıyla kabul edilen teklifle, sahipsiz hayvanlara ilişkin yürütülecek çalışmalarda, tereddüde mahal verilmemesi, kedi ve köpeklerin sahipli hayvan statüsüne alınabilmesi için Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı veri tabanına kaydedilmesi zorunluluğu bulunduğundan “sahipli hayvan” ve “sahipsiz hayvan” kavramları açık bir şekilde tanımlanacak.

Ötanazi yapılabilecek
Bakımevine alınan köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunan ya da sahiplenilmesi yasak olanlarına, Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun 9. maddesindeki “Hayvanlara ötanazi yapmak yasaktır. Ancak, hayvanlara acı ve ıstırap çektiren veya iyileşme durumu bulunmayan hastalık durumlarında, akut bulaşıcı bir hayvan hastalığının önlenmesi ya da eradikasyonu amacıyla veya insan sağlığı için risk oluşturan durumlarda, davranışları insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen durumlarda veteriner hekim tarafından ötanazi yapılmasına karar verilebilir. Ötanazi işlemi veteriner hekim tarafından veya veteriner hekim gözetiminde yapılır” hükümleri uygulanacak.

Belediyelere hapis cezası
Yerel yönetimler, sahipsiz köpeklere ilişkin yürüttüğü iş ve işlemlerde Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında gerekli idari tedbirleri almaya yetkili olacak.
Nüfusu 25 binden fazla olan belediyeler için kesinleşen bütçe gelirlerinin binde 5’ini ve büyükşehir belediyelerinde de binde 3’ünü  ayırmayan belediye başkanı ve meclis üyeleri ile ayrılan kaynağı hayvan bakımevi kurmak, sahipsiz hayvanları toplamak, rehabilite etmek veya sahiplendirilinceye kadar bakmak için sarf etmeyen ya da bu kaynağı başka amaçlar için sarf eden belediye başkanı ve belediye yetkilileri altı aydan iki yıla kadar hapis cezasına çarptırılabilecek.  

Yerel yönetimlere sopa
“Yerel yönetimler adına toplanan sahipsiz hayvanların bakımevi dışında bir yere terk edilmesi veya bakımevinde barındırılan köpeği bakımevi dışında bir yere bırakmak” fiilleri yasak kapsamına alınacak. Böylece sahipsiz hayvanların toplanması, hayvan bakımevlerine götürülmesi ve bu hayvanların sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevi bünyesinde bakılmasına ilişkin hükümlerin uygulanmasının ve yerel yönetimlerin görev ve sorumluluklarını eksiksiz olarak yerine getirmelerinin sağlanması amaçlanacak.

Ancak sosyal medyada, “AKP Grup Başkanvekili Bahadır Yenişehirlioğlu beni de aradı”  diyenlere bakıyoruz; aralarında köpek üreticisi olanlar var, hayvanların nasıl zehirlenebileceğini X odalarında anlatanlar var, hayvan nefretiyle insanlara “ittapar, itperest” diyenler var…

Anlaşılıyor ki AKP, “her kesimden görüş aldık” demek için kendileri gibi düşünenlerle formalite gereği konuşuyor.

İktidar yıllardır, sokak köpeklerinin yasada hasta, yaşlı, engelli ya da bakım gerektiren sokak hayvanları için var olan geçici bakımevlerine toplanacağını söylüyor. Birkaç bilgi vererek neden bunu yapamayacaklarını anlatayım.

BAKIMEVİ GERÇEKLERİ

“Türkiye’nin en büyük hayvan bakımevi” diye tanıtılarak Erdoğan tarafından övülen ve bir köpeğin kafasına kürekle vurularak öldürüldüğü Konya Geçici Hayvan Bakımevi’nin kapasitesi 2 bin 500 hayvanı kapsıyor. Yaklaşık “3.5-4 milyon” olduğu söylenen sokak köpeklerini kapatmak için Konya’dakine benzer 2000 bakımevi yapmaları gerekiyor. Bunun da maliyeti birkaç milyar doları geçiyor.

Şu anda 1389 belediyenin 1/5’inde bile bakımevi yok. Ayrıca içinde 300-400 hayvanın bulunduğu ufak bakımevlerinde yıllardır yaşanan vahşetleri, aç ve susuz bırakılan, bakımsızlıktan hasta olan ve strese girip birbirine saldıran hayvanları düşünecek olursak, bunların 10 katı büyüklüğündeki yerlerin bir hapishaneye dönüşeceğini ve oralarda yaşanacak şiddeti siz düşünün…

Eski Tarım Bakanı Vahit Kirişci’nin, Erdoğan’ın başkanlığındaki kabine toplantısından sonra İstanbul’un pilot bölge seçildiğini, hayvan barınakları için ormanlık alanlarda yerel yönetimlere yer tahsis edileceğini açıkladığını 4 Aralık 2022’de yazmıştım. Böylelikle hayvanlara sözde “yaşam alanı” sağlanması bahanesiyle, yeni bir orman yağması başlatılacak.

İZLENMESİ GEREKEN YOL HARİTASI

Oysa yapılması gereken düzenli bir şekilde kısırlaştırma ve aşılamadır. Bu konuda yapılan bir hesaplama var. Bir yıldaki işgünü sayısı 264. Türkiye’de 1389 belediye günde 12 köpek kısırlaştırsa, 264 günde 4 milyondan fazla köpek kısırlaştırılmış oluyor! 

Halk sağlığı uzmanı Prof. Dr. Çağatay Güler, 31 Mayıs’ta gazetemizde yayımlanan yazısında, “köpek nüfusunun insanca denetimi yakala-kısırlaştır-sal yöntemidir. Salmanın amacı, uyum sağlamış olanların yerine bölgeyi yeni ve uyumsuz olanların doldurmasını önlemektir” diye yazdı.

İzlenecek yol haritası, birçok kez yazdığım gibi bellidir:

1– 2019 TBMM Hayvan Hakları Komisyonu Raporu’nda önerildiği üzere hemen “Hayvan Hakları Fonu” kurulması.

2– Tüm ülkede acil ve yoğun bir kısırlaştırma ve hayvanları çipleme seferberliği başlatılması.

3– Yurt çapında aşılama seferberliği düzenlenmesi.

4– Her ilçede yeterli sayıda veteriner hekimin de görev aldığı, koşulları düzeltilmiş ve gönüllülerin istediklerinde ziyaretine açık, kameralarla denetlenebilen bakımevlerinin yapılması,

5– Köylülerin çobanlarına bekçilik yapması için kullandıkları çomar cinsi hayvanların kısırlaştırılmalarının sağlanması. 

6– Saldırganlığa eğilimi olan hayvanların bakımevlerinde uzmanların gözetiminde rehabilite edilmesi.

7– Üretim çiftliklerinin hemen kapatılması.

8– Hayvan üretip satanlara ve sahiplendiği hayvanı sokağa bırakanlara caydırıcı, ağır cezalar getirilmesi.

9– Petshoplarda katalogdan hayvan satışının yasaklanması ve belediye barınaklarındaki hayvanların yuvalandırılmasının teşvik edilmesi.

10– Sokak hayvanlarının besleme faaliyetlerinin gönüllülerle birlikte düzenli olarak sürdürülmesi.

11– Toplumda hayvanlar konusundaki bilincin geliştirilmesi ve medyada kamu spotlarının yayınlanması.

“Uyutulma” denilen öldürme ve hayvanların tümünün bakımevlerine tıkılması, yasa teklifinde yer almamalı! Çünkü bu ikisinin de sonu katliamdır. 

Bunları bir kez daha anlatmak için, bugün saat 13.00’te Yenikapı’daki Adalet Mitingi’nde olacağız. Kadına, çocuğa, hayvana şiddete hayır diyeceğiz!

Zülal Kalkandelen/ Cumhuriyet