TPI Kompozit fabrikalarında çalışan işçiler, haklarını savunmak için direnişi sürdürüyor. Fabrikanın el değiştirmesi ve toplu işten çıkarmalarla karşı karşıya kalan işçiler mücadeleyi büyütüyor. Petrol-İş Sendikası İzmir Şube Başkanı Cem Turan, işçilerin emeğinin gasp edilmesine izin vermeyeceklerini ve sürecin hukuksal zeminde takip edildiğini söyledi.

BirGün’de yer alan İlayda Sorku’nun haberine göre, Turan, fabrikalarda yaklaşık 2 bin 800 işçinin etkilendiğini, sendikal faaliyet kapsamında ise 2 bin 300 işçinin haklarının doğrudan risk altında olduğunu belirtti. Fabrikanın ani el değişimi ve işten çıkarmaların işçileri belirsizlik içinde bıraktığını aktaran Turan, “TPI devre dışı bırakıldı ama üretim sürecek. Yeni üretici devreye girmeden işçilerin mağdur olmaması gerekiyor. Karşımızda hukuksuz bir lokavt var, işçilerin hakları gasp edilmek isteniyor” dedi.

Çıkış bildirisinin 9 Eylül–11 Ekim 2025 tarihlerini kapsayan bir aylık süreci başlattığını ifade eden Turan, “Bu süreçte işçileri parasız, ihbarsız göndermelerini engelleyecek adımlar olabilir. Bakanlık yetkilileri konuyu araştırıyor ve ilgili tüm bakanlıkların devreye girmesi gerektiğini söyledi” dedi.
Turan, işçilerin emeğine değer verilmediğini ise şu ifadelerle vurguladı: “Türkiye’de üretim yaptılar, kazandılar ama işçilerin haklarını vermeden çekip gitmek istiyorlar. Bu yalnızca TPI sorunu değil, Türkiye işçi sınıfının sorunu. Yarın başka işverenler de sorumluluk bırakmadan gidebilir; bunu engellemek zorundayız.”

Hem Ankara’da hem İzmir’de süreci takip edecek eylemler planladıklarını aktaran Turan, özellikle kıdemi yüksek işçilerin durumunun hassas olduğunu, mücadeleyi sürdüreceklerini ve tüm işçilerin haklarını almasını hedeflediklerini söyledi. Turan, sözlerini “Amacımız mağduriyet yaşanmadan, herkesin emeğinin karşılığını alarak bu süreci atlatmak” ifadeleriyle sonlandırdı.

Ekonomik kriz günden güne derinleşirken işsizlik de yurt genelinde hızla yayılıyor. Daralan üretim ile işten çıkışlar hızlanıyor, sermayedarların kimine de “kriz” bahane oluyor. TÜİK’in açıkladığı güncel işsizlik verilerine göre resmi oran olan dar tanımlı işsizlik ağustosta yüzde 8,5 oldu. TÜİK’in işsiz olarak kabul etmediği gerçek işsizlerin oranını ifade eden geniş tanımlı işsizlik ise yüzde 29,7 ile zirveye yakın seyretti.

TÜİK’e göre ülkede 3 milyon 44 bin işsiz varken DİSK-AR’ın çalışması gerçek sayıyı ortaya koydu. DİSK-AR hesaplamasına göre gerçek işsizler 12 milyon 190 bin kişi. Bir yılda 1 milyon 117 bin kişi işsizlerin arasına katıldı. Kadınlarda yüzde 39,2’lik oran ile gerçek işsizlik, yüzde 23,8 olan erkek işsizliğinden 15,4 puan fazla gerçekleşti.

Sanayide 173 bin, tekstilde 122 bin kayıp
Derin krizin yol açtığı iş kayıpları SGK’nin verilerine de yansıdı. Son olarak açıklanan Ağustos 2025 Ücretli Çalışan İstatistikleri de hem işsizliğin ulaştığı genel boyutu hem de sektörel istihdam kayıplarını ortaya koydu. Sektörel krizin uzun süredir devam ettiği sanayide istihdam, bir yıl içinde yüzde 3,6 azaldı. Böylece sanayi çalışanı sayısı bir yıl içinde 5 milyon 66 bin 396’dan 4 milyon 892 bin 980’e geriledi. Bir yıl içinde 173 bin 416 kişi işsiz kaldı.

Sert düşüşün yaşandığı bir diğer işkolu da tekstil ürünleri imalatı oldu. Sektörü içinde bulunduğu genel kriz ve ucuz işgücü arayışındaki pazarın Mısır, Bangladeş, Fas gibi emeğin yok pahasına satın alınabildiği ülkelere yönelmesiyle daralan üretim hacmi, istihdamdaki düşüşe de yansıdı. Yıllık istihdam kaybı yüzde 8,7 olurken çalışan sayısı da 468 bin 988 kişiden 428 bin 137 kişiye geriledi. Böylece bir yılda tekstil sektöründe işini kaybeden kişi sayısı 40 bin 851 oldu. Aynı sektörün bir diğer alt kolu olan giyim ürünleri imalatında istihdam ise yıllık yüzde 13 azaldı. 628 bin 118 olan çalışan sayısı 12 ayda 546 bin 598’e geriledi. Giyim ürünleri imalatındaki 81 bin 520 kişilik istihdamla birlikte tekstil ve giyim sektöründe bir yıl içinde işsiz kalan sayısı 122 bin 371 oldu.

Madencilik ve taş ocakçılığındaki kayıp da benzer şekilde bir yıl içinde yüzde 3,3 olarak gerçekleşti. İşkolunda çalışan sayısı 12 ayda 146 bin 520’den 141 bin 710 kişiye geriledi. 4 bin 810 maden işçisi istihdamdan kopmak zorunda kaldı. Kömür ve linyit çıkarması işkolundaki düşüşün oranı da yüzde 13,2 oldu. Bir yılda istihdam 41 bin 171’den 35 bin 753’e geriledi. Kömür ve linyit çıkarmada çalışan 5 bin 418 madenci de son bir yıl içinde işsiz kaldı.

İstihdamdan kopuşun olduğu bir diğer işkolu olan imalatta yıllık değişim yüzde eksi 3,9 oldu. Çalışan sayısı 4 milyon 725 bin 793 kişiden 4 milyon 541 bin 248’e düştü. İşsiz kalan kişi sayısı 184 bin 545 oldu.

Ana sektörlerin alt gruplarındaki bir yıllık istihdam kaybı ise çok daha ciddi boyutlara ulaştı. Ticaret ve hizmet sektörünün alt grubu yayımcılıkta seyahat acentesi ve tur operatörleri işkolundaki kayıp, turizmde krizin yaşandığını ortaya koydu. Yüzde 11,6 ile en çok iş kaybının olduğu gruplardan biri olan işkolunda çalışan sayısı 87 bin 386’dan 77 bin 282’ye geriledi. Bir yıl içinde 10 bin 104 seyahat ve turizm çalışanı işsiz kaldı. Büro yönetimi alt grubunda da kayıp yüzde 4,4 oldu. Sektördeki istihdam 207 bin 453 çalışandan 198 bin 403’e kadar düştü. Bu işkolunda bşr yıl içinde işsiz kalan kişi sayısı da 9 bin 50 olarak gerçekleşti.

Üretimin her kolu alarm veriyor
Sanayi sektörünün ise neredeyse her alt grubunda istihdam kaybı yaşandı. Sektördeki yıllık istihdam kaybı yüzde 3,6 olarak gerçekleşirken alt gruplardaki kayıp çok daha yüksek oranlarda seyretti. Dayanaksız tüketim malı imalatında bir yıl içerisinde 85 bin 886 kişi işsiz kaldı. Yüzde 5,3 olarak gerçekleşen gerileme ile istihdam edilen kişi sayısı 1 milyon 614 bin 59’dan 1 milyon 528 bin 173’e geriledi.

Deri ve deri ürünleri imalatındaki istihdam kaybı yüzde 12,5 oldu. Çalışan sayısı 65 bin 389’dan 57 bin 602’ye düştü. Ağaç ve ağaç ürünlerdeki gerileme de 77 bin 306 kişiden 72 bin 599 kişiye düşüşle yüzde 6,1 oldu. Elektrikli teçhizat imalatındaki gerileme 225 bin 557’den 213 bin 977’ye gerçekleşerek yüzde 5,1 oranında seyretti. Gerilemesi yüksek seyreden diğer alt gruplar yüzde 10,4 gerileme ile suyun toplanması, arıtılması ve dağıtılması; yüzde 4,1 ile makine ve ekipmanlarının kurulumu ve onarımı, yüzde 3,4 ile motorlu kara taşıtları imalatı, yüzde 4,2 ile başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı oldu.

Kriz sermayedarlara ‘fırsat’ oldu
Krizle beraber üretim hacminin azalmasını adeta ‘fırsata çeviren’ sermayedarlar arasında toplu işten atmalar gerçekleştirmek de adeta bir trend haline geldi. Özellikle merkezlerini ülkeden daha ucuz işgücü bulunan pazarlara taşıyan tekstil devleri, ülkeden çıkarken emekçileri de gelir kapılarından etmekte beis görmedi. Son bir yıl içinde DeFacto 450, Colins 1500, Şık Makas / Crs Denim 800 işçiyi topluca işten çıkardı. 2 bin 750 tekstil işçisi böylece işinden edildi.

Madencilik sektörü de tekstilden çok farklı dğeil. Yalnızca Manisa Soma’da bir yıl içerisinde toplam 2 bin 550 madencinin işine son verildi. Ermaden’e bağlı taşeron firma Çiftay Madencilik’in Sivas Divriği tesislerinde ise 18 madencinin işine son verilirken işten çıkarmaların 200 kişiye ulaşacağı öne sürüldü.

Ülkenin ikinci büyük petrokimyasal üreticisi Ravago da ‘küçülmeye gideceğini’ ilan ederek İzmir Aliağa fabrikasında 90 işçiyi işten çıkaracağını duyurdu. İzmir’de kurulu Amerikan sermayeli TPI Kompozit de işçilerin grevi sürerken ilk olarak iflas ettiğini duyurmuş, daha sonra ise hisselerini devretmişti. TPI Kompozit de benzer şekilde 2 bin 160 işçinin işine son verdi.
Tarım Kredi Kooperatifleri Marketleri de 2025’in ilk yarısında yaşadığı mali kayıpları gerekçe göstererek 1200 çalışanı topluca işten çıkaracağını açıkladı. Böylece yalnızca bir yıl içinde toplu işten çıkarmalarla işine son verilen kişi sayısı 8 bin 768 oldu.

Kaynak: BirGün

Menemen ve Sasalı’daki T1–T2 fabrikalarında 149 gündür grevde olan işçilere, TPI Kompozit’ten 4857 sayılı İş Kanunu’nun 29 ve 17. maddeleri uyarınca toplu işten çıkarma bildirimi gitti. Şirket, Sasalı’da 405, Menemen’de 1.735 işçinin 9 Ekim 2025 ve 9 Kasım 2025 tarihlerinde işten çıkarılacağını bildirdi. Petrol-İş İzmir Şubesi, hukuki süreç ve tazminat haklarına ilişkin bilgi notu hazırlayacağını duyurdu.

2 binden fazla işçi işsiz kalacak
TPI Kompozit Kanat San. ve Tic. AŞ kaşe ve imzasıyla temsilcilere iletilen yazılarda, ekonomik ve işletmesel gerekçelerle toplu işçi çıkarma sürecinin başlatıldığı belirtildi.
Aynı kapsamda gönderilen iki ayrı yazıya göre: Sasalı fabrikasında 405 kişi, Menemen fabrikasında 1.735 kişi için fesih tarihleri sırasıyla 9 Ekim ve 9 Kasım olarak bildirildi. Böylece toplam 2.140 çalışanın iş akdi hedefleniyor.
Şirketin, ihbar tazminatı ödememek amacıyla mavi yaka çalışanlara tebligat yaptığı; yaklaşık 500 beyaz yaka çalışana ise henüz resmi bir bildirim gitmediği öğrenildi.

Greve karşı iflas oyunu
Menemen ve Sasalı’daki T1–T2 tesislerinde işçiler 149 gündür grevdeydi. TPI yönetiminin sunduğu yüzde 80 ücret artışı teklifi işçiler tarafından reddedilmişti.
Ardından şirketin ABD’de iflas koruma başvurusu yaptığı, daha sonra ise 2025 yılında kurulan Dubai menşeli XCS adlı firmaya devir yapıldığı açıklamaları gündeme geldi. İflas koruması tartışmalarının ardından sendika, yüzde 80’lik teklife imza atmaya hazır olduğunu iletti; ancak TPI yönetiminden herhangi bir geri dönüş olmadı.

İşveren bu yasalara dayandı: 4857/29 ve 4857/17 maddeleri
Madde 29: İşveren, ekonomik, teknolojik veya yapısal nedenlerle toplu işçi çıkarma planlıyorsa, en az 30 gün önce durumu işyeri sendika temsilcilerine, ilgili bölge müdürlüğüne ve İŞKUR’a yazılı olarak bildirmek zorunda.
Madde 17: Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde fesihte, işçinin kıdemine göre değişen sürelerde önel (ihbar) bildirimi yapılmalı; aksi halde ihbar tazminatı yükümlülüğü doğar.

“Yabancı sermaye elini kolunu sallaya sallaya bu ülkeye giriyor, gerektiğinde de aynı rahatlıkla çıkıyor”
Petrol-İş TPI Kompozit İşyeri Baştemsilcisi Ersen Polat, süreç içinde çok büyük soru işaretleri olduğunu kaydetti. “İşçiyi çok uzun zamandır oyalıyorlar” diyen Polat, şu ifadeleri kullandı: “Biz şirket iflasını ilk ilan ettiğinde, ‘Biz size destek oluruz, yeter ki üretim başlasın. Sıkıntı üretimin durmasıysa da yüzde 80’lik teklifinizi kabul ediyoruz, durumlar bu kadar sıkıntılıysa üretime dönelim şirketi kurtaralım’ dedik. Ekmek teknemiz sonuçta. Onlar da olumlu yaklaştı, tamam dediler, tedarikçilerle de konuşalım üretime başlayalım. Sonra söyledikleri hiçbir sözü tutmadılar. Hiç adı sanı duyulmamış bir şirkete devir gerçekleştirdiler. Firmanın menşei Dubai, çok yüksek ihtimalle de paravan bir şirket. Dubai’deki yasalar gereği yalnızca 10-15 bin dolarla şirket kurmak mümkün. Bütün hisseleri bu ne idüğü belirsiz şirkete geçirdiler. Şimdi bize işten çıkarma belgesi yolluyorlar, belgeyi gönderen kurum TPI Kompozit. E hani bu şirket iflas etmişti de tüm hisseleri devredilmişti? Devredilen şirketin yollaması gerekmiyor mu bu belgeyi? Bizce çok büyük bir oyun oynuyorlar, bizi de oyalıyorlar.”
İşçilerin içeride kalan alacakları ve tazminatları için endişeli olduğunu kaydeden Polat, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Yabancı sermaye elini kolunu sallaya sallaya bu ülkeye giriyor, gerektiğinde de aynı rahatlıkla çıkıyor. Ne işçinin hakkını veriyor ne de bu ülkenin kanunlarına saygı duyuyor. Devletin işçisine sahip çıkması gerekiyor ama durum ortada. Olan bizim emeğimize, alın terimize oluyor.”

Sendikadan bilgilendirme mesajı atıldı
Petrol-İş İzmir Şubesi, işçilere gönderdiği kısa mesajda tazminat ve diğer haklar konusunda avukatlarla görüşülerek bilgilendirme yapılacağını aktardı. Ancak sendikadan, toplu iş sözleşmesinin imzalandığı ya da yeni bir görüşme yapılacağına dair herhangi bir açıklama gelmedi.

Süreç nasıl gelişti?
Dünyanın en büyük rüzgar türbin kanadı üreticilerinden biri olan TPI, İzmir’in Menemen ve Çiğli ilçelerindeki fabrikalarını kapatarak Türkiye’den çekilme kararı almıştı. 13 Mayıs’tan bu yana grevde olan işçilerle işveren arasında uzlaşma sağlanamamış, TPI’nin yüzde 80 zam teklifi işçiler tarafından reddedilmişti.
Petrol-İş Sendikası, grevin sürüp sürmeyeceği konusunda kararı işçilere bırakmış, sandıktan “greve devam” sonucu çıkmıştı. Bu sırada şirketin Dubai merkezli XCS Kompozit adlı bir paravan firma üzerinden Türkiye’deki borçlarını devrettiği öne sürülmüştü. Borç devrinin ardından TPI iflasını açıklamış, böylece 2 bin 300 mavi yakalı ve 500 beyaz yakalı olmak üzere toplam 2 bin 800 işçi işsiz kalmıştı.

Petrol-İş Sendikası’nın örgütlü olduğu tesislerde,yüzde 30’dan yüzde 80’e çıkartılan zam teklifini şirketin kötü durumunu göz önünde bulundurarak kabul etmeye karar veren işçiler sözleşme masası bekliyordu ancak şirketin devriyle süreç çıkmaza girdi. Yeni yönetim XCS’den toplu sözleşmeye dair açıklama gelmedi. İşçiler son olarak “TPI Kompozit Kanat Üretim Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.” kaşeli toplu işten çıkarma bildirimiyle karşılaştı.

Aykırı davranış nedeniyle işten çıkarma
İşçilerin Cumhuriyet’le paylaştığı belgede, 1.735 emekçinin 9 Ekim – 9 Kasım 2025 tarihleri arasında işten çıkarılacağı duyuruldu. “Aylardır yeni sipariş alınamadığı, üretimin durduğu ve mevcut ekonomik şartlarda personel giderinin karşılanamadığı” gerekçelerine yer verildi. Bildirinin 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 29. maddesi uyarınca düzenlendiği belirtildi. Kod 29, “İşveren tarafından ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranış nedeni ile iş akdinin feshi” anlamına geliyor.
İşçiler kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, grev surecinden dolayı sendikal tazminat ve yıllık izin ücretlerini alıp alamayacakşarına dair kaygı duyuyor; “ Perişan haldeyiz, sendika bizi yalnız bırakmasın” diyor.