YDH- Gazze’den gelen saha raporları ve teknik veriler, işgal ordusunun kullandığı mühimmatların yarattığı dehşet verici bir gerçeği gün yüzüne çıkardı: Binlerce şehidin naaşı, saldırı anında oluşan aşırı ısı ve basınç nedeniyle tamamen buharlaşarak yok oldu.

Gazze Sivil Savunma ekiplerinin kayıtlarına göre, 2.842’den fazla şehidin bedeninden geriye hiçbir iz kalmadı; patlama noktalarında sadece kan lekeleri ve küçük doku parçalarına rastlanabildi.
Bu toplu yok oluşun temel nedeni olarak, bölgede kullanılan termovakum ve difüzyonla güçlendirilmiş patlayıcılar gösteriliyor.

Bu mühimmatlar, patlama anında 3.500 santigrat dereceye ulaşan bir ısı ve devasa bir basınç dalgası üreterek insan vücudundaki tüm sıvıların anında buharlaşmasına, dokuların ise küle dönüşmesine yol açıyor.

Dr. Münir el-Barş, insan vücudunun %80’inin sudan oluştuğunu hatırlatarak; yüksek oksidasyon, ısı ve basınç bileşiminin bedeni fiziksel olarak ortadan kaldırmasının kaçınılmaz bir biyolojik sonuç olduğunu vurguladı.

Saha analizleri; “Çekiç” olarak bilinen Amerikan yapımı MK 84 sığınak delici bombalar ile GBU-39 tipi hassas güdümlü mühimmatların bu yıkımda başrol oynadığını ortaya koyuyor. Özellikle kapalı alanlarda oksijeni tüketerek devasa bir ateş topuna dönüşen bu silahlar, binalarda sınırlı hasar bıraksa da içerideki canlı varlığını tamamen siliyor.

Tanıklıklar, onlarca kişinin bulunduğu binaların vurulmasından sonra enkazda sadece “kara kum” kalıntılarına rastlandığını teyit ediyor.

Uluslararası atom ve silah uzmanları, insan hücrelerini moleküler düzeyde yok edebilen bu mühimmatların Gazze’deki kullanım sıklığının modern savaş tarihinde eşi benzeri görülmemiş bir boyutta olduğunu belirtiyor.

2004 Felluce işgalinde de benzer sahnelerin kaydedildiğini hatırlatan uzmanlar, Gazze’de bu durumun bir doktrin haline gelmesinin sorumluları doğrudan “topyekûn imha” suçlamasıyla karşı karşıya bıraktığını ifade ediyor.

8 Ekim 2023’ten bu yana 72 bin 32 şehit ve 171 bin 661 yaralının kayıtlara geçtiği Gazze’de, cesetleri buharlaşan binlerce kişi, en temel insan hakkı olan “gömülme hakkından” dahi mahrum bırakılarak tarihten silinmeye çalışılıyor.

YDH- Mondoweiss’ta yayımlanan bir makalede, 2025 yılının, İsrail ordusunun desteğini alan İsrailli yerleşimciler tarafından Filistinli kırsal toplulukların “emsalsiz” biçimde yerinden edilmesine sahne olduğu belirtildi.

Makalede, Batı Şeria’da en az 13 Filistinli kırsal topluluğun haritadan “tamamen” silindiği, bunun en az 190 aileyi ve 1.090 kişiyi etkilediği bildirildi.

Yerleşimci saldırıları dalgasının 2026 yılına da taşındığı; geçen hafta Eriha yakınlarındaki Ras Ayn el-Auca topluluğunun yerinden edilmesinin bunun son örneği olduğu aktarıldı.

“İkinci Nakba” olarak görülen sessiz sürgün

Makalede, İsrailli yerleşimcilerin Filistin kırsalına yönelik şiddetinde 7 Ekim 2023’ten sonra “dramatik bir tırmanış” yaşandığı ifade edildi. Bu durumun, özellikle Ürdün Vadisi’ndeki, Batı Şeria’nın doğu yamaçlarındaki ve Güney el-Halil Tepeleri’ndeki Bedevi topluluklar açısından “yıkıcı sonuçlar” doğurduğu belirtildi. Bu bölgelerde yaşayan Filistinlilerin, sessiz biçimde yerlerinden edilmelerini “ikinci Nakba” olarak gördükleri aktarıldı. Filistinlilerin, bu süreci İsrail’in Gazze’de yürüttüğü soykırımın bir uzantısı olarak değerlendirdikleri kaydedildi.

Geçen hafta, Filistin Yönetimi’ne bağlı Duvar ve Yerleşim Direnişi Komisyonu Başkanı Muayyed Şaban’ın, 2025 yılına ilişkin bulguları bir basın toplantısında açıkladığı aktarıldı.

Rapora göre, Ocak–Aralık 2025 arasında İsrailli yerleşimciler Filistinlilere karşı 892 saldırı gerçekleştirdi; Batı Şeria’da 14 Filistinli hayatını kaybetti.

Yerleşimci saldırılarının 434 yangına yol açtığı; bunların 127’sinin tarım arazilerini, 307’sinin ise diğer Filistin mülklerini etkilediği bildirildi. Saldırıların Ramallah, Nablus, el-Halil ve Tulkerim çevresinde yoğunlaştığı ifade edildi.

Raporda ayrıca, 2025’te 35.273 ağacın yok edildiği veya zehirlendiği, bunların 26 bin 988’inin zeytin ağacı olduğu belirtildi. Bu tahribatın özellikle Selfit, Nablus, Ramallah, Beytüllahim ve el-Halil bölgelerinde yaşandığı aktarıldı.

Aynı yıl İsrail ordusunun yürüttüğü yıkımlar kapsamında 1.400 Filistin yapısının yerle bir edildiği; bunlar arasında 304 içinde yaşanılan ev, 74 boş ev, 4.900 tarımsal yapı ve 270 geçim kaynağına yönelik yapı bulunduğu bildirildi. Yıkımların Ramallah, Nablus, Tubas, el-Halil ve Kudüs’te yoğunlaştığı kaydedildi.

“İlhak politikasının bir kolu”

Makalede, Şaban’ın bir yıl önce Mondoweiss’a yaptığı açıklamada, yerleşimci şiddetini “İsrail’in ilhak politikasının bir kolu” olarak tanımladığı hatırlatıldı.

Şaban’ın, komisyonun bu politikalara karşı sahada insani bir varlık oluşturma stratejisi izlediğini, özellikle yerel topluluklardan gönüllülerin seferber edilmesine odaklandığını söylediği aktarıldı.

Komisyonun, 2024 zeytin hasadı sezonunda yerleşimci şiddetiyle tehdit edilen köylerin yaklaşık yüzde 60’ında, Filistinli çiftçilerin topraklarına erişimini desteklemek amacıyla gönüllülerin görev aldığını belirttiği bildirildi. Ancak makalede, Batı Şeria kırsalındaki koşulların o tarihten bu yana “ciddi biçimde kötüleştiği” ifade edildi.

Filistin Yönetimi Tarım Bakanlığı ve diğer Filistinli araştırma merkezlerinin tahminlerine göre, geçen ekim ayında zeytin hasadının rekor düzeyde düşük kaldığı; yalnızca 7.000 ton zeytinyağı üretildiği, oysa bir önceki yıl bu miktarın 27.000 ton olduğu aktarıldı.

2025’teki düşük üretimin, 7 Ekim olaylarının hasat döneminin zirvesine denk geldiği ve hemen ardından yerleşimci şiddetinin sert biçimde arttığı 2023 yılına yakın seviyelerde olduğu belirtildi.

Bugün uluslararası ilginin Gazze, İran ve Lübnan’a yoğunlaştığı bir dönemde, İsrail’in Batı Şeria’da “fiili ilhak” stratejisini tırmandırmayı sürdürdüğü; Filistin topraklarının “azami ölçüde” hedef alındığı, Filistin nüfus yoğunluklarının ise izole edildiği ifade edildi.

Filistinli toplulukların yerinden edilmesinin, yerleşim inşaatlarının hızla genişletilmesi ve daha önce İsrail yasalarına göre yasa dışı olan karakolların yasallaştırılmasıyla eş zamanlı ilerlediği kaydedildi.

Çarşamba günü İsrail hükümetinin, Filistin toprakları üzerine inşa edilmiş beş yeni yerleşim karakolunu yasallaştırdığını açıkladığı bildirildi. Geçen yıl ise İsrail’in, onlarca yılın en büyük yerleşim genişleme planlarından biri olarak 22 yeni yerleşim için inşaat izinleri verdiği hatırlatıldı.

Kırsal yaşamın çöküşü

Makalede, bu şiddet ve sömürgeleştirmenin Filistinlilerin günlük yaşamında derin yaralar açtığı belirtildi. Kırsal alanlarda toplumsal dokunun bozulduğu; Bedevi ailelerin hayvancılıkla geçimlerini sürdüremediği, otlaklara erişimi kaybettiği ve köylerin ile kasabaların eteklerinde hayatta kalabilmek için sürülerinin bir kısmını satmak zorunda kaldığı aktarıldı. Bu bölgelerin de 7 Ekim’den bu yana toprak kaybına uğradığı ifade edildi.

Muarracat topluluğundan Filistinli Bedevi Yusuf Halayfe, Ekim 2023’te İsrailli yerleşimciler tarafından topraklarından sürüldükten sonra ailesiyle birlikte Ramallah yakınlarındaki Rammun köyünün kıyısında yaşadığını Mondoweiss’a anlattı.

Halayfe, “Hayvanlarımızı nesiller boyunca yaptığımız gibi besleyip geçimimizi sağlayabildiğimiz meralarımızı kaybettik” dedi. Yerlerinden edildikten sonra, sığındıkları dar alanın tüm sürüler için yeterli olmaması nedeniyle hayvanlarının büyük bölümünü satmak zorunda kaldıklarını belirtti.

Halayfe, “Buraya taşındıktan sonra bile, daha güvende olduğumuzu düşündüğümüz yerde İsrailli yerleşimciler bize saldırmaya devam etti.” dedi ve “Gözlerimizin önünde koyunlarımızı çaldılar; geriye çok az sermaye bıraktılar.” ifadelerini kullandı.

Elinde kalan az sayıdaki hayvanı köye daha da yaklaştırmak zorunda kaldığını söyleyen Halayfe, bunun yerel köylülerle sürtüşmelere yol açtığını; küçük sürüsünün özel arazilere girerek bazı zeytin ağaçlarına zarar verdiğini aktardı.

Zeytinliklerin yok edilmesi

Ramallah’ın kuzeydoğusundaki Muğayyir köyünde, İsrailli yerleşimci şiddetinin hasat mevsiminde köyün doğu ovasını sahiplerine kapattığı belirtildi. Ardından geçen yılın ağustos ayında İsrail ordusunun, Muğayyirli bir gencin İsrail güçlerine taş attığı iddiasıyla köyü toplu cezalandırmaya tabi tuttuğu aktarıldı. Bu kapsamda ovadaki 8.000 ila 10.000 zeytin ağacının sökülüp yok edildiği, köyün zeytin üretiminin fiilen sona erdirildiği bildirildi.

Muğayyirli çiftçi Feyz Ebu Aliye, Mondoweiss’a yaptığı açıklamada, binlerce zeytin ağacının buldozerlerle yok edilmesiyle ailelerin çiftçi olarak yaşamlarının altüst olduğunu söyledi. “Ailem 450 zeytin ağacını kaybetti, geriye sadece üç ağaç kaldı; ikisi avlumda” diyen Ebu Aliye, yılda 95–100 teneke (yaklaşık 16 kilogramlık) zeytinyağı ürettiklerini; bunun önemli bir kısmını satarak yaklaşık 16.000 şekel gelir elde ettiklerini anlattı.

Geçen yıl ekim ayındaki hasatta ise yalnızca iki teneke zeytinyağı çıkarabildiğini belirten Ebu Aliye, “Kardeşlerimin her bir hanesine tüketim için 5 kilodan az düştü, satacak hiçbir şey kalmadı. Nesiller boyu üretici olduktan sonra şimdi zeytinyağı satın almak zorunda kaldık.” dedi.

Tam zamanlı çiftçi olan Ebu Aliye, zeytinliklerin bakımının geçiminin temelini oluşturduğunu; bu gelir kaynağını kaybettikten sonra başkalarının yanında çalışmak zorunda kaldığını ifade etti. Köydeki pek çok çiftçinin benzer koşullarla karşı karşıya olduğunu; ailelerini geçindirmekte ve köyde kalmakta zorlandıklarını söyledi. Hayatlarını tanımlayan pek çok şey yok olduğu için, insanların artık geleceği planlamak yerine yalnızca bulundukları yerde kalmaya odaklandığını belirtti.

Ebu Aliye, sözlerini “Köyde hayatlarımızı ve ailelerimizi ayakta tutmaya çalışıyoruz. Her şeyimizi kaybetmiş olsak da yalnızca direnmeye odaklandık.” ifadeleriyle tamamladı.

Yardım planına tepki
ABD Senato Genel Kurulu’nda konuşan Bernie Sanders, ABD’nin İsrail’e 10,1 milyar dolarlık yardım gönderme planına tepki göstererek, “Aşırılıkçı, sağ kanat Netanyahu yönetimine şu anki askeri yaklaşımını sürdürmesi için 10,1 milyar dolar göndermeyi onaylamamız gerektiğini düşünmüyorum. Netanyahu yönetiminin (Gazze’de) yaptıkları ahlaksızdır ve uluslararası hukukun ihlalidir. ABD bu eylemlere suç ortağı olmamalıdır.” ifadelerini kullandı.

Filistin resmi ajansı WAFA, İsrail’in Gazze Şeridi’nin kuzeyindeki Cibaliya Mülteci Kampı’na düzenlediği saldırıda 100’den fazla kişinin öldüğünü açıkladı. Saldırıda onlarca kişinin yaralandığı, çok sayıda kişinin de enkaz altında kaldığı haberde kaydedildi.
İsrail’in 7 Ekim’den bu yana abluka altındaki Gazze Şeridi’ne yönelik saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısı 15 bin 207’ye yükseldi, 40 bin 652 kişinin de yaralandığı aktarıldı.

Çocuklar zorla alıkonuyor
İsrail’in, 7 Ekim’den bu yana Gazze Şeridi’nde saldırılarında öldürülen Filistinlilerin sayısı 6 bin 150’den fazlası çocuk ve 4 binden fazlası kadın olmak üzere 15 bini aştı.
İşgal altındaki Batı Şeria ve Kudüs’te de 7 Ekim’den bu yana İsrail güçleri ve Yahudi yerleşimcilerin saldırılarında 242 Filistinli hayatını kaybetti.
İsrail ordusu, Gazze’de on binlerce yaralı ile sivilin sığındığı onlarca hastaneyi zorla tahliye ettirmek için yerleşkelerini ya da ana binalarını vurdu, işgal sırasında bazı hastaneleri bastı. Saldırılarda yüzlerce kişi öldü ve yaralandı.
İsrail ordusunun bombalamaları sonucu yıkılan binaların altında kalan insan sayısı net olarak bilinmiyor.
Her yıl ortalama 500-700 çocuk İsrailli güçler tarafından tutuklanıyor. Filistinli çocuklar, genellikle evlerinden zorla alınıyor.

Hiçbir suçlama olmadan tutuklama
İsrail hapishanelerindeki 7 binden fazla Filistinlinin 2 binden fazlası hiçbir suçlama olmaksızın tutuluyor. İsrailli insan hakları örgütlerine göre, 1 Ekim’de bin 319 olan idari gözaltı sayısı Aksa Tufanı operasyonundan sonra 2 bin 70’e yükseldi.
Hiçbir suçlama olmaksızın gözaltına alınan isimlerden biri de ‘Filistin’in cesur kızı’ olarak tanınan 22 yaşındaki Ahed Tamimi oldu. 11 yaşındayken İsrailli bir askere yumruk atarak gündeme gelen Tamimi kasım başında işgal altındaki Batı Şeria’daki evine yapılan baskın sonucu tutuklanmıştı. Esir takası kapsamında serbest bırakılacak Filistinliler listesinde ismi yer alan Tamimi serbest kalacaklar listesinde yer alıyor.
Ancak henüz serbest bırakılması gündeme gelmeyen binlerce Filistinlinin durumu Tamimi’den farklı değil. İdari gözaltı sistemi İsrail’in Filistinlilere karşı uyguladığı yoketme sisteminin temel araçlarından biri sayılıyor.

Tehdit olabilir diye gözaltı
İsrail gözaltı sistemi, gelecekte tehdit oluşturabilecekleri gerekçesiyle kişileri resmi bir suçlama ya da yargılama olmaksızın gözaltına almasına olanak tanıyor. Mahkumlara açıklanmayan gizli kanıtlara dayandığı ileri sürülen idari gözaltına askeri komutanlar karar veriyor. Tutuklulukları genellikle süresiz olarak uzatılan idari gözaltındaki Filistinli tutuklular kendilerine yöneltilen suçlamaları ya da ne zaman serbest bırakılacaklarını bilmiyor.
İnsan hakları örgütleri tarafından toplanan veriler, 7 Ekim’den bu yana bu sistem kapsamında gözaltına alınan Filistinlilerin sayısında büyük bir artış olduğunu gösteriyor. 7 Ekim ve 25 Kasım tarihleri arasında toplam 3 bin 160’ın üzerinde Filistinli İsrail tarafından gözaltına alındı. İdari gözaltında tutulan Filistinlilerin toplam sayısı da bu süre zarfında keskin bir artış gösterdi.
Haziran 2023 itibariyle, İsrail hapishanelerinde tutulan 5 bin Filistinli’den bin 83’ü idari gözaltı sistemi altında tutuluyordu.
İsrailli insan hakları örgütleri, 1 Ekim ve 1 Kasım tarihleri arasında, suçlama veya yargılama olmaksızın idari gözaltında tutulan toplam Filistinli sayısının bin 319’dan 2 bin 70’e yükseldiğini açıkladı.

İşgale ve sömürgeciliğe karşı direniş
İsrail işgali ve sömürgeciliğine direnen Filistin halkı 1948 yılından bu yana adım adım topraklarının önemli bölümünü kaybetti. Binlerce Filistinli halen İsrail hapishanelerinde esir tutuluyor.
Filistin Direnişinin 7 Ekim günü gerçekleştirdiği eylemler sonrası İsrail ordusunun bombalamalarında çoğunluğu kadın ve çocuklar 15 bin civarında sivil hayatını kaybetti. On binlerce yaralı, binlerce gözaltına var.
Filistin ile İsrail arasında 24 Kasım günü varılan anlaşma üzerine ateşkes sağlandı. Bugün 6. gününe giren ateşkes esnasında Filistin ve İsrail karşılıklı esir değişimi gerçekleştirdi.

Filistinlilere yardım belirsiz
Katar Dışişleri Bakanlığının açıkladığı mutabakat planına göre, İsrail ve Hamas’ın Gazze Şeridi’nde saat 07.00’den (TSİ 08.00) itibaren çatışmaları durdurmasının ardından Refah Sınır Kapısı’ndan insani yardımların Gazze Şeridi’ne nakliyesine başlanması planlanıyor.
Birleşmiş Milletlerin (BM) açıklamalarına göre, İsrail’in ablukayı sıkılaştırdığı ve aralıksız saldırdığı Gazze Şeridi’nde 1,7 milyon insan yerinden edilmiş durumda. İnsani felaket ve yıkımın ağır olduğu Gazze Şeridi’nin kuzeyi ve kuzeybatısında kaldığı ifade edilen on binlerce Filistinli için yardımların gönderilmesine ilişkin henüz bir plan açıklanmadı.