Üretici “Zarardayız”, tüketici “Et alamıyoruz” derken sektör 2026’ya krizle giriyor. Asgari ücretin açıklanmasının ardından et fiyatları iki haftada 41 lira arttı.

Asgari ücretin 28 bin 75 TL olrak belirlenmesinin ardında iktidar “Ani ve gerekçesiz fiyat artışları cezasız kalmayacak” açıklaması yaptı. Bun akarşın piyasa gerçekleri tablonun farklı olduğunu ortaya koydu. Şap hastalığı, yksek maliyetler ve ithal baskısı kırmızı et piyasasını kilitledi, fiyatlar iki haftada 41 TL arttı.
Büyükbaş haycan sayısı yetersiz, her 5 ilo etin 1’i ithal. Piyasayı dengelemekle görevli bürokratların da et iticareti yaptığı da gündemde. Üretici, “Şap hastalığı sektörü 10 yıl geriye götürdü. 2026 zor geçecek” derken, uzmanlar “yerli üretici korunmadıkça fiyat artışı sürecek” uyarısı yaptı.

Cumhuriyet’ten Elif Özge Yalçın’ın haberine göre, Türkiye’de kırmızı et piyasasında yaşanan dalgalanma hem üreticiyi hem de tüketiciyi zorluyor. Elazığ Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı Mehmet Çiçek, 2026 yılının hayvancılık açısından son derece zor geçeceğini belirterek “Şap hastalığı sektörü 10 yıl geriye götürdü. Artık ucuz et görmek hayal oldu” dedi. Hayvancılık sektörü uzun süredir kriz içinde. Büyükbaş hayvan sayısı 2020-2024 döneminde 18.1 milyondan 16.9 milyona düştü. ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) raporuna göre ise Türkiye hayvan ithalatında dünya ikincisi konumunda. Et ithalatı da hızla artarken Et ve Süt Kurumu (ESK) Genel Müdürü Mücahid Taylan’ın Macaristan’da et ticareti yaptığı iddiası da sektörün gündemindeydi.

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Baki Remzi Suiçmez, artan girdi maliyetlerinin krizi derinleştirdiğine dikkat çekerek üreticiyi desteklemek yerine fiyat baskısı ve ithalat politikalarının sorunları ağırlaştırdığını söyledi. Suiçmez, TÜİK’in Ekim 2025 tarımsal girdi fiyat endeksinde et ve süt üretimindeki en önemli maliyet kalemi olan yem fiyatlarında yüzde 35.5, veteriner harcamalarında yüzde 65.2 artış yaşandığını söyledi. Et ve Süt Kurumu’nun yaptığı canlı hayvan ve hazır et ithalatın et fiyatlarını düşürmediğini belirten Suiçmez, “Hayvan sayısı azalırken kırmızı et fiyatlarının artması kaçınılmazdır. Yerli üretici korunmadıkça fiyat artışı sürecektir” dedi.

5 kilo etin 1’i ithal
Mehmet Çiçek’in verdiği bilgilere göre ise şap hastalığı tam olarak kontrol altına alınmadan son bir ayda fiyatlar yüzde 20-25 oranında yükseldi. Şap korkusuyla yılın ilk aylarında hayvanların erken kesildiğini belirten Çiçek, “Şu an piyasada yerli besilik hayvan yok. Besiciler dana bulamıyor, fiyatlar çok yüksek” dedi.

Arz açığı nedeniyle ithalatın arttığını vurgulayan Çiçek, Et ve Süt Kurumu ile Tarım Bakanlığı’nın karkas ve kasaplık et ithalatıyla piyasayı baskılamaya çalıştığını söyledi. “Bugün Türkiye’de tüketilen her 5 kilo etin 1 kilosu ithal. Ya ithal dana ya ithal besi ya da karkas et tüketiyoruz. Sorun yalnızca şap hastalığı değil. Yemlerin yaklaşık yüzde 60’ının ithal edilmesi maliyetleri artırıyor, mera hayvancılığı büyük ölçüde bitmiş durumda. Enflasyon yüksek, girdiler pahalı. Küçük aile işletmeleri ayakta kalmakta zorlanıyor” dedi.

Asgariyle et zamlandı
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, asgari ücretin açıklandığı hafta kırmızı et fiyatlarında sert artış yaşandığını belirtti. Gürer’e göre 11 Aralık’ta kilogramı 528 lira olan dana bıçak yağsız et, 25 Aralık’ta 569 liraya çıktı. Kuzu etinde de bir haftada 8 liralık artış görüldü. “Asgari ücret açlık sınırının altında belirlenirken et fiyatları hızla yükseliyor. Üretici zararda, vatandaş et alamıyor. İktidar süreci seyrediyor” diyen Gürer, ithalata ayrılan kaynakların yerli üreticiye aktarılması çağrısında bulundu.

Güney Amerika başı çekiyor
TÜİK verilerine göre 2025’in Ocak-Haziran döneminde Brezilya’dan 370 milyon TL’lik, Uruguay’dan 330 milyon TL’lik büyükbaş hayvan ithalatı yapıldı. Bu ülkeler, Türkiye’nin canlı hayvan ithalatında ilk sıralarda yer aldı.
Geçen yıl toplamda 140 bin ton sığır, 3 bin ton koyun eti ithal edilirken, bu yıl henüz 6 ayda sadece sığır ithalatı 146 bin tonu aştı.

Üretici isyanda
Köylerde hayvan sayısı azalırken, üreticiler destek bekliyor. “Şehre gidip işsiz gezmek istemiyoruz, üretmek istiyoruz” diyen çiftçiler, hükümetin ithalata dayalı politikalarını eleştiriyor. Artan yem ve bakım maliyetleri karşısında üretici direnemez hale gelirken, ithalat için harcanan yüz milyonlarca doların yerli üreticiye yönlendirilmesi gerektiği savunuluyor.

Kaynak: Tarımdan Haber

Tarım ve Orman Bakanlığının 2024 yılı için planlanan 600 bin besilik hayvan ithalatını tamamlayamazken, Trakya bölgesine özel 150 bin başlık yeni bir ithalat izni vermeye hazırlandığı ortaya çıktı. 2024’ün bitmesine az bir süre kalırken, bir bölgeye yönelik özel bir ithalat izninin çıkarılmak istenmesi ‘birilerine ithalat kıyağı mı geçilecek?’ sorusunu gündeme getirdi.

Tarımdan Haber’de yer alan Sadettin İnan’ın haberine göre, Tarım ve Orman Bakanlığının 2024 yılı için 600 bin besilik sığır ithalat izninden sonra, Trakya Bölgesine özel 150 bin baş yeni bir besilik ithalat izni için çalışma başlattığı ortaya çıktı. 2024’ün bitmesine az bir süre kalırken bir bölgeye yönelik özel bir sığır ithalat izninin verilecek olması ‘birilerine kıyak ithalat izni mi verilecek?’ sorusunu gündeme getirdi. 
Tarım ve Orman Bakanlığı, 2024 yılı için 600 bin baş besilik ithalat izni vermişti. Et ve Süt Kurumu üzerinden yapılan besilik ithalatı zamanında yapılamamasından dolayı bir çok tartışmayı da beraberinde getirmişti. Bakanlığın besilik ithalatında koyduğu hedefin dışına çıkarak sadece bir bölgeye özel yeni bir ithalat izni verecek olması tartışmaları da beraberinde getirdi. 

Trakya bölgesine özel izin
Alınan bilgilere göre, Bakanlık 2024 yılı bitmeden sadece Trakya Bölgesine yönelik 150 bin baş yeni bir besilik ithalat izni için çalışma başlattı. İthalat izninin bugünlerde verilmesi beklenirken, Bakanlığın bu çalışması ‘kime kıyak geçilecek’ tartışmasını da beraberinde getirdi.

İthalat kıyağına gerekçeler
Bakanlığın bir bölgeye özel ithalat iznine gerekçe olarak, Trakya Bölgesine diğer bölgelerden hayvan sevkinin olmaması gösterilirken, bir diğer gerekçenin de 600 bin baş besilik ithalat kotasının tamamlanamayacağının gösterildiği kaydediliyor.

Yanlış tarım politikalarının sonucu
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Dış Ticaret verilerine göre bu yılın ilk yedi ayında tarım,
gıda ve içecek sektörü 13 milyar 97 milyon dolar değerinde ithalat yaptı.
Artan et fiyatlarına ithalat çözümüne sarılan iktidar, rekora imza attı. İktidarın yanlış tarım politikası nedeniyle tarım ve hayvancılık alarm verirken yılbaşından bu yana artan et fiyatlarının önüne geçmek için Et ve Süt Kurumu ithalat ofisi gibi çalışmaya başladı.

İthalat geçici çözüm olmaktan çıktı
Canlı hayvan ve et ithalatına Ocak-Temmuz döneminde 769 milyon 903 bin dolar ödendi. Ödenen tutar geçen yılın Ocak-Temmuz dönemine göre yüzde 24 arttı.
Et ithalatına sadece temmuz ayında 43 milyon 936 bin dolar ödendi. 2023 yılının tamamında et ithalatı için 358 milyon 425 bin dolar ödenen tutar, ilk yedi ayda aşıldı. Ocak-Temmuz döneminde et ithalatına 380 milyon 175 bin dolar oldu. Böylece 2024 et ithalatının en yüksek olduğu yıl oldu.
Aynı dönemde canlı hayvan ithalatı için ise 416 milyon 728 bin dolar ödendi.
Artan fiyatlara karşı ithalatın kısa vadeli ve geçici bir çözüm olduğu yönündeki eleştirileri görmezden gelen Tarım ve Orman Bakanlığı, bu yıl kırmızı et üretiminin yüzde 5 oranında bir azalmasını bekliyor.

Kaynak: BirGün