Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda fiyatlarının temmuzda uluslararası et ve bitkisel yağ fiyatlarındaki artış nedeniyle yüzde 1,6 yükseldiğini bildirdi.
FAO, gıda ürünlerinin uluslararası fiyatlarındaki aylık değişimin izlendiği FAO Gıda Fiyat Endeksi temmuz ayı sonuçlarını yayımladı.
Buna göre endeks, temmuzda önceki aydaki seviyesine göre yüzde 1,5 artarak 130,1 puan oldu.
Bu artışta uluslararası et ve bitkisel yağ fiyatlarındaki yükseliş etkili oldu. Geçen ayki artışa rağmen endeks, rekor fiyatların görüldüğü Mart 2022’deki seviyenin yüzde 18,8 altında ancak 2024’teki seviyeden yüzde 7,6 daha yüksek.

Yağ fiyatları son 3 yılın zirvesinde
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, temmuzda yüzde 7,1 ile keskin şekilde artarak 166,8 puanla son üç yılın zirvesine çıktı.
Palm, soya ve ayçiçek yağlarının fiyatları bu artışta etkili olurken palm yağı fiyatları, güçlü küresel talep ve artan rekabet gücüyle yükseldi. Ayçiçek yağı fiyatları da Karadeniz Bölgesi’ndeki ihracat arzının daralmasıyla arttı. Buna karşılık kolza yağı fiyatları, Avrupa’da yeni mahsul arzı oluşmaması nedeniyle düştü.

Et fiyatları rekora doymuyor
Et Fiyat Endeksi de temmuzda yüzde 1,2 yükselerek 127,3 puanla yeni rekor seviyeye ulaştı. Özellikle Çin ve ABD’deki ithalat talebinin desteğiyle sığır ve koyun eti fiyatlarında yükseliş görüldü.

Peynir fiyatları yükselmeye devam ediyor
FAO Süt Ürünleri Fiyat Endeksi ise söz konusu dönemde yüzde 0,1 düşüşle 155,3 puan oldu. Bu, Nisan 2024’ten beri kaydedilen ilk düşüş oldu.
Tereyağı ve süt tozu fiyatları özellikle Asya’dan gelen arz bolluğu ve ithalat talebinin zayıf olması nedeniyle geriledi ancak Asya ve Yakın Doğu pazarlarındaki güçlü talep ve Avrupa Birliği’ndeki ihracat arzının azalması nedeniyle uluslararası peynir fiyatları yükselmeye devam etti.

Tahıl fiyatlarında kısmi düşüş
Tahıl Fiyat Endeksi, temmuzda önceki aya göre yüzde 0,8 azalarak 106,5 puan oldu. Buğday ve sorgum fiyatlarındaki düşüş, mısır ve arpa fiyatlarındaki artışları telafi etti. Kuzey yarım kürede taze mevsimlik buğday hasadı fiyatları aşağı yönlü baskı yarattı ancak Kuzey Amerika’nın bazı bölgelerinde ilkbahar buğdayının olumsuz koşulları fiyatları bir miktar destekledi.

Şeker fiyatları istikrarsız
Şeker Fiyat Endeksi, temmuzda aylık bazda yüzde 0,2 düşüşle 103,3 puana geriledi ve böylece düşüş eğilimini üst üste beşinci aya taşıdı. Küresel üretimde 2025-2026 dönemi için özellikle Brezilya, Hindistan ve Tayland’da toparlanma beklentileri fiyatların üzerinde baskı yarattı ancak küresel şeker ithalatında toparlanma işaretleri düşüşü hafifletti.

Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK, Ekim 2023 dönemine ait “Tarım Ürünleri Üretici Fiyat Endeks” verilerini açıkladı. Açıklanan verilere göre; Tarım-ÜFE’de (2015=100), 2023 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre %1,13 azalış, bir önceki yılın Aralık ayına göre %44,93 artış, bir önceki yılın aynı ayına göre %62,56 artış ve on iki aylık ortalamalara göre %85,35 artış gerçekleşti.
Sektörlerde bir önceki aya göre, tarım ve avcılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde %1,31 azalış, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde %1,56 artış ve balık ve diğer balıkçılık ürünlerinde %3,64 artış gerçekleşti. Ana gruplarda bir önceki aya göre tek yıllık bitkisel ürünlerde %4,32 azalış, çok yıllık bitkisel ürünlerde %1,62 azalış ve canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde %3,11 artış gerçekleşti.
Ekim 2023’te, endeksteki 92 maddeden, 35 maddenin ortalama fiyatında azalış, 44 maddenin ortalama fiyatında ise artış gerçekleşti.

Yıllık artışlar yüzde 168’i buldu
Yıllık Tarım-ÜFE’ye göre 4 alt grup daha düşük, 10 alt grup daha yüksek değişim gösterdi. Yıllık artışın düşük olduğu alt gruplar sırasıyla, %13,71 ile lifli bitkiler ve %21,20 ile tahıllar (pirinç hariç), baklagiller ve yağlı tohumlar oldu. Buna karşılık, yıllık artışın yüksek olduğu alt gruplar ise sırasıyla, %168,05 ile yağlı meyveler ve %164,52 ile üzüm oldu. Bir önceki yılın aynı ayına göre azalış gösteren tek alt grup ise %19,08 ile turunçgiller oldu.

Aylık artışlar yüzde 65’i geçti
Aylık Tarım-ÜFE’ye göre 4 alt grup daha düşük, 10 alt grup daha yüksek değişim gösterdi. Bir önceki aya göre azalışın yüksek olduğu alt gruplar %8,04 ile sebze ve kavun-karpuz, kök ve yumrular ve %6,66 ile yumuşak çekirdekli meyveler ve sert çekirdekli meyveler oldu. Bir önceki aya göre artışın yüksek olduğu alt gruplar, %65,28 ile diğer ağaç ve çalı meyveleri ile sert kabuklu meyveler ve %35,65 ile yağlı meyveler oldu.