Yurttaş Birlikteliği Platformu, miting çağrısı şu şekilde:

“Artık yeter!
Kamuoyunu derinden sarsan; Narin ve Sıla Bebek cinayeti, özel hastanelerdeki yenidoğan bebeklerin katledilmesi, beş çocuğun yanarak ölümü, en son engelli çocukların devlet yurdunda işkence ile öldürülmesi ülkemizde şiddetin vahşete dönüştüğünün yeni örnekleri oldu.
Sokak ortasında her gün kadınlar öldürülüyor. Çocuklar, hayvanlar katlediliyor. Çocuklarının geleceğinden umudunu kesmiş ana-babalar, engelli evlatlarını öldürdükten sonra intihar ediyorlar.

Gençlerimiz ‘ev genci’ oldu
Sermayenin doymak bilmeyen hırsı yüzünden doğa talan ediliyor, işçiler, emekliler, emekçiler ve engelliler açlık sınırının altında maaşla adeta ölüme terk ediliyor. Köylü emeğinin karşılığını alamıyor, küçük esnaf yok oluşa gidiyor, Alevi-Sünni, Kürt-Türk ayırımı ile halk bölünmeye çalışılıyor, insanlar, irk, din, dil ve etnik kökenlerine göre ayrıştırılıyor, eğitim, sağlık, beslenme, barınma gibi temel haklara dahi erişemiyor. Artık aileler iki üniversite bitirmiş çocuklarına ‘ev genci’ sıfatını veriyor.

Ekonomik çöküş ve yoksulluk derinleşiyor
Ekonomik çöküş ve yoksulluk devam ederken, kazanılmış haklarımız birbir elimizden alınıyor. Tüm kurumlar hızla çürüyor, eğitim dinselleştiriliyor, halk iradesi ile seçilen belediye başkanlarının yerine hukuk dışı ve keyfi kararlarla tepeden kayyum atanıyor. Erkler ayrılığı kaldırılıyor, yasama organı etkisizleştiriliyor, adalete ulaşmak imkansızlaşıyor, bu olumsuz gidişe tepki gösteren aydınlar, siyasetçiler, gazeteciler etki ajanlığı suçlamasıyla susturulmak ve halkımız korkutulmak isteniyor. Ülkemizin yanı başında sürmekte olan savaşlardan ise çok rahatsızız. Hiç bir ülkenin içişlerine karışılmasından yana değiliz. Barış talebi her zamankinden daha önemli bir gereksinim haline gelmiştir.

Yurttaş sesleniyor
Artık yeter, birlikte güçlü bir ses olma zamanı. Anayasamızda tanımlanan ancak kırıntısı bile kalmamış olan demokratik, laik ve sosyal hukuk devleti, demokrasi, özgürlük, adalet, eşitlik ve barış en acil ihtiyaçlarımız. Sağlık hakkımızın yok sayılmasına, derinleşen işsizliğe, adaletsizliğe ve her türlü hak ihlaline karşı ayağa kalkma zamanı. Yurttaşlar olarak haklarımızı savunmak için harekete geçiyoruz. Kitle örgütleri, sendikalar ve meslek kuruluşlarından oluşan 64 örgüt bir araya geldik, haklarımız için birlikte haykıracağız. 28 Aralık’ta meydanlara çıkacağız. Demokratik – laik cumhuriyete sahip çıkmak, birlikte daha güçlü olabilmek ve haklarımızı alabilmek için bütün yurttaşları aramıza katılmaya ve dayanışmaya davet ediyoruz.”

Alım garantili ihalelere, faize para var ama
Bakan Şimşek’e hatırlatmakta fayda var. Kamu personeline ve atama bekleyen yurttaşlara bütçeden
ayrılan pay devleti fakirleştirmez. Kamu emekçisi, emekliler aldıkları maaşları temel ihtiyaç ürünlerinin tüketimi için kullanırlar. Kamu emekçisinin ve emeklilerin maaşları alım garantili ihaleler için yapılan ödemeler ya da borç faizlerine yapılan ödemeler gibi adeta kara delikte yok olmaz. Vergi aflarıyla kârlarına kâr kattığınız holdinglerin, bankaların kasalarına değil esnafın kasasına girer. Ticareti canlandırır. Yeni istihdam olanakları yaratır. Kamu emekçisine ve emeklilere bütçeden ayrılan pay toplumsal faydayı çoğaltır, devlet kasasına giren vergilerin artmasını sağlar.

Engelli yurttaşlar atama bekliyor
Bir türlü hak ettikleri işlerine kavuşamayan engelli yurttaşlar sosyal medyadan tepki gösteriyorlar. 17 Şubat 2022’de Recep Tayyip Erdoğan’ın 12.000 engelli memur atayacağını söyleyip sadece 2000 kişinin atamasının gerçekleştirilmesi engellilerin bütün beklentilerini boşa çıkartmıştı zaten. Yardım değil alın teriyle ekmeğini kazanmak peşinde koşan engelliler Nisan ayında yaklaşık 100000 yurttaşın katıldığı son EKPSS’nin yerleştirilme sürecini hâlâ büyük soru işaretleri ile bekliyor. Resmi makamlardan doğru düzgün bir açıklama ya da ilan edilen takvim de yok. Atama takvimi için bekleyenler kulis haberlerinden bir şeyler çıkarmaya çalışıyor. Her ay büyük umutlarla takip edilen sürece dair dedikodular, şimdi de ocak ayını işaretleri dışında bir şey yok.

Engelli yurttaşlara insanca yaşayacağı bir ücret
Ekonomik kriz, pahalılık, yoksulluk halihazırda dezavantajlı yurttaşlarımıza yapılan sosyal desteklerin yetersizliğini daha derinleştirirken; devletin sağlamakla yükümlü olduğu hizmetlerin birçok anlamda elverişsiz oluşu tepkiyle karşılanmaktayken; engelli yurttaşlarımızın insanca yaşayacağı bir ücrete ulaşmasının geciktirilmesi tepkileri büyütüyor. Bu koşullarda bir de Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek’in bütçenin yüzde 42’sinin kamu personellerine gittiğini, bu oranın çok yüksek olduğunu söylemesi atama bekleyen engelliler ve öğretmenler başta olmak üzere bütün kesimlerin öfkesini çekiyor.

“Kimsesizlerin kimsesi” Cumhuriyet
Sonuç olarak Atatürk’ün “kimsesizlerin kimsesi” olarak tanımladığı Cumhuriyet’e engelli vatandaşlarının, öğretmen adaylarını, gençlerini işsizlikle imtihan etmek yakışmaz. Engelli yurtaşlar hak ettikleri işleri için atama bekliyor. Esas sorumlu olan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığından bir açıklama bekliyor. Bütün gözler ÖSYM’nin üzerine çevrilmiş, tercih ekranının açılmasını bekliyor.

Engelliliği en yaygın olduğu kıta Avrupa
Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) 2021 yılının küresel hastalık yükü verilerine göre, bölgelere göre engellilik yaygınlığında 20.0 ile Avrupa ilk sırada yer alıyor. Avrupa’yı 19.4 ile Amerika, 15.6 ile Güney-Doğu Asya, 15.3 Batı Pasifik, 14.7 ile Doğu Akdeniz, 12.8 ile Afrika takip ediyor.
Birleşmiş Milletler’e göre dünyada 100 milyondan fazla engelli çocuk bulunuyor. UNICEF, sokakta yaşayan çocukların yüzde 30’unun engelliliğin bir türüne sahip olduğunu belirtiyor. UNESCO’nun açıkladığı bir başka veriye göre ise gelişmekte olan ülkelerdeki engelli çocukların yüzde doksanının okula gitmediği biliniyor.
BM Kalkınma Programı’na göre engellilerin yüzde 80’i gelişmekte olan ülkelerde yaşıyor.

Türkiye’nin ‘engel’ tablosu
TÜİK’in 31 Aralık 2021 tarihli engelliler kapsamında açıkladığı istatistiklere göre, Türkiye’de 5 milyon 841 bin 180 engelli bulunuyor. Bu rakamın 3 milyon 337 bin 922’sini kadınlar, 2 milyon 503 bin 258’ini erkekler oluşturuyor.
Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün paylaştığı rakamlara göre, resmi bakım ve rehabilitasyon merkezlerinden hizmet alan engelli birey sayısı 2002’de bin 843 iken, 2023 yılının Temmuz ayı itibarıyla 7 bin 58’e ulaşmış durumda.
T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nden edindiği bilgilere göre, Türkiye’de 2023 yılı Nisan ayı itibarıyla yatılı olarak 107 bakım ve rehabilitasyon merkezi, 149 umut evi, 135 gündüz merkez ve gündüz hizmetin de verildiği yatılı kuruluş sayısı olarak toplam 391 yatılı ve gündüzlü resmi bakım ve rehabilitasyon merkezleri bulunuyor.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2022 yılı için açıkladığı istatistiklere göre kaynaştırmada 357 bin 319, özel eğitim okuluna devem eden 60 bin 192, özel eğitim sınıflarında ise 55 bin 175 olmak üzere örgün eğitime devam eden 472 bin 636 engelli öğrenci bulunuyor.
TÜİK’in açıkladığı 2022 yılının Temmuz ayı verilerine göre özel ve kamuda çalışanlar olarak 140 bin 632 işçi, 65 bin 662 memur olmak üzere 206 bin 294 engelli yer alıyor.
Türkiye’de engelli bireyler arasında yatılı bakım hizmeti alanların yüzde 61’ini zihinsel, yüzde 26’sını bedensel ve yüzde 13’ünü ise ruhsal engelliler oluşturuyor.

Başkentte engellilerin evde bakım oranı düşük
T.C Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2023 Temmuz ayı bülteninde yer alan istatistiklerde nüfusa oranına göre evde bakım yardımı alan engelli sayısının en fazla olduğu iller sırasıyla Bartın, Bitlis, Mardin, Muş ve Siirt ön plana çıkıyor. Nüfusa oranına göre bu yardımdan faydalanan engelli birey sayısının en az olduğu 5 il ise; Ankara, Bilecik, Denizli, Eskişehir ve İzmir olarak yer alıyor.
Türkiye’de evde bakım yardımından yararlanan kişi sayısı 2007 yılında 28 bin 583 iken bu sayı yaklaşık 20 kat artarak 2023 yılı Temmuz ayı itibarıyla 568 bin 286’yı buldu.
Mülga Devlet Personel Başkanlığı ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’na göre kamuda istihdam eden engelli birey sayısı 2002’de 5 bin 777 iken, 2023 yılının Temmuz ayı itibarıyla 67 bin 989’ya yükseldi.
Engellilerin Türkiye’de iş gücüne katıma oranı Türkiye İstatistik Kurumu’nun Mayıs 2023 verilerine göre, erkeklerde yüzde 71.5 kadınlarda yüzde 36.1 toplamda ise yüzde 53.6 olarak kayıtlara geçti.

Türkiye’de engelli nüfus oranının en yüksek olduğu il Tunceli
Ulusal Engelli Veri Sistemi’ndeki ikamet adresi illere göre yer alan verilerde, engelli nüfus oranlarının en yüksek olduğu iller sıralamasında ilk sırada Tunceli yer aldı. 82 bin 498 nüfusa sahip Tunceli şehrinde engelli nüfusu 7 bin 742’dir. Engelli nüfus oranlarının en fazla olduğu iller sıralamasını Tunceli’nin ardından Bartın, Artvin, Ardahan, Bingöl ve Bitlis yer alıyor.
En az engelli nüfus oranına sahip illerin başında ise İstanbul geliyor. Engelli nüfusun 370 bin 430 olduğu İstanbul’da engelli nüfusun şehir nüfusuna oranı yüzde 2.47’dir. İstanbul’un ardından Gaziantep, Ankara, Antalya ve Kütahya engelli nüfus oranlarının en az olduğu iller olarak yer alıyor.
Rehber Köpekler Derneği ve Türkiye Körler Vakfı danışma kurulu üyesi Ali ilhan, uzun yıllar engelli bireylere yönelik çalışmalarını rehber köpeklerin engelli bireylere olan katkısını, dünyada ve Türkiye’de engellilere yönelik güncel sorunları Sputnik’e anlattı.
Pratikte uygulanmaya başlayan ‘rehber köpek’ çalışması sayesinde toplumda bir farkındalık oluştuğunu belirten Ali İlhan, engelli bireylerin sosyal hayata karışarak sorunları daha kolay aşacağına dikkati çekti.

‘Rehber köpek’ çalışmasıyla engelliler kendini daha güvende hissediyor
Sosyal hayata katılımlarını daha özgürce sağlayabilmek için Türkiye’de ilk kez ‘rehber köpekler’ okulunu Avcılar Belediyesi’yle birlikte açıyoruz. Rehber köpekler abrador ve golden ırkı köpeklerle birlikte görme engelli bireyler eşleştirilecek ardından 2 yıl bir eğitim sürecinden geçilecek. Eğitim sonunda o engelli birey sokaklarda daha rahat gezebilecek, toplu taşımayı daha rahat kullanabilecek. Burada amacımız rehber köpeklerin ve engelli bireylerin bir hayat arkadaşı olmaları. Bu projeyle bir engelli kendini daha güvende hissediyor. Hem duygusal hem fiziksel açıdan çok daha iyi hissetmesini sağlıyor. Daha önce rehber köpeklerin her yere girebilmesi için kanun teklifi vermiştik ancak kanun çıkmadı.
Şu anda rehber köpek projesi pratikte uygulanmaya başlandı. Toplumda bir farkındalık oluştu. Bu farkındalığı daha da geliştirmek, görme engellileri evdeki hayatlarından çıkarmak gerekiyor. Çok sayıda engelli kişi sosyal hayata katılamıyor, birçok şeye erişemiyor.
Engelli nüfusa yönelik Türkiye’de sistematik bir veritabanı bulunmadığına dikkati çeken İlhan, en son güncel verilerin 2011’e ait olduğunu ve DSÖ’nün açıkladığı verilere dayanarak Türkiye’de engelli nüfus tahmininde bulunulduğunu belirtti.

‘Türkiye’de engelli nüfus sayısı yüzde 10’u buluyor’
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, dünya nüfusunun yüzde 15’i engelli. Türkiye’de çok sağlıklı bir veri tabanı olmadığından maalesef çok sağlıklı bir veriye sahip değil. Çünkü TÜİK ile Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün çelişkili verileri var. Bu veriler maalesef güncellenmiyor. En son 2011’e ait veriler var. Türkiye’de veri tabanı sistemi oturmadığından Türkiye’de engelli birey sayısına dair doğru bir rakam vermek mümkün olmuyor. Ancak DSÖ’nün verilerini baz alarak düşündüğümüzde ortalama nüfus oranlarına göre ülkelerin bizim ülkemizde yüzde 10 gibi bir rakamın olduğu söylemek mümkün.

‘Depremde hayatını kaybeden engelli sayısı bilinmiyor’
Türkiye’yi derinden sarsan 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybeden engelli sayısına dair bir verinin bulunmadığını belirten İlhan, ”Türkiye’de adrese dayalı bir veri olmadığından deprem bölgesinde maalesef en son kurtarılan, toprağın altında kalan engelliler oldu. Eğer bizim adrese dayalı bir veri sistemimiz olsaydı yerel yönetimlerde belki bugün birçok engelli hayatta olabilecekti. Orada hem kurtarma ve koordinasyon ekibinin bilgisizliği hem de bir veri tabanının olmaması çok sayıda engellinin hayatına kaybetmesine neden oldu maalesef. Hatta Türkiye deprem bölgesinde hayatını kaybeden engellilerin sayısını bilmiyor.” sözlerine dikkati çekti.
Türkiye’deki en büyük sorunun önce sağlamlar sonra engelliler anlayışı olduğunu belirten İlhan, şunları söyledi:

‘Önce sağlamlar sonra engelliler anlayışı engellilerin önündeki en büyük engel’
Türkiye’nin en büyük problemlerinden birisi eğitim sorunu, toplumun bilinçsizliği. Elimizde 5378 sayılı kanun var. Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Sözleşmesi’ni imzalamışız. Ancak sadece kanun var bunu uygulayamıyoruz. Bizim uluslararası anlaşma yapmamızdan kanun çıkarmamızdan daha çok toplumun bu konuda zihinsel bir dönüşüme ihtiyacı var. Maalesef hala toplumun büyük çoğunluğu engellileri sağlamcılık gözünden bakıyor. Yani önce sağlamlar sonra engelliler, kader ve sağlamcılık maalesef engellilerin önündeki en büyük engel.

‘Engellilerle ilgili bir bakanlık kurulmalı’
Türkiye’de siyasette ve kamuda engellilerin temsiliyeti konusunda büyük bir boşluk olduğunun altını çizen İlhan, ”Kamu politikaları açısından erişilebilirlik de Türkiye’nin en büyük sorunlarından birisi. Yani şu anda, eğitime, sağlığa, sosyalliğe erişim, ekonomiye katılım maalesef mümkün olmuyor. Bunların temel bir insan hakkı olduğunu maalesef bu durumu engellilerden esirgiyoruz. Toplumun bu konuda çok acil dönüşüme ihtiyacı var. Bu konuda kamu politikası oluşturulmalı hatta engelliler T.C. Aile Sosyal Hizmetler Bakanlığı’ndan ayrılmalı engellilerle ilgili bir bakanlık kurulmalı. Ayrıca da bağımsız bir üst kurul olmalı engellilerin hak izlenimlerini takip edebilecek, ayrımcılığını takip edebilecek mutlaka ve mutlaka bir üst kurul kurulmalı. Türkiye’de engelli politikaları geliştirilirken sizden olmayanlar geliştiriyor.Siyasette temsil ettirmiyorsunuz engellileri. Siyasette temsil ettirmediğiniz sürece siz kendi gözünüzden onların sorunlarına çözüm üretemezsiniz. Ülkeler bu politikaları belirlerken mutlaka katılımcı bir biçimde belirlemeleri lazım. Engelli ailelerin bu konuda çok ciddi sorunları var.” ifadelerini kullandı.

‘Bir engellinin ekonomiye katkıda bulunabileceğine olan inanç toplumda çok zayıf’
Engellilerin yaşam haklarının temel insan hakkı olduğunu topluma kabul ettirilmesi gerektiğini vurgulayan İlhan, Ülkemizde engellilerin okuma oranı üniversitelerde, orta öğretimde hala yüzde 2-3 civarında. Aileler hala çocuklarının okula gitmesinden endişe ediyor, sokakta başına bir şey mi gelecek diye. Aileler de iletişim kuramıyorlar engelli çocuklarıyla. Çünkü nasıl iletişim kuracaklarını bilmiyorlar. Topyekün bu konuda bir dönüşüme ihtiyaç var. Bir engellinin ekonomiye katkıda bulunabileceğine ya da iş yapabileceğine olan inanç toplumda çok zayıf. Onun için en büyük problemimiz bizim öncelikle engellilerin yaşam haklarının temel bir insan hakkı olduğunu kabul etmemiz lazım. Çok ciddi bir ayrımcılıkla karşı karşıya engelliler. Okuyorlar, avukat oluyorlar, hakim oluyorlar. Engelli oldukları için hakim ataması yapılmıyor. O zaman neden hukuk fakültesi okutturuyorsunuz o insanları. Kamu kadroları boş.” sözlerine yer verdi.

Kaynak: Kerimcan Malaz / Sputnik

Eşit yurttaşlık hedefinden uzağız
“Birleşmiş Milletler (BM), dünya genelinde engellilerin tüm sorunlarına dikkat çekmek, taleplerini gündeme taşımak ve engelli kamuoyunun çözüm önerilerini topluma duyurmak amacıyla, 1992 yılında 3 Aralık tarihini ‘Dünya Engelliler Günü’ olarak ilan etti.
Bugüne kadar, dünyada ve ülkemizde engelliler açısından birçok alanda kazanımlar ve ilerlemeler sağlandı. Öncelikle bu hak ve özgürlükler için mücadele veren tüm kurum, kuruluş ve kişileri saygı ile anıyoruz. Ancak verilen mücadeleye rağmen, birçok ülkede ve ülkemizde, tüm engelliler için ‘eşit yurttaşlık’ hedefinin çok uzağında olduğumuzu üzülerek görüyoruz. Mevcut sosyo-ekonomik, kültürel ve siyasal yapı içerisinde engellilere yönelik ayrımcılık, ötekileştirme ve ‘yaptırımsız şiddet’ devam etmektedir.

Bütçeden ayrılan pay temel ihtiyaçları karşılamıyor
Türkiye’de engellilerin yaşadıkları en temel sorunlar: sürekli ertelenen erişilebilirlik; tamamlanmayan istihdam kotaları; yetersiz engelli aylıkları, engelli bakım hizmetleri, eğitim ve sağlık hizmetleri; dil ve söylemde engellilere yönelik ayrımcılıktır.
Türkiye’de engellilere yönelik kamu hizmetlerine ayrılan toplam bütçe ve kadrolar, 10 milyon engelli ve ailelerinin taleplerini ve temel ihtiyaçlarını karşılamaktan çok uzaktır. Bütçeden engellilere ayrılan pay yıllardır yüzde 2’nin altındadır. 5 milyonu aşan toplam kamu görevlisine karşın kamuda çalışan engelli sayısının 70 bin bandının altında kalması bu alandaki yetersizliği açıkça göstermektedir. 2024 bütçe teklifi bu alanda kapsamlı bir atama planlaması olmadığını göstermektedir. Türkiye’de iş gücüne katılım oranı yüzde 53 iken engellilerin katılım oranı yüzde 22,1’dir. Bu oran kadın engellilerde yüzde 12,5 düzeyindedir. Engellilerin istihdamının artması ve yoksulluğunun önlenmesi amacıyla her yıl en az 10 bin atama yapılmalıdır.

Evde engelli bakımı genişletilmeli
Engeli nedeniyle çalışamayan kişilere bugün için verilen engelli aylığı 1.874 TL’dir. Engelli aylıklarında hak sahibi olma durumu değerlendirilirken, aile bireylerinin gelirlerinin ortalamasının alınması yerine, varsa engelli bireyin kendine ait geliri dikkate alınmalıdır. Engelli aylığı en az asgari ücret düzeyinde olmalıdır.
Ağır engelli bireylere evde bakım hizmeti verenlerin yüzde 90’ı anneleridir. Bakım hizmeti 8 saat değil 24 saat verilmektedir. Bakım verenlerin sosyal yaşamları, kendilerine ayıracak zamanları yoktur. Bunun karşılığında aldıkları bakım ücreti ise 5.098 TL’dir. Evde engelli bakım aylığı en az bir buçuk asgari ücret düzeyine çıkarılmalıdır. Bakım veren bireyler Sosyal Güvenlik Şemsiyesi altına alınmalıdır. Primleri SGK tarafından karşılanmalıdır. Evde Bakım Desteği için hak sahibi olma durumu değerlendirilirken, aile bireylerinin ortalama geliri değil, varsa bakım hizmeti alan engelli bireyin geliri dikkate alınmalıdır. Evde engelli bakımı hizmetinin kapsamı genişletilerek ihtiyaç sahiplerine cevap verir nitelikte olmalıdır.

Engelli hakları sistemli azaltılıyor
Engelliliğin değerlendirilmesi için verilen Engelli Sağlık Kurulu Raporlarında belirtilen engellilik oranları yetkili hastanelere göre farklılık göstermektedir. Ayrıca, farklı kurumlar mevzuata uygun olmayan gerekçelerle yeni raporlar talep edebilmektedir. Engelli sağlık kurulu raporu sürekli olan kişilerden dahi raporlarını yenilemeleri istenmektedir. Yenilenen raporlarda engellilik oranları düşürülerek engellilerin daha önce yararlandıkları haklar sistemli bir şekilde azaltılmaktadır.
Engelli Sağlık Kurulu Raporu verilirken sadece tıbbi değil sosyal ve toplumsal kriterler de göz önünde bulundurulmalıdır. Engelli Sağlık Kurulu Raporları tartışmasız tüm kamu ve özel kurumlar tarafından dikkate alınmalıdır. Engellilerin zorunlu olarak kullandıkları tıbbi malzemelerden ve ilaçlardan katkı payı alınmamalıdır. Engelli Sağlık Kurulu Raporları her koşulda ücretsiz verilmelidir.

Engellilerin okul bırakma oranı yüksek
Engellilerin yaşamlarını kolaylaştıracak engellilere özgü araç ve gereçler ortez, protez, tekerlekli sandalye, işitme cihazları ve diğer tıbbi cihazlar ÖTV ve KDV’den muaftır. Engellilerin yaşamını kolaylaştırma amaçlı aldıkları diğer motorlu araçlar da KDV’den muaf tutulmalıdır. Türkiye, AB ülkeleri içinde, engelli çocukların ilkokuldan sonra okulu bırakma oranı yüzde 60 ile en yüksek olan ülkedir. Ülkemizin de taraf olduğu ‘Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşme’ ve Anayasamızla güvence altına alınan eğitim hakkını engelli öğrencilerin de tam olarak kullanabilmeleri sağlanmalıdır. Engelli çocukların akranlarıyla birlikte eğitime dahil olabilmeleri için nitelikli kapsayıcı/ bütünleştirici eğitim ortamı sağlanmalıdır. Öğretmenler başta olmak üzere insan gücü nitelikli hale getirilmelidir. Çocukların bireysel gereksinimleri göz önüne alınarak makul düzenlemeler yapılmalıdır. Mekanlar, bilgi ve teknoloji erişilebilir olmalıdır.
Her engel grubunun yıllardır çözüm bekleyen sorunları çözümsüz bırakılmaktadır. Görme, işitme, ortopedik, zihinsel, nöro-çeşitli engeli, süreğen hastalığı veya nadir hastalığı olan engelli yurttaşların sorunları çözümsüz değildir. Bu alanlarda başta Engelliler Konfederasyonu olmak üzere örgütlü engelli derneklerinin çözüm raporları, çalıştayları ve atölye sonuçları masalarımızda uygulanmayı bekliyor. Kurum ve kuruluşların, siyasal iktidarın ne yapması gerektiğini yıllardır ifade ediyoruz.

Engellilerin siyasi temsil hakkı genişletilmeli
Siyasal iktidarın, STK’ların, siyasi partilerin ve aileler başta olmak üzere tüm toplumsal yapıların engellilik meselesini yeniden ele alması ve engellilerin haklarını temel insan hakları bağlamında görmesi gerekmektedir. 2024 yerel seçimlerine giderken tüm siyasi partilerin belediye başkanlıkları ve belediye meclislerinin seçiminde engelli yurttaşların siyasi temsilinin önüne geçmemesi, engellilerin siyasi temsiline alan açması da temel taleplerimizdendir.
Birleşmiş Milletler Engelli Hakları Komitesinin de talepleri doğrultusunda Türkiye’de zihinsel ve psiko-sosyal engelli bireylerin seçme ve seçilme hakkını kullanabilmelerinin önündeki engeller kaldırılmalıdır. Türkiye’de, 28 Ekim 2009 tarihinden bu yana, hiçbir çekince koymadan yürürlüğe konulan BM Engelli Haklarına İlişkin Sözleşmenin düzenlediği tüm haklar; sözleşmenin gerektirdiği şekilde, tam olarak uygulanmamaktadır.
3 Aralık Dünya Engelliler Günü, engellilerin taleplerinin dikkate alınmasına; BM Engellilerin Haklarına İlişkin Sözleşmedeki hak ve özgürlüklerin kullanılmasına ve temel sorunlarımızın çözülmesine vesile olsun.”

Kaynak: ANKA Haber