CHP dün (9 Ocak 2026) emeklilerin sorunlarının tespiti için araştırma önergesi verdi. CHP, asgari ücretin 39 bin liraya en düşük emekli aylığının da asgari ücret düzeyine çıkarılmasını uzun zamandır dillendiriyordu. Araştırma önergesiyle ilgili açıklama yapan AKP sözcüsü İsmail Güneş dedi ki: “Muhalefet partilerine sesleniyorum. İktidar olmak istiyorsanız emeklilerimize yerine getirmeyeceğiniz vaatlerde bulunmayın”. Ve gene bizi şaşırtmadılar, önerge AKP ve MHP oylarıyla reddedildi.

Yani demek istiyor ki sayın vekil, emekçinin emeklinin dulun yetimin kadının çocuğun gencin kaderidir yoksulluk, hiç şikâyet etmeden yaşamalıdır bu kaderi. Aslan payı ise holdinglere tarikatlara rantiyeye tefeciye dolar milyarderi ve milyonerlerinedir.

Emeklilerimizi enflasyona ezdirmedik yalanı kabak gibi ortada
2002 yılı Aralık ayında asgari ücret 184 TL iken en düşük işçi emeklisi aylığı bunun yüzde 40 fazlası olan 257 TL idi. Bu hesabı bugüne uyarlarsak en düşük emekli aylığının asgari ücretin yüzde 40 fazlası olan 39 bin 305 TL olması gerektiğini görürüz.

İktidar dün en düşük emekli aylığının 20 bin olması için teklif getirdiğini açıkladı. En düşük emekli aylığı 20 bin lira olduğunda bile olması gerekenin ancak yarısına ulaşıyor. Niye getiriyorlar bu teklifi? Çünkü emeklilik sistemini öyle bozdular ki şu anda 16 bin 881 lira en düşük emekli aylığı alanların kök aylığı daha düşük, aradaki fark hazineden tamamlanıyor. Her defasında yeniden yasa çıkarmak gerekiyor. Emeklilik sisteminin bu bozuk hâli herkesi yoksullukta eşitlemeye doğru gidiyor.

Yoksulluğu değil refahı paylaşalım
En düşük emekli aylığının 20 bin lira olması için uygulanması gereken artış oranı yaklaşık yüzde 18.5’dur. Aylıklarına hazine yardımı yapılmayan diğer SSK ve Bağ-Kurlu emekliler ise ısmarlama TÜİK hesabıyla yüzde 12.19 artış alacak. Böylece dipte eşitlenme yoğunlaşacak.

Yapılması gereken geçici yamalar değil, yukarıda örneğini verdiğimiz gibi en düşük emekli aylığının 2002 koşullarının bugüne uyarlanması yani 39 bin 305 lira olmasıdır. Asgari ücret de bu düzeye çıkarılmalıdır. Ardından diğer emekli aylıkları da  prim gün sayısı esasına bağlı olarak yükseltilmelidir.

Emeklinin kayıp altınları
CHP Emek Bürolarının kamu emeklilerinin alım gücüne yönelik çalışması, emeklilerin içinde bulunduğu vahim tabloyu gözler önüne seriyor. CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Taşcıer koordinatörlüğünde gerçekleştirilen çalışma, kamu emeklilerinin sefalete mahkûmiyetini ortaya koyuyor. AKP İktidarında Sosyal Kırım başlıklı raporda, 2002 yılında emekli olan bir kamu emekçisinin, emekli ikramiyesiyle 660 adet çeyrek altın alabildiği, 2025 itibarıyla ise kamu emeklisi ikramiyesinin ancak 133 çeyrek altına yettiği belirtiliyor. CHP’li Taşcıer, 23 yılda emeklinin cebinden 527 çeyrek altının eksildiğini ifade ediyor.

Hayal satıyorlar
Kamu emeklilerinin içinde bulunduğu tabloya yönelik en çarpıcı tablo ise konut satın alma gücüne yönelik verilere yansıyor. 2002’de emekli ikramiyesiyle 100 metrekare ev alan bir kamu emekçisinin gücü, bugün ancak 42 metrekarelik bir evin 9,5 metrekaresine yetiyor. CHP Genel Başkan Yardımcısı Gamze Taşcıer’in çalışmasına göre, AKP iktidarının büyük müjde olarak duyurduğu Gayrimenkul Sertifikası ile satışa sunulan ve değeri 4,2 milyon TL olan 42 metrekare net kullanım alanlı 1+1 dairelerden kamu emeklisinin payına yalnızca 9,5 metrekare düşüyor.
Çarpıcı tabloya yönelik değerlendirmelerde bulunan CHP’li Taşcıer, özetle şunları söylüyor:
“Bugün Türkiye’de sabit gelirlilerin karşı karşıya kaldığı tablo, iktidarın emekçilere nasıl hayal sattığını gözler önüne seriyor. Beyaz yakalı bir çalışan yemeden içmeden tüm geliri ile sertifika alsa ancak 10 yıl sonunda 1+1 ev sahibi olabilecektir. Ortalama memur maaşı ile 7 yılda, en düşük emekli aylığı ile 23 yılda, ortalama memur emeklisi aylığı ile de yaklaşık 15 yılda bir ev sahibi olmak mümkün olacaktır. Gayrimenkul sertifikası adı altında sabit ve dar gelirlilere ev değil, ömür boyu sürecek bir hayal satmaya çalışan AKP iktidarı, emeğiyle yaşayanları umut tüccarlığı yaparak dolandırıyor. Kârlı bir yatırım aracı gibi sunulan gayrimenkul sertifikasının, daha bir ayını doldurmadan yüzde 11,85 değer kaybettiği görülüyor. AKP’nin yarattığı bu tahribat, emekçinin alın terine, yıllar süren hizmetine ve yaşam mücadelesine dönük sistematik bir değersizleştirme politikasıdır. Bu sistemin adı sosyal kıyımdır.”

Cep harçlığı
Düz lise mezunu olan ve 25 yıllık kamu hizmetinin ardından 3’üncü derecenin 1’inci kademesinden emekli olan bir kamu emekçisinin emekli ikramiyesi, Ağustos 2025 itibarıyla yalnızca 974 bin 109 TL ile ifade ediliyor.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonunun Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın dört kişilik bir ailenin, dengeli ve sağlıklı beslenebilmesi için gereken gıda harcamasının yanı sıra diğer ihtiyaçlarını da yoksunluk hissi çekmeden karşılayabilmesi için aylık olarak yapması gereken harcamaları dikkate alarak hesapladığı açlık-yoksulluk sınırı araştırmasının Ağustos 2025 sonuçları açıklandı.

İktidar kamu çalışanlarına ve emeklilere yüzdelik zamlar dayatırken açlık ve yoksulluk riski de büyümeye devam ediyor. Açlık sınırı ağustosta önceki aya göre 774 lira artarak 28 bin lira sınırını da aşarken, yoksulluk sınırı da gıdanın yanı sıra, başta barınma ve ulaştırma olmak üzere diğer harcama gruplarında yaşanan fiyat artışlarının etkisiyle 88 bin lira sınırına dayandı. Açlık sınırı asgari ücretin 6 bin 340 lira üzerine yükseldi, yoksulluk sınırı ise 4 asgari ücrete ulaştı.

Açlık sınırının temmuza göre 744 lira arttığı ağustosta gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama ise 1.793 liralık yükselişle 59 bin 466 liraya çıktı. Her ikisinin toplamından oluşan yoksulluk sınırı ise önceki aya göre 2 bin 566 lira artarak 87 bin 910 lira oldu. Son 12 ayda açlık sınırı 7 bin 486 lira, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama 16 bin 267 lira ve yoksulluk sınırı 23 bin 753 liralık artış gösterdi.

Açlık sınırı, asgari ücretin yüzde 29 üzerinde
Açlık sınırı yılın ilk sekiz ayında toplam 7 bin 468 lira arttı ve yılın ikinci yarısı için zam yapılmayan ve 2025 yılının tamamında uygulanacağı kesinleşen 22 bin 104 liralık net asgari ücretin 6 bin 341 lira üzerine çıktı. Asgari ücretin açlık sınırı seviyesine çıkabilmesi için en az yüzde 28,7 oranında artırılması gerekiyor. Bu oran ilerleyen aylarda da artmaya devam edecek. Dört kişilik bir ailenin sadece 23 günlük beslenme harcamasını zor karşılayabilir hale düşen asgari ücret yoksulluk sınırının ise dörtte birini ancak karşılıyor. Buna göre ailede dört kişinin asgari ücretle çalışarak haneye getireceği gelir yoksulluk sınırını ancak yakalıyor. Bu yılın ikinci yarısı için 16 bin 881 lira olarak uygulanan en düşük emekli aylığı ise sadece 18 günlük beslenmeye yetiyor. En düşük emekli aylığına yılın ikinci yarısı için yapılan zam iki günlük beslenmeyi karşılıyor,
Yüzde 15,57 oranında zamlanarak bu yılın ikinci yarısı için 50 bin 534 liraya yükselen en düşük memur maaşı yoksulluk sınırının yüzde 57,5’ini, 57 bin 310 liraya yükselen ortalama memur maaşı ise yüzde 65’ini zor karşılıyor. Yoksulluk sınırını karşılayabilmesi için en düşük memur maaşının en az 74, ortalama memur maaşının ise yüzde 53,4 oranında artırılması gerekiyor.

Açlık sınırı
Türkiye genelinde de yaygın şube ağı bulunan ve en fazla alış-veriş yapılan marketlerden derlenen fiyatlara göre, dengeli beslenebilmek için et-balık-yumurta için aylık olarak yapılması gereken harcanmanın tutarı ağustosta bir önceki aya göre 446 lira, yıllık olarak ise 2 bin 988 lira artarak 9 bin 7 liraya çıktı.
Kuru bakliyat için yapılması gereken harcama önceki aya göre 13 lira azalmakla birlikte geçen yıla göre ise 63 liralık artışla 495 lira oldu.
Ağustosta 331 lira zamlanarak 5 bin 789 liraya yükselen süt, yoğurt ve peynir için yapılması gereken harcama son bir yılda ise 1.137 lira arttı.
Meyve için harcanması gereken para önceki aya göre 110 lira azalırken, geçen yılın aynı ayına göre ise 1.375 lira artarak 3 bin 461 lira oldu. Sebze için harcaması gereken tutar ise önceki aya göre 42 lira azaldı, geçen yılın aynı ayına göre ise 571 lira artarak 3 bin 24 lira olarak gerçekleşti.

DENGELİ VE SAĞLIKLI BESLENME İÇİN YAPILMASI GEREKEN GIDA HARCAMASI (AÇLIK SINIRI-TL)

Ekmek, un ve makarna gibi ürünler için yapılması gereken harcama ağustosta 61 lira artarak 2 bin 283 liraya çıkarken, pirinç ve bulgur harcamaları 69 lira azalarak 995 liraya indi, yağ için yapılması gereken harcama ise 37 liralık yükselişle 650 liraya çıktı
Şeker, bal, pekmez, reçel harcaması önceki aya göre 218 lira yükselerek 2 bin 171 lira oldu. Aynı ailenin zeytin için yapması gereken harcama 83 lira azalarak 570 liraya geriledi.
Yetişkin erkek için 2.800, kadın için 2.200, genç için 3.000 ve çocuk için de 1.600 kalori esas alınarak yapılan hesaplamaya göre ağustos ayı açlık sınırı yetişkin erkek için 8 bin 305 lira, yetişkin kadın için 6 bin 519 lira, çocuk için 4 bin 734 lira ve genç için de 8 bin 886 lira oldu.

Gıda dışı harcamalar
Yoksulluk sınırının belirlenmesinde gıda dışı ihtiyaçların fiyat değişimleri de esas alınarak yapılan araştırmaya göre, dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki gereksinimlerini de “insan onuruna yaraşır bir şekilde ve yoksunluk hissi çekmeden” karşılayabilmesi için aylık olarak yapılması gereken harcama tutarı da ağustosta 59 bin 466 liraya kadar çıktı.
Ağustosta dört kişinin ortalama giyim ve ayakkabı harcamaları 2 bin 97 liraya inerken, barınma (kira dâhil) harcamaları ortalama 17 bin 726 liraya, ev eşyası harcamaları 6 bin 997 liraya yükseldi. Sağlık harcamaları 2 bin 430 liraya, ulaştırma harcamaları 16 bin 360 liraya çıktı. Haberleşme harcamaları 1.625 liraya, eğlence ve kültür harcamaları 1.610 liraya, eğitim harcamaları 1.633 liraya çıktı. Tatil-otel harcamaları 6 bin 334 liraya ve çeşitli mal ve hizmetlerle ilgili harcamalar 3 bin 104 liraya kadar yükseldi.

Yoksulluk sınırı
Dört kişilik bir ailenin insan onuruna yaraşır şekilde yoksunluk hissi duymadan yaşayabilmesi için yapması gereken gıda ile gıda dışı harcamaların toplam tutarını gösteren yoksulluk sınırı ise Ağustos 2025 itibariyle 87 bin 910 liraya tırmandı. Yoksulluk sınırında ağustosta 2 bin 564 liralık, yılın ilk sekiz ayında 16 bin 862 liralık ve son 12 aylık dönemde ise 23 bin 754 liralık artış oldu.

YOKSULLUK SINIRI (TL)