Bu sonuçlara göre;
2025 yılında da 22 bin 104 lira alan asgari ücretli 37 bin 173 lira olan açlık sınırının %68,17 altında ücret alarak sadece karnını doyurabilmektedir.

Sağlıklı beslenmenin maliyeti günlük 1.239 lirayı geçti
-2025 yılında da asgari ücret açlık sınırının altında kaldı.
-Büyükşehirlerde kamu emekçileri, barınma ihtiyacını karşılamak için neredeyse maaşının %75-80’ini kiraya ödemek zorunda kalıyor!
-Büyükşehirlerde kamu emekçileri, barınma ihtiyacını karşılamak için öğrenci evi gibi 3 ya da 5 kişi bir arada yaşamak zorunda kalıyor!

Milyonlarca memur ile memur emeklisinin maaş ve aylık zamlarının belirleneceği toplu sözleşme görüşmelerinde “takvim skandalı” ortaya çıktı. Sözleşme görüşmeleri yasaya aykırı olmasına karşın bakanın yurtdışı programı nedeniyle erken başlatılırken, şimdi de önceki sözleşmelerde 22 gün süren müzakerelerin bu kez 19 Ağustos’a kadar tamamlanması gerektiği savunuldu.

Cumhuriyet’ten Mustafa Çakır’ın haberine göre, memurların toplu sözleşme görüşmeleri, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Yasası ile düzenleniyor. Bu yasaya göre, toplu sözleşme görüşmelerine, ağustos ayının ilk işgünü başlanması gerekiyordu. Ancak bu yılki görüşmeler G20 toplantılarına katılan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yurtdışı programı nedeniyle 28 Temmuz’da başlatıldı. Yasaya aykırı olmasın diye de bu toplantıya “hazırlık toplantısı” adı verildi. Ancak bu toplantıda ilk toplantı yapılıyormuş gibi toplu sözleşme takvimi belirlendi. Bu takvime göre de süreç 1 Ağustos’ta hizmet kollarında tekliflerin ön müzakereleri ile başladı. Toplu sözleşme görüşmeleri ilk toplantıda belirlenen bu takvime göre işliyor. Ancak bu yıl hizmet kollarının görüşme günlerinde daha ilk günlerden değişiklik yapılmaya başlandı. Yine belirlenen bu takvime göre 13 Ağustos’ta hükümetin kamu görevlilerinin geneline ilişkin teklifi değerlendirilecekti. 16 Ağustos’ta da kamu işveren heyeti yani hükümet zam teklifini sunacaktı. Memur konfederasyonları ve sendikalar da bu teklife göre program yapıyorlardı. Ancak dikkat çeken bir gelişme oldu. 

Yalçın’ın açıklaması
En fazla üyeli memur konfederasyonu olduğu için “yetkili konfederasyon” konumunda bulunan ve toplu sözleşme masasında sendikalar tarafına da heyet başkanlığı yapan Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın dün sosyal medya hesabından enflasyon verileriyle ilgili paylaşım yaparken dikkat çeken bir açıklamada bulundu. Yalçın, “Kamu işvereni, takvime göre ilk teklifini 12 Ağustos’ta sunacak. Diğer toplu sözleşmelerde 22 gün süren müzakerelerin, kanun gereği bu toplu sözleşmede 19 Ağustos’a kadar tamamlanması gerekiyor” dedi. Yalçın’ın bu açıklaması şaşkınlık yarattı. 

Takvim öyle demiyor
Oysa diğer konfederasyonlara da dağıtılan mevcut takvimde 12 Ağustos’ta teklif sunulacağına dair bir bilgi yok. Mevcut takvimde 12 Ağustos’ta hizmet kollarına ilişkin raporların görüşüleceği belirtiliyor. Yine ilk toplantıda belirlenen takvime göre, müzakerelerin 19 Ağustos’a değil, 22 Ağustos’a kadar devam etmesi öngörülüyor. 22 Ağustos’ta son tekliflerin verileceği belirtiliyor. Sonuca göre de ya anlaşma olacak ya da süreç hakem kuruluna taşınacaktı. Takvime göre 23 Ağustos’ta hakeme başvuru süreci başlıyordu. Takvim bu şekilde belirlenmişken, Yalçın’ın açıklaması şaşkınlık yarattı. 

Konfederasyonların bilgisi yok
Ayrıca takvimin erkene alındığından diğer konfederasyonların bir bilgisi yok. Birleşik Kamu-İş Genel Başkanı Orhan Yıldırım konuyu dün Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na sorduklarını “henüz net değil”  yanıtını aldıklarını söyledi. Oysa 28 Temmuz’da belirlenen ve konfederasyonlarla da paylaşılan “8. Dönem Toplu Sözleşme Görüşmeleri Çalışma Takvimi’nde” 1 aylık süreç net olarak yer alıyor. 

‘Fırsat’ demişti!
Bu arada dün farklı bir açıklama yapan Memur-Sen Genel Başkanı Ali Yalçın, 28 Temmuz’daki ilk görüşmede sürecin erkene alınmasından övgüyle sözetmiş, daha geniş bir sürede müzakere olacağı için bunu “fırsat” olarak nitelendirmişti. Yalçın, toplu sözleşme görüşmelerinin planlanan tarihten 4 gün önce başlamasının kıymetli olduğunu belirterek, “Bu fırsatı hem işveren tarafının hem de yetkili konfederasyon ve sendikaların iyi değerlendireceğine inanıyorum” demişti.

Raporda yer alan bilgiler şunlar;
-Sağlıklı beslenmenin maliyeti günlük 1.140 lirayı geçti!
-2025 yılında da asgari ücret açlık sınırının altında kaldı.
-Büyükşehirlerde kamu emekçileri, barınma ihtiyacını karşılamak için neredeyse maaşının %75-80’ini kiraya ödemek zorunda kalıyor!
-Büyükşehirlerde kamu emekçileri, barınma ihtiyacını karşılamak için öğrenci evi gibi 3 ya da 5 kişi bir arada yaşamak zorunda kalıyor!

BES-AR, raporunda iktidarın uygulamaları şu şekilde eleştirildi;
“İktidarın turpun büyüğü heybede diyerek yürüttüğü süreçte açığa çıkan hukuksuzluk nedeniyle yine biz yoksulluk altında gelirle yaşamaya çalışanlar kaybetti.
Buradan ifade etmek istiyoruz;
Turpun büyüğü, her geçen gün eriyen gelirlerimizde,
Turpun büyüğü, bir türlü dolduramadığımız Pazar filelerimizde,
Turpun büyüğü, emeklinin torununa veremediği harçlıkta,
Turpun büyüğü, asgari ücretlinin okula giden çocuğunun beslenme çantasına koyamadığı beslenmede,
Turpun büyüğü, iktidarın yanlış ekonomik politikaları nedeniyle bizlerin hayatlarının her geçen gün daha fazla çekilemez hale gelmesindedir.
Bizler, bir kez daha iktidarın ekonomik ve idari uygulamaları nedeniyle kayıp yaşayan herkesi birlikte mücadele etmeye çağırıyoruz.”

Raporda şu veriler de yer aldı:
-Sağlıklı beslenmenin maliyeti günlük 945 lirayı geçti!
-2024 yılında da asgari ücret açlık sınırının altında kaldı!
-Büyükşehirlerde kamu emekçileri, barınma ihtiyacını karşılamak için neredeyse maaşının %75-80’ini kiraya ödemek zorunda kalıyor!
-Büyükşehirlerde kamu emekçileri, barınma ihtiyacını karşılamak için öğrenci evi gibi 3 ya da 5 kişi bir arada yaşamak zorunda kalıyor!

Mücadeleye çağrı
BES, raporunda kamu emekçilerine yapılan çağrıda, “Asgari ücretlilere, emeklilere insanca yaşayacak bir ücret talebimizi ısrarla tekrarlıyoruz.
Bizler, iktidarın hazırlayıp Meclise sunduğu ve bankaların kullandığımız kredi kartlarına koyduğu limitler üzerinden dahi vergi almaya kadar gözünü karattığını görüyoruz.
Öncelikle bilinmelidir ki, kamu emekçileri, emekliler ve yoksullar kredi kartlarını itibardan tasarruf etmemek için kullanmıyoruz. Derin bir yoksulluk yaşıyoruz ve temel ihtiyaçlarımızı karşılamak için kullanıyoruz.
Bizlere dayatılan bu yoksulluğu ortadan kaldırmak ve 2025 yılı bütçesinden ekonomik kayıplarımızın ortadan kaldırılması için bütün mağdurları bizlerle birlikte mücadele etmeye çağırıyoruz.” denildi.

Memur her ay zarar etti
Sağlık Emekçileri Sendikası (SES) İşyeri Temsilcisi Kubilay Yalçınkaya, TÜİK’in fiyat karartmasının etkisini hesapladı. TÜİK’in veri karartmaya başladığı Haziran 2022’de en düşük memur maaşı 6.429 liraydı. Temmuzda TÜİK enflasyonu kullanılarak bu maaş 9.109 TL oldu. Ancak İTO’nun Ücretliler Geçinme Endeksi kullanılsaydı bu maaş 9.910 TL, ENAG hesabıyla da 10.830 TL olacaktı. Yani en düşük memur aylık bazda İTO hesabıyla 801 TL, ENAG hesabıyla 1.721 TL kaybetti. Memur yıl sonuna kadar her ay zarar etti.

Memurun suçu ne?
Ocak 2023 zammıyla aynı memurun aylık kaybı İTO hesabıyla 1.826 TL’ye, ENAG hesabıyla 8.278 TL’ye yükseldi. Ocak 2024’te aylık kayıp sırasıyla 3.459 TL ve 16.714 TL’ye; bu ay itibarıyla da sırasıyla 5.855 TL ve 27.726 TL’ye ulaştı. Temmuz 2022’den itibaren aylık kayıplar toplandığında ise 2 yıllık kayıp İTO’ya göre 48.617 TL’yi, ENAG’a göre de 207.192 TL’yi buldu.

Enflasyon verileri düşürülüyor
İktidarın memur ve emeklinin 6 aylık dönemlerdeki zam oranlarını düşürmek için kullandığı zam oyunu TÜİK verilerine yansıdı. İktidar temmuz zammını düşürmek için haziran; ocak zammını düşürmek için aralık enflasyonunu düşük çıkarmaya çalışıyor. Bu yüzden aralık ile ocak, haziran ile temmuz arasındaki TÜFE farkı 2022’den sonra 5 puanı aştı. Fark 2022 Aralık-2023 Ocak’ta 5,47 puan, 2023 Haziran-Temmuz’da 5,57 ve 2023 Aralık-2024 Ocakta 3,77 oldu.

‘Şu an iki nesil bir arada çalışıyor’
“Biz sendika olarak alanlardayız. Üyelerimizi ziyaret ediyoruz. Sürekli geziyoruz. Memur artık emekli olmayı göze alamıyor. Şu anda iki nesil bir arada çalışıyor. Eskiden birlikte çalıştığım bir arkadaşım Eskişehir’e tayin oldu. Ziyaretine gittiğimde babası beni tanıdı. O da halen memur ve çalışıyor. Yılların yorgunluğu yüzünden okunuyordu babasının. Halen çalışıyor ve yaş sınırına kadar da çalışacağını söyledi. Aynı kurumda üst katta da kızı çalışıyor. Şu anda iki nesil bir arada var. Böyle devam ederse üç nesil memur bir arada çalışacak. Üç nesli bir araya getirecekler. O adam yaş sınırı 70’e çıksa 70 yaşına kadar çalışmaya devam edecek. Evi yok, evladını okutmuş memur yapmış. Çok sağlıklı da değil fakat o adam geçinebilmek için çalışmak zorunda. Yakında dede torun bir arada çalışacak. Aynı şekilde Ankara’da yaptığımız ziyaretlerde de çok sayıda emeklilik hakkı kazanmış ama geçim kaygısı nedeniyle emekli olamayan memurlar var. Evi olan da çalışıyor. Aylık bağlanma oranını yüzde 50’nin altında düşürmüş durumda. Nasıl geçinecekler? 2008 sonrası emekli olan bir memur şu anda 11 bin 800 lira alacak. Nasıl geçinsin? Emeklilik ikramiyesi de 2008 öncesi ve sonrası işe girenler arasında 301 bin lira fark ediyor. Seyyanen zamlar ve diğer ödenekler emekliliği etkilemiyor. Emekliliği gelen geçinemediği için emekli olamıyor ki gençlerimiz işe girsin. Boşalan yerlere girebilirse dede torun birlikte çalışacak. Yakın bir zamanda bu tarz haberleri de göreceğiz” ifadelerini kullandı.