Türkiye Bankalar Birliği’nin (TBB), ‘​​​​​​​Rakamlarla Bankacılık Sektörü 2023’ raporu açıklandı. Rapora göre, Türkiye’nin en büyük 10 bankası 2023’te toplam yaklaşık 507 milyar lira kâr etti.
Vatandaşın bankalara olan borcu, bankaların ise kârları rekora doymuyor. Vatandaşın 9 Şubat haftasında bankalara olan kredi borcu 1 trilyon 538 milyar lira olurken kredi kartı borcu ise 1 trilyon 251 milyar lira. Böylece, 2022 sonuna kıyasla bu bankaların aktif büyüklüğü yüzde 65,8 artış gösterdi. 2022’de en büyük 10 bankanın aktif toplamı 11,7 trilyon lira düzeyindeydi.

Vatandaşın kredi çıkmazı bankaların kasasını dolduruyor
Bankalar bir yılda yaklaşık milyarlarca lira kâr elde ederken geçen yıl (2023) bireysel kredilerin ve kartların borç toplamı 2,7 trilyon liraya ulaştı. Kredi kartı borcu bulunan yurttaşların sayısı 36,7 milyonu aştı.
Verilere göre ise 2023’te Türkiye’deki 63 bankanın toplam aktif büyüklüğü 23,5 trilyon lira oldu. 10 bankanın geçen yıl sonu itibarıyla aktif büyüklüğü 19,4 trilyon liraya ulaştı. Böylece, 2022 sonuna kıyasla bu bankaların aktif büyüklüğü yüzde 65,8 artış gösterdi. Bankaların, en büyük fon kaynağı durumundaki mevduatlar da geçen yıl 13 trilyon liraya çıktı. Sektörün 10 büyük bankasının mevduat/katılım fonu toplamı ise 2022 yıl sonuna göre yüzde 69 arttı.

Öz kaynakları 1,8 trilyon liraya ulaştı
2022’de yaklaşık 1,2 trilyon lira olan söz konusu bankaların öz kaynaklar toplamı, geçen yıl yüzde 50 artış kaydederek 1,8 trilyon liraya yükseldi.
TBB’nin açıkladığı verilere göre de 2023’te Türkiye’deki 63 bankanın toplam öz kaynakları 2,2 trilyon lira olurken, sermaye yeterliliği standart rasyosu da yüzde 19 civarında gerçekleşti.
Öz kaynak büyüklüklerine göre ise Ziraat Bankası 331,2 milyar lira ile birinci sırada yer alırken onu, 267,8 milyar lira ile Türkiye İş Bankası, 244,8 milyar lira ile Garanti BBVA, 211,2 milyar lira ile Akbank, 178,9 ile Yapı Kredi, 171,4 milyar lira ile VakıfBank, 128,4 milyar lira ile Halkbank, 89,8 milyar lira ile Denizbank, 81,6 milyar lira ile QNB Finansbank ve 48 milyar lira ile Kuveyt Türk izledi.
Bu dönemde, öz kaynaklarını en fazla artıran bankalar sırasıyla, yüzde 84,4 ile QNB Finansbank, yüzde 67,1 ile Kuveyt Türk, yüzde 64,8 ile Denizbank, yüzde 63,6 ile Ziraat Bankası ve yüzde 60,3 ile Garanti BBVA oldu.

BDDK verilerine göre, yılın ilk 9 ayında bankaların kârları yüzde 53 artışla 439,7 milyar lira oldu.

Aynı dönemde ise tüketicilerin borçları yüzde 180 oranında arttı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) verilerine göre, bankacılık sektörünün ocak-eylül dönemi net kârı geçen yıl aynı döneme göre yüzde 53,5 artışla 439,7 milyar lira oldu. Aynı dönemde enflasyon yüzde 49,86 olarak kaydedilmişti.

Vatandaşın borcu her yıl katlanıyor

Söz konusu dönemde tüketicilerin borçları da enflasyonun üzerinde arttı. Ocak-Eylül döneminde ihtiyaç kredisi borcu geçen senenin aynı dönemine göre yüzde 58,38 artarak 916,1 milyar TL’ye ulaştı. Yükselen faiz oranlarına rağmen kredi kartı borçluluk oranı geçen yıla göre yüzde 180 arttı. Geçen sene eylülde 348,2 milyar TL seviyesinde olan kart borçları bu yıl 975,8 milyar TL’ye ulaştı.

Yurttaşların kredi kartı ve bireysel kredi borçlarının ilk kez 2,5 trilyon lira sınırını aştığını ve bu borçlar nedeniyle bankalara bu yılın ilk dokuz ayında ödenen faizin 240 milyar liranın üzerine çıktı.

Bankaların zamanında tahsil edilemediği için icra takibine aldıkları vatandaşlardan olan alacakları ise yılbaşından bu yana 11,7 milyar liralık artışla 42 milyar liraya çıktı. Varlık yönetim şirketlerinin kontrolünde ise 36,6 milyar liralık bir batık tüketici kredisi alacağı bulunuyor. Dolayısıyla vatandaşların faizleri ve icra masrafları hariç 80 milyar liraya yakın icralık kredi borcu bulunuyor.

Kârlar enflasyonu aştı

Bankacılık sektörünün kârı TÜİK’in açıkladığı resmi enflasyonun da üzerinde gerçekleşti. Garanti BBVA’nın net kârı yılın ilk 9 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 48,7 artarak 57,6 milyar liraya ulaştı. Yapı Kredi Bankası, 2023 yılının üçüncü çeyreğinde piyasa beklentisi olan 17,8 milyar TL’in oldukça üzerinde 24,6 milyar TL net dönem kârı elde etti. Bankanın 9 aylık toplam kârı 48,7 milyar TL oldu. QNB Finansbank da 24 milyar 639 TL kâr açıkladı.