Kamu Emekçilerinin, enflasyon rakamlarında tüketim sıklıkları da dikkate alınarak hesaplanan “Kamu Emekçilerinin Enflasyon Sepeti Araştırması” sonuçlarına göre;

Kamu Emekçileri yıl ilk üç ayında ücretlerinde 7,37 puanlık enflasyon kaybı yaşadı
TÜİK 2025 yılı Mart ayında TÜFE’de bir önceki aya göre %2,46 bir önceki yılın aynı ayına göre (yıllık) %38,10 artış gerçekleştiğini açıkladı.
Büro Emekçileri Sendikası “Kamu Emekçilerinin Enflasyon Sepeti Araştırması” sonuçlarına göre ise, BES TÜFE de bir önceki aya göre %3,68 bir önceki yılın aynı ayına göre (yıllık) %58,20 artış gerçekleşmiştir.
Hükümetin kamu emekçilerine ilk altı ay için reva gördüğü %6 (TİS) maaş artışı TÜİK’in hesaplamalarına göre 2025 yılı Ocak-Mart (birikimli üç aylık) ayı TÜFE rakamı %10,06 ile -4,06 puan gerisinde kalmıştır.
BES-AR’ın hesaplamalarına göre ise 2025 yılı ilk üç ayında (2025 yılı Ocak-Mart birikimli üç aylık) emekçilerin enflasyonu %13,37 olmuştur.
Yani Kamu Emekçileri 2025 yılının daha ilk üç ayında ücretlerinde 7,37 puanlık enflasyon kaybına uğramıştır.
TÜİK 2025 yılı Mart enflasyonunu %2,46 açıklarken BES-AR tarafından açıklanan “Kamu Emekçilerinin Enflasyon Sepeti Araştırması” sonuçlarına göre %3,68 olmuştur.

2025 yılı Mart ayında BES-AR tarafından açıklanan “Kamu Emekçilerinin Enflasyon Sepeti Araştırması” sonuçlarına göre gıda enflasyonu %5,03 olmuştur.
Mazot gübre ve ilaç gibi girdi fiyatlarındaki fahiş artışlar bazı sebze ve meyve ürünlerinde mevsim gereği artışlar ile uygulanan yanlış tarım politikası uygulamaları fiyat artışına neden olmuştur. Aylık Kamu Emekçilerinin Enflasyon Sepetinde Gıda ve Alkolsüz İçecekler grubunun ağırlığının %54,09 olması nedeniyle BES TÜFE aylık gıda enflasyonun da artış devam etmektedir.
BES-AR tarafından açıklanan Kamu Emekçilerinin Enflasyonu yıllık bazda ise; 2025 yılı Mart ayında %38,10 olan TÜİK enflasyonun 20,10 puan üzerinde gerçekleşerek %58,20 olmuştur. TÜİK rakamlarının 9,45 puan üzerinde gerçekleşerek %46,57 olmuştur.

“Haksız ve hukuksuz uygulamalara sessiz kalmayacağız”
BES Genel Başkanı Özer Avanaş, araştırma sonuçlarını değerlendiren açıklamasında şunları dile getirdi;
“Sendikamızın araştırma merkezi BES-AR tarafından kamu emekçilerinin enflasyon sepeti araştırmasının sonuçlarına ve yapılan hesaplamalara göre, TÜFE bir önceki aya göre yüzde 3,68, bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık yüzde 58,20 olarak gerçekleşmiştir. Sendikalarımızın hesaplamalarına göre, 2025’in ilk 3 ayındaki enflasyon 13,37 olmuştur. Yapılan hesaplamaya göre kamu emekçilerinin 2025’in ilk 3 ayındaki kayıp yüzde 7,37 olmuştur.
İktidarın tasarruf tedbirleri adı altında uygulamış olduğu ‘sıkı para politikalarına’ rağmen, TÜİK’in verileri dikkate alınsa bile enflasyonun istenildiği gibi düşmediği ve aksine artmaya devam ettiği görülmektedir. Başta biz kamu emekçileri, emekliler, asgari ücretliler olmak üzere toplumun geniş kesimlerini derin yoksulluğa sürükleyen bu kemer sıkma politikaları, iktidarın başta yargıyı araçsallaştırması, toplumun geniş kesimlerini rahatsız eden haksız idari tasarrufları ekonomik dengelerin daha fazla bozulmasına yol açmaktadır. Bilinmelidir ki bizler iktidarın tasarruf tedbirleri altında dayattığı bu yoksullaştırıcı politikalara, haksız ve hukuksuz uygulamalara sessiz kalmayacağız. Bunun için herkesi iktidarın uyguladığı bu politikalardan rahatsız olan bütün herkesi mücadele etmeye çağırıyoruz.”

TÜİK ilk kez mahkemede
Yargıtay Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz, TÜİK’in açıkladığı enflasyon verilerinin gerçekçi olmadığını savunarak dava açmıştı.
Dava bugün Ankara’da görüldü. Bu dava, TÜİK’in ilk kez mahkeme önüne çıkması açısından büyük bir önem taşıyor. Duruşmada, TÜİK’in açıkladığı enflasyon rakamlarının emeklilerin yaşam standartlarını nasıl etkilediği ele alınacak.
Çilesiz’in açtığı bu dava, tüm dar gelirli vatandaşların haklarını etkileyecek. Bu nedenle, davanın sonucu sadece emekliler için değil, tüm toplum için önemli bir etkiye sahip olabilir.

Karar 15 gün sonraya kaldı
Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz’in, “TÜİK’in enflasyon verilerinin asılsız olduğu” gerekçesiyle, Ankara 6. İdare Mahkemesi’nde açtığı davada, TÜİK avukatları, emekli maaşlarındaki artışın TÜİK yetkisinde olmadığını belirterek, davanın usulden ve esastan reddini istedi. İdare Mahkemesi, nihai kararını 15 gün içerisinde açıklayacak.

“Emekliler devlete yük değil, enflasyonun da sebebi değildir”
Davayı açan emekli Yargıtay Üyesi Seyfettin Çilesiz de TÜİK’in enflasyonu düşük göstermesi nedeniyle emekli maaşlarına oldukça az zam yapıldığını belirterek, şunları söyledi:
“Emeklilerin büyük bir bölümü sefalet içinde yaşıyor, açlıkla savaşıyor. Emeklilerin yaşadığı sorunları çözmekle asıl görevli olan TBMM ve siyaset kurumu bu konuya yeterli ilgi göstermiyor. Bu yüzden emekliler olarak bizlerin başvuracağı tek yer kalıyor bu da bağımsız mahkemeler. Bu dava sadece benim davam değil, sayıları aileleriyle birlikte 20 milyonu bulan emeklilerin davasıdır. Bu dava kamu yararı en üst seviyede olan bir dava. Milyonlarca emekli kulağını açmış burayı dinliyor. Bu dava aslında TÜİK için de bir fırsattır. TÜİK verilerini açıklarsa üstündeki şüpheyi de atmış olur. Bir sosyal atıkmışız gibi bize bakılıyor. Oysa emekliler devlete yük değil, enflasyonun da sebebi değildir. Gerçek enflasyon oranlarında maaşlarımıza zam yapılması gerekmektedir.”

Ne oldu?
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı enflasyon verilerinin güvenilir olmadığı ve milyonlarca yurttaşın bu nedenle mağdur edildiği gerekçesiyle bugüne dek pek çok siyasi parti ve dernek suç duyurusunda bulundu.
Bunlardan biri de eski Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi emekli Seyfettin Çilesiz’in açtığı davaydı.Enflasyon verilerinin düzeltilmesi için başvuran Çilesiz, hiçbir şekilde bu talebine yanıt alamadı. Bunun üzerine ‘TÜİK’in açıkladığı enflasyonla çarşı pazardaki fiyat artışlarının örtüşmediği, açıklanan düşük enflasyon nedeniyle kendisinin ve emeklilerin aylıklarına düşük zam yapıldığı’ gerekçesiyle Ankara İdare Mahkemesinde dava açtı.

Kitle örgütleri davada
Çok sayıda emekli derneği, sendika, siyasi parti temsilcisi ve milletvekilinin de davaya katıldı.
Dava açıldığında bir çok sendika ve emekli örgütü davaya müdahil olmuştu.

Ekonomi Muhabirleri Derneği (EMD) üyeleriyle bir araya gelen Türk-İş Başkanı Ergün Atalay, asgari ücrete yönelik komisyon çalışmaları öncesi yurt dışı finans kuruluşları dahil geniş bir kesimin açıklama yaptığını, artış oranı ya da ücret seviyesine yönelik söylemleri de anlamsız bulduğunu vurguladı. Ergün Atalay, “Ne gerçekleşen enflasyon ne gelecek enflasyon… Bunların hiçbirini kabul etmiyoruz” dedi.

“Asgari ücret enflasyona sebep değil”
Türk-İş Genel Merkezindeki toplantıda soruları yanıtlayan Ergün Atalay, sıklıkla asgari ücrete yapılan artışların enflasyonun yükselmesine etki edeceği yönünde söylem bulunduğunu belirterek, bunun gerçek olmadığının geçmişte de görüldüğünü söyledi. Atalay, “Asgari ücret enflasyona sebep değil. Bunu nereden anlıyoruz. Bir senedir asgari ücrete zam gelmiyor ama fiyatlar artmaya devam ediyor” dedi. Asgari ücretin uzun süredir gündeme geldiğini, uluslararası kuruluşlardan iş dünyasına, çeşitli kesim ve kişilere kadar komisyon çalışmaları başlamamışken 5 aydır konunun tartışıldığını vurguladı. Atalay, bu durumdan işçi kesimi olarak rahatsızlıklarını vurguladı.

MÜSİAD’a yüzde 25 tepkisi
MÜSİAD Başkanı Mahmut Asmalı’nın asgari ücret artış oranına yönelik değerlendirmelerinin sorulması üzerine Ergün Atalay, “Biz bu ülke beraber yaşıyoruz. Bir yükü bir kesimin üzerine yıkmak doğru değil. Hükümetin ekonomi politikası var ama aynı zamanda sosyal politikasının da olması gerekiyor. Adil gelir dağılımı şu anda yok. MÜSİAD, ‘asgari ücret artışı yüzde 25’i geçmesin’ diyor. Fahiş fiyat artışları, kiralar ortada. Asgari ücret enflasyona sebep değil. Bunu nereden anlıyoruz. Bir senedir asgari ücrete zam gelmiyor ama fiyatlar artmaya devam ediyor. IMF başta olmak üzere uluslararası kuruluşlar, asgari ücretin ne kadar artırılmasını gerektiğini açıklıyorlar ama onlar masada yoklar” diye konuştu.

“Çarşıda pazarda bizim algıladığımız enflasyon daha farklı”
“Açıklanan enflasyonu biz görmüyoruz. Çarşıda pazarda bizim algıladığımız daha farklı” diyen Türk-İş Başkanı Ergün Atalay, asgari ücrette enflasyon oranına ilişkin açıklamalara ve enflasyon telafisi söylemlerine tepki gösterdi. “Hedef enflasyon mu, gerçekleşen enflasyon mu deniyor. İkisine de katmıyorum. İkisi de doğru ve uygun değil. Sıkıntıları beraber paylaşmak durumundayız. Sıkıntıları dar gelirlilerin üzerine yıkmanın anlamı yok” dedi.
Atalay, asgari ücretin seviyesine yönelik bir açıklama yapmayacaklarını, işveren ve hükümetin teklifini görmeden bir değerlendirme yapmayacaklarını belirterek, önceden bir ücret seviyesi açıklaması halinde, bunun müzakere güçlerine zarar vereceğini vurguladı.

“Bu ülkenin işçisi yapılması gerekeni yapar”
İşçi kesimine yönelik söylemlerden rahatsız olduklarını ve geçim şartlarının dikkate alınmamasının işçilerde tepki gördüğünü vurgulayarak “Biz Türkiye’nin yüzde 40’yız” diyen Ergün Atalay, sosyal tepkiler konusunda uyarıda bulundu. Atalay, “Asgari ücretli bu ülkede sahipsiz olmaması gerekiyor. Makul insanların asgari ücretlilere sahip çıkması gerekiyor. Bunlar 17 bin liranın ne olduğunu bilmiyorlar, o parayla bir hafta yaşayabilirler mi? Denesinler bakalım. İşçileri işverenlerin merhametine bırakmayın. Biz Meclis’te ya da başka yerlerde kapı kapı dolaşıp sürekli ağlayalım mı? Biz bu ülkenin yüzde 40’ıyız. Yeri gelince bu ülkenin işçileri yapılması gerekeni yaparlar” diye konuştu.
Ergün Atalay, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nda işçi kesimini 4 asgari ücretli kişi ile Türk-İş Yönetim Kurulundan Ramazan Ağar’ın temsil edeceğini belirterek, “Onlar ne derse imzamızı atıp vereceğiz” dedi. Atalay, Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun yapısına ilişkin olarak da işçiler lehine olacak her türlü düzenlemeye açık olduklarını, diğer konfederasyonların da katılımına sıcak baktıklarını tekrarladı.

“Sendikalara yönelik bilinçli bir itibarsızlaştırma yapılıyor”
Türkiye’de sendikal örgütlenmenin kritik önemde bir konu olduğunu da vurgulayarak, sendikalara yönelik bilinçli bir itibarsızlaştırma yapıldığını vurguladı ve “Ne istiyorsanız, benden başlayabilirsiniz. Her şeye bakın” diye konuştu. İşçi kesimi ve sendikalara medyanın yaklaşımını da eleştiren Ergün Atalay, ülkedeki ayrışmanın medyada da yansıdığını ve sürekli olarak konuların farklı açılardan yansıtıldığını belirtti.

DİSK-AR, TÜİK’in resmi enflasyon verilerini yorumlayarak şunları dile getirdi:
-TÜİK’e göre yıllık resmi enflasyon yüzde 48,5 oldu.
-Ekim 2024’te gıda fiyatları artışı 4,33 oldu!
-Resmi gıda enflasyonu yüzde 45,3 iken dar gelirlinin gıda enflasyonu 86,3!
-Hükümetin yüzde 41,5’lik 2024 yıllık enflasyon hedefi tutmayacak.
-Toplumsal sınıf ve kesimlerin arasındaki enflasyon farkı çok büyük
-Resmi verilere göre 2003’ten bu yana ortalama fiyatlar 21 kat, gıda fiyatları ise 32 kat arttı!
-TÜİK verileri üzerindeki şaibe sürüyor. TÜİK yargı kararına rağmen yine madde fiyat listesini yine açıklamadı.

2024 Ekim dönemine ait TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) 4 Kasım 2024’te yayımlandı. TÜİK verilerine göre TÜFE’deki (2003:100) değişim 2024 Ekim’de bir önceki aya göre yüzde 2,88 ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 48,5 oldu. 2024 yılının ilk on ayında ortalama fiyat artış oranı ise yüzde 39,8 olarak gerçekleşti.
2024 Ekim döneminde en yüksek fiyat artışı yıllık yüzde 93,6 ile eğitim oldu. İkinci en yüksek fiyat artışının görüldüğü harcama grubu yıllık yüzde 89,3 artışla konut olurken üçüncü harcama grubu ise yüzde 62 ile lokanta ve oteller oldu.
2024 Ekim döneminde en yüksek fiyat aylık artış yüzde 14,3 giyim ve ayakkabı da olurken, ikinci en yüksek artış yüzde 4,33 ile gıdada gerçekleşti.

Zenginin ve yoksulun enflasyon farkı büyük!
TÜİK, Ekim 2024 döneminde gıda enflasyonunu yüzde 48,5 olarak açıkladı. Ancak bu enflasyon halkın hissettiği gerçek enflasyonu yansıtmaktan oldukça uzak bir oran. DİSK-AR’ın TÜİK verilerinden yararlanarak yaptığı hesaplamaya göre emeklilerde gıda enflasyonu yüzde 67 oldu. Üçüncü yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 54,2 olurken, düşük gelirli ikinci yüzde 20’lik grubun gıda enflasyonu yüzde 67,9 ve en yoksul yüzde 20’lik gelir grubun gıda enflasyonu ise yüzde 86,3 olarak gerçekleşti.

En yoksul gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 86
Yüksek gelir gruplarının daha düşük gıda enflasyonu hissettiği görülüyor. Dördüncü (yüksek) yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 47,4 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu ise yüzde 34,2 oldu. Böylece en yoksul gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 86 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 34 düzeyinde kaldı. Bu durum enflasyonun gelir gruplarına, farklı toplumsal kesim ve sınıflara göre önemli ölçüde farklı hissedildiğini ortaya koyuyor.

TÜİK “hissedilen/algılanan enflasyon”u açıklamıyor
Gıda enflasyonunda olduğu gibi resmi ortalama enflasyon oranları da düşük gelirlilerin, emekçilerin günlük yaşamda karşılaştığı ve hissettiği oranlar değildir. Uluslararası alanda Avrupa, ABD, Almanya ve Japonya Merkez Bankaları gibi çeşitli kuruluşlar tarafından hissedilen/algılanan ve beklenen tüketici enflasyonu düzenli olarak yayımlanıyor. Ancak TÜİK, aylık Tüketici Eğilim Anketi gerçekleştirmesine rağmen, bunun çıktısı olan “hissedilen/algılanan enflasyon”u açıklamıyor. TÜİK, uluslararası kuruluşların yaptığı gibi halkın hissettiği/algıladığı enflasyon oranı ve beklenen enflasyonu da elinde hazır bulunan verileri işleyerek yeni bir veri olarak yayımlamalıdır.  TÜİK ayrıca gelir gruplarına göre enflasyon farklılaşmasını da açıklamalıdır.

“Hükümetin hedeflerinin gerçekleşmesi imkansız”
TÜFE ve gıda fiyatları endeksi artmaya devam ediyor. 2005 Ağustos’ta 120 olan TÜFE endeksi, Ekim 2024’te 2598’e yükseldi. 2005 Ekim’de 112 olan gıda fiyatları endeksi ise 2024 Ekim’de 3608’e yükseldi. Ekim 2005’te yüzde 7,5 olan yıllık enflasyon oranı Ekim 2024’te yüzde 48,5 oldu. 2005’te yüzde 3,7 olan yıllık gıda enflasyonu ise Ekim 2024’te yüzde 45,2’e yükseldi.
Öte yandan son yıllarda gıda enflasyonu ile genel enflasyon arasındaki fark açılmaya başladı. Ekim 2005’te TÜFE’yle benzer seyreden gıda fiyatları endeksi Ekim 2024’te TÜFE’nin 1010 puan üstüne çıktı.
Öte yandan hükümetin yüzde 41,5 olan 2024 TÜFE hedefinin gerçekleşmesi imkansız hale geldi. 10 aylık resmi enflasyon yüzde 39,8 olarak açıklandı! TÜİK kasım ve aralık aylarında aylık TÜFE’yi yüzde 2 olarak açıklarsa yıllık resmi enflasyon yüzde 45,4, yüzde 2,5 olarak açıklarsa yıllık resmi enflasyon yüzde 46,9, yüzde 2,8 olarak açıklarsa yıllık resmi enflasyon yüzde 47,7 olacak!

TÜİK veri saklamaya devam ediyor
TÜİK madde fiyat listesini Haziran 2022’den bu yana açıklamadığı için ürün ve hizmet bazında ortalama fiyatlar tam olarak bilinmiyor. TÜİK, DİSK tarafından açılan ve kazanılan davaya rağmen yargı kararını uygulamayı reddetti. Bu nedenle enflasyon oranını hesaplanmasına kaynak teşkil eden madde fiyat listesi görülemiyor. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığın hukuksuz işleme koymama kararı, TÜİK’in madde sepeti ve ortalama madde fiyatlarına ilişkin veri setini açıklama yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurumları keyfi olarak hareket edemez. TÜİK’in yöneticileri Anayasa ve yasalar gereği mahkeme kararlarını gecikmesizin yerine getirmek zorundadırlar.

TÜİK düşük tutarak manipülasyon yapıyor
2024 Haziran dönemine ait TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) 3 Temmuz 2024’te yayımlandı. TÜİK verilerine göre TÜFE’deki (2003:100) değişim 2024 Haziran bir önceki aya göre yüzde 1,64 ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 71,60 oldu. 2024 yılının ilk altı ayında ortalama fiyat artış oranı ise yüzde 24,73 olarak gerçekleşti.
TÜİK ücret, maaşları ve aylıkları etkileyecek 6 aylık enflasyon oranını düşük tutarak ciddi bir manipülasyon yaptı.
2024 Haziran döneminde en yüksek fiyat artışı yıllık yüzde 107,1 ile eğitim oldu. İkinci en yüksek fiyat artışının görüldüğü harcama grubu yıllık yüzde 94,7 artışla konut olurken üçüncü harcama grubu ise yüzde 90,7 ile lokanta ve oteller oldu.
Ancak TÜİK madde fiyat listesini Haziran 2022’den bu yana açıklamadığı için ürün ve hizmet bazında ortalama fiyatlar tam olarak bilinmiyor. TÜİK, DİSK tarafından açılan ve kazanılan davaya rağmen yargı kararını uygulamayı reddetti. Bu nedenle enflasyon oranını hesaplanmasına kaynak teşkil eden madde fiyat listesi görülemiyor. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığın hukuksuz işleme koymama kararı, TÜİK’in madde sepeti ve ortalama madde fiyatlarına ilişkin veri setini açıklama yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurumları keyfi olarak hareket edemez. TÜİK’in yöneticileri Anayasa ve yasalar gereği mahkeme kararlarını gecikmesizin yerine getirmek zorundadırlar.
Resmi gıda enflasyonu yüzde 68,08 iken dar gelirlinin gıda enflasyonu yüzde 94-121 bandında!

TÜİK, verileri halkın hissettiği değil
TÜİK, Haziran 2024 döneminde gıda enflasyonunu yüzde 68,08 olarak açıkladı. Ancak bu enflasyon halkın hissettiği gerçek enflasyonu yansıtmaktan oldukça uzak bir oran. DİSK-AR’ın  TÜİK verilerinden yararlanarak yaptığı hesaplamaya göre emeklilerde gıda enflasyonu yüzde 93,9 oldu. Üçüncü yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 76 olurken, düşük gelirli ikinci yüzde 20’lik grubun gıda enflasyonu yüzde 95,2 ve en yoksul yüzde 20’lik gelir grubun gıda enflasyonu ise yüzde 121 olarak gerçekleşti.
Yüksek gelir gruplarının daha düşük gıda enflasyonu hissettiği görülüyor. Dördüncü (yüksek) yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 66,4 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu ise yüzde 47,9 oldu. Böylece en yoksul gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 121 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 48 düzeyinde kaldı. Bu durum enflasyonun gelir gruplarına, farklı toplumsal kesim ve sınıflara göre önemli ölçüde farklı hissedildiğini ortaya koyuyor.

TÜİK, “hissedilen/algılanan enflasyon”u açıklamıyor
Gıda enflasyonunda olduğu gibi resmi ortalama enflasyon oranları da düşük gelirlilerin, emekçilerin günlük yaşamda karşılaştığı ve hissettiği oranlar değildir. Uluslararası alanda Avrupa, ABD, Almanya ve Japonya Merkez Bankaları gibi çeşitli kuruluşlar tarafından hissedilen/algılanan ve beklenen tüketici enflasyonu düzenli olarak yayımlanıyor. Ancak TÜİK, aylık Tüketici Eğilim Anketi gerçekleştirmesine rağmen, bunun çıktısı olan “hissedilen/algılanan enflasyon”u açıklamıyor. TÜİK, uluslararası kuruluşların yaptığı gibi halkın hissettiği/algıladığı enflasyon oranı ve beklenen enflasyonu da elinde hazır bulunan verileri işleyerek yeni bir veri olarak yayımlamalıdır.  TÜİK ayrıca gelir gruplarına göre enflasyon farklılaşmasını da açıklamalıdır.

Gıda fiyatları yükseliyor
TÜFE ve gıda fiyatları endeksi artmaya devam ediyor. 2005 Haziran’da 116 olan TÜFE endeksi, Haziran 2024’te 2.319’a yükseldi. 2005 Haziran’da 110 olan gıda fiyatları endeksi ise 2024 Mayıs’ta 3.350’ye yükseldi. Haziran 2005’te yüzde 8,9 olan yıllık enflasyon oranı Haziran 2024’te yüzde 71,6 oldu. 2005’te yüzde 3,9 olan yıllık gıda enflasyonu ise Haziran 2024’te yüzde 68’e yükseldi.
Öte yandan son yıllarda gıda enflasyonu ile genel enflasyon arasındaki fark açılmaya başladı. Mayıs 2005’te TÜFE’yle aynı seyreden gıda fiyatları endeksi Haziran 2024’te TÜFE’nin 1.031 puan üstüne çıktı.

ENAGrup Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE) ve TÜİK ana harcama grup enflasyon oranları

DİSK-AR, TÜİK tarafından açıklanan enflasyon verilerini inceleyen bir araştırma yayınladı.
DİSK-AR’ın, TÜİK’in mikro veri setlerinden yararlanarak hazırladığı araştırma bültenine göre açıklanan (resmi) enflasyon ile hissedilen (algılanan) enflasyon arasında uçurum var. 2023 yılında hissedilen enflasyon, açıklanan (resmi) enflasyonun yaklaşık iki katı oldu. Ortalama hissedilen (algılanan) enflasyon 2023’teki ortalama açıklanan (resmi) enflasyonun 53 puan üzerinde hesaplandı. TÜİK, halkın hissettiği/algıladığı enflasyon oranı ve beklenen enflasyonu da elinde hazır bulunan verileri işleyerek yeni bir veri olarak yayımlamalıdır. TÜİK ayrıca gelir gruplarına göre enflasyon farklılaşmasını da açıklamalıdır.

TÜİK madde fiyat listesini açıklamıyor
2024 Şubat dönemine ait TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) 4 Mart 2024’te yayımlandı. TÜİK verilerine göre TÜFE’deki (2003:100) değişim 2024 Şubat’ta bir önceki aya göre yüzde 4,53, ve bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 67,07 oldu. 2024 yılının ilk iki ayında ortalama fiyat artış oranı ise yüzde 11,54 olarak gerçekleşti. 2024 Şubat döneminde en yüksek fiyat artışı yıllık yüzde 94,8 ile lokanta ve otellerde oldu. İkinci en yüksek fiyat artışının görüldüğü harcama grubu yıllık yüzde 91,8 artışla eğitim olurken üçüncü harcama grubu ise yüzde 81,3 ile sağlık oldu.
Ancak TÜİK madde fiyat listesini Haziran 2022’den bu yana açıklamadığı için ürün ve hizmet bazında ortalama fiyatlar tam olarak bilinmiyor. TÜİK, DİSK tarafından açılan ve kazanılan davaya rağmen yargı kararını uygulamıyor ve madde fiyat listesini açıklamıyor. Bu nedenle enflasyon oranını hesaplanmasına kaynak teşkil eden madde fiyat listesi görülemiyor. TÜİK, yargı kararı gereği madde fiyat listesini açıklamalıdır.

Dar gelirlinin gıda enflasyonu resmi enflasyonun çok üzerinde
TÜİK, Şubat 2024 döneminde gıda enflasyonunu yüzde 71,1 olarak açıkladı. Ancak bu enflasyon halkın hissettiği gerçek enflasyonu yansıtmaktan oldukça uzak bir oran. DİSK-AR’ın TÜİK verilerinden yararlanarak yaptığı hesaplamaya göre gıda enflasyonu ortalama yüzde 71,2 olarak gerçekleşirken emeklilerde gıda enflasyonu yüzde 87,3 oldu. Üçüncü yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 81,1 olurken, düşük gelirli ikinci yüzde 20’lik grubun gıda enflasyonu yüzde 93 ve en yoksul yüzde 20’lik gelir grubun gıda enflasyonu ise yüzde 111,7 olarak gerçekleşti.
Yüksek gelir gruplarının daha düşük gıda enflasyonu hissettiği görülüyor. Dördüncü (yüksek) yüzde 20’lik gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 68 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu ise yüzde 51,8 oldu. Böylece en yoksul gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 112 olurken, en yüksek gelir grubunun gıda enflasyonu yüzde 52 oranında kaldı. Bu durum enflasyonun gelir gruplarına, farklı toplumsal kesim ve sınıflara göre önemli ölçüde farklı hissedildiğini ortaya koyuyor.

TÜİK hissedilen/algılanan enflasyonu yayınlamıyor
Gıda enflasyonunda olduğu gibi resmi ortalama enflasyon oranları da düşük gelirlilerin, emekçilerin günlük yaşamda karşılaştığı ve hissettiği oranlar değildir. Uluslararası alanda Avrupa, ABD, Almanya ve Japonya Merkez Bankaları gibi çeşitli kuruluşlar tarafından hissedilen/algılanan ve beklenen tüketici enflasyonu düzenli olarak yayımlanıyor. Ancak TÜİK, aylık Tüketici Eğilim Anketi gerçekleştirmesine rağmen, bunun çıktısı olan “hissedilen/algılanan enflasyon”u açıklamıyor. Bu nedenle DİSK-AR olarak TÜİK’in ham verilerinden yararlanarak emeklilerin, dar gelirlilerin, düşük gelirlilerin hissettiği gıda enflasyonunu yeniden hesaplıyoruz.

TÜFE 2005’ten bu yanda 18 kat; gıda fiyatları ise 27 kat arttı
TÜFE ve gıda fiyatları endeksi artmaya devam ediyor. 2005 yılında 114,5 olan TÜFE endeksi, Şubat 2024’te 2073,9’a yükseldi. 2005’te 112,9 olan gıda fiyatları endeksi ise 2024’te 3046,3’e yükseldi. Böylece TÜFE 2005’ten bu yanda 18 kat; gıda fiyatları ise 2005’ten bu yana 27 kat arttı. Şubat 2005’te yüzde 8,69 olan yıllık enflasyon oranı Şubat 2024’te yüzde 67,07 oldu. 2005’te yüzde 6,37 olan yıllık gıda enflasyonu ise Şubat 2023’te yüzde 71,12’ye yükseldi.
Öte yandan son yıllarda gıda enflasyonu ile genel enflasyon arasındaki fark açılmaya başladı. Aralık 2005’te TÜFE’yle aynı seyreden gıda fiyatları endeksi Ocak 2024’te TÜFE’nin 972 puan (yüzde 46,9) üstüne çıktı.