açlık riski – Yeni Dünya https://yenidunya.org Yeni Günün Habercisi Tue, 29 Apr 2025 06:45:38 +0000 tr hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.8.5 https://yenidunya.org/wp-content/uploads/2022/02/cropped-YD-ikon-512-1-75x75.png açlık riski – Yeni Dünya https://yenidunya.org 32 32 KAMU-AR: Açlık ve yoksulluk hızla artıyor https://yenidunya.org/emek-gundemi/32539/kamu-ar-aclik-ve-yoksulluk-hizla-artiyor/ Tue, 29 Apr 2025 06:45:36 +0000 https://yenidunya.org/?p=32539 KAMU-AR “Nisan 2025 Açlık-Yoksulluk Sınırı” raporu açıklandı.
Rapora göre:
-Açlık sınırı 26 bin lirayı aştı
-Yüksek enflasyon ülkedeki açlık ve yoksulluk riskini hızla büyütüyor.
-Açlık sınırı nisanda 452 lira artarak 26 bin 178 liraya yükseldi
-Yoksuluk sınırı ise gıdanın yanı sıra barınma, ulaştırma, ev eşyası, sağlık, eğitim gibi ihtiyaç alanlarında yaşanan fiyat artışlarının etkisiyle bin 182 lira artarak 79 bin 413 liraya çıktı
-Son bir yılda açlık sınırı 6 bin 288 lira, yoksulluk sınırı 21 bin 208 lira arttı

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu, Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın dört kişilik bir ailenin, dengeli ve sağlıklı beslenebilmesi için gereken gıda harcamasının yanı sıra diğer ihtiyaçlarını da yoksunluk hissi çekmeden karşılayabilmesi için yapılması gereken harcamaları dikkate alarak hesapladığı açlık-yoksulluk sınırı araştırmasının Nisan 2025 sonuçlarını açıkladı.
Yüksek enflasyon döngüsü ülkedeki açlık ve yoksulluk riskini hızla büyütmeye devam ediyor. Dört kişilik bir ailenin açlık sınırı nisanda 26 bin lirayı da geçerken, yoksulluk sınırı da gıdanın yanı sıra, barınma, ulaştırma, ev eşyası, sağlık, eğitim gibi ihtiyaç gruplarında yaşanan yüksek fiyat artışlarının etkisiyle 79 bin lirayı aşarak 80 bin lira sınırına dayandı.
Açlık sınırının önceki aya göre 453 lira arttığı nisanda gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama ise 729 liralık artışla 53 bin 234 liraya çıktı. Her ikisinin toplamından oluşan yoksulluk sınırı ise önceki aya göre 1 bin 182 lira arttı. Nisan 2025 itibariyle son 12 ayda ise açlık sınırı 6 bin 288 lira, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama 14 bin 918 lira ve yoksulluk sınırı 21 bin 208 liralık artış kaydetti.

Asgari ücret açlık sınırından 4 bin 74 lira düşük
Açlık sınırı yılın ilk dört ayında toplam 2 bin 922 lira arttı ve daha dördüncü ayda 2025 yılının tamamında uygulanacak olan 22 bin 104 liralık asgari ücretin 4 bin 74 lira üzerine çıktı. Asgari ücret dört kişilik bir ailenin sadece 25 günlük beslenme harcamasını zor karşılayabilir hale geldi. Yeni asgari ücret yoksulluk sınırının ise üçte birini bile karşılamıyor. Buna göre ailede iki kişinin asgari ücretle çalışarak kazanacağı ücret bile yoksulluk sınırına ulaşmıyor. Bu yıl 14 bin 469 lira olarak uygulanan en düşük emekli aylığı ise sadece 16 günlük beslenmeye yetiyor.

Açlık sınırı
Ankara’da en fazla alış-veriş yapılan marketlerden derlenen fiyatlara göre, dengeli beslenebilmek için et- balık- yumurta için aylık olarak yapılması gereken harcanmanın tutarı nisanda bir önceki aya göre 272 lira, yıllık olarak ise 1 bin 923 lira artarak 7 bin 920 lira oldu.
Kuru bakliyat için yapılması gereken harcama önceki aya 12 lira, geçen yıla göre ise 77 liralık artışla 499 lira oldu.
Nisanda 16 lira azalarak 5 bin 297 liraya inen süt, yoğurt ve peynir için yapılması gereken harcama son bir yılda ise 912 lira arttı. Meyve için harcanması gereken para önceki aya göre 180 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise 715 lira artarak 2 bin 601 lira oldu. Sebze için harcaması gereken tutar ise önceki aya göre
120 lira azaldı, geçen yılın aynı ayına göre ise 1.196 lira artarak 3 bin 643 lira olarak gerçekleşti.
Ekmek, un ve makarna gibi ürünler için yapılması gereken harcama nisanda 49 lira artarak 2 bin 172 liraya, pirinç ve bulgur harcamaları 11 lira artarak 997 liraya çıktı. Yağ için yapılması gereken harcama ise 5 liralık azalışla 584 liraya geriledi.
Şeker, bal, pekmez, reçel harcaması önceki aya göre 82 lira artarak 1.888 lira oldu. Aynı ailenin zeytin için yapması gereken harcama ise 13 lira azalarak 568 liraya indi.
Yetişkin erkek için 2.800, kadın için 2.200, genç için 3.000 ve çocuk için de 1.600 kalori esas alınarak yapılan hesaplamaya göre nisan ayı açlık sınırı yetişkin erkek için 7 bin 643 lira, yetişkin kadın için 6 bin lira, çocuk için 4 bin 357 lira ve genç için de 8 bin 178 lira oldu.

DENGELİ VE SAĞLIKLI BESLENME İÇİN YAPILMASI GEREKEN GIDA HARCAMASI (AÇLIK SINIRI-TL)

KAMU-AR: Açlık ve yoksulluk hızla artıyor

Gıda dışı harcamalar
Yoksulluk sınırının belirlenmesinde gıda dışı ihtiyaçların fiyat değişimleri de esas alınarak yapılan araştırmaya göre, dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki gereksinimlerini de “insan onuruna yaraşır bir şekilde ve yoksunluk hissi çekmeden” karşılayabilmesi için aylık olarak yapılması gereken harcama tutarı da nisanda 53 bin 234 liraya kadar çıktı.

Yoksulluk sınırı
Dört kişilik bir ailenin insan onuruna yaraşır şekilde yoksunluk hissi duymadan yaşayabilmesi için yapması gereken gıda ile gıda dışı harcamaların toplam tutarını gösteren yoksulluk sınırı ise Nisan 2025 itibariyle 79 bin 413 liraya tırmandı. Yoksulluk sınırında nisanda 1 bin 183 liralık, yılın ilk çeyreğinde 8 bin 365 liralık ve son 12 aylık dönemde ise 21 bin 208 liralık artış oldu.
Nisanda dört kişinin giyim ve ayakkabı harcamaları ortalama 1 bin 960 liraya inerken, barınma (kira dâhil) harcamaları ortalama 14 bin 765 liraya, ev eşyası harcamaları 6 bin 497 liraya yükseldi. Sağlık harcamaları 2 bin 313 liraya çıkarken, ulaştırma harcamaları 14 bin 575 liraya çıktı. Haberleşme harcamaları bin 528 liraya yükselirken eğlence ve kültür harcamaları 1.505 liraya, eğitim harcamaları 1.471 liraya çıktı. Tatil-otel harcamaları 5 bin 751 liraya ve çeşitli mal ve hizmetlerle ilgili harcamalar 2 bin 870 liraya kadar yükseldi.

YOKSULLUK SINIRI (TL)

KAMU-AR: Açlık ve yoksulluk hızla artıyor
]]>
KAMU-AR: Gıda fiyatlarındaki bir yıllık artış yüzde 53,5 https://yenidunya.org/emek-gundemi/32531/kamu-ar-gida-fiyatlarindaki-bir-yillik-artis-yuzde-535/ Mon, 28 Apr 2025 08:22:18 +0000 https://yenidunya.org/?p=32531 KAMU-AR “Halkın Enflasyonu Nisan 2025” raporunun sonuçlarını açıkladı.
Rapora göre;
-Gıda fiyatları nisanda yüzde 1,7 arttı.
-Halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinin fiyatı esas alınarak yapılan hesaplamaya göre yılın ilk dört aylık dönemindeki toplam fiyat artışı yüzde 15,6’ya yükseldi.
-Gıda fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 53,5 olarak gerçekleşti.
-Son 12 ayda ortalama gıda fiyatları bir önceki 12 aylık ortalamalara göre yüzde 65,1 oranında arttı.

KAMU-AR: Gıda fiyatlarındaki bir yıllık artış yüzde 53,5

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR’ın fiyatlarını Türkiye’nin büyük bir bölümünde yaygın şubeleri bulunan zincir marketlerden derlediği ve halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan bir sepeti esas alarak hazırladığı gıda fiyatları endeksinin Nisan 2025 sonuçları açıklandı.
Gıda fiyatlarında yaşanan artış nisan ayında da ara vermeden devam etti. Gıda fiyatları nisanda bir önceki aya göre yüzde 1,7 oranında arttı. Son 59 aydır aralıksız olarak artan gıda fiyatlarında, yılın ilk dört ayında toplam yüzde 15,6 oranında artış oldu, yıllık artış ise yüzde 53,5 oldu.  Nisan 2025 itibariyle son 12 aylık ortalama fiyatlar ise bir önceki 12 ayın ortalamasına göre yüzde 65,1 oranında arttı.

Açlık riski büyüyor
Yüksek enflasyon sürecinin en ağır faturasını gıda fiyatları yüzünden ücretliler, dar gelirliler ve yoksullar ödemeye devam ediyor. Sabit gelirli vatandaşlar bu faturayı, gıdaya daha fazla para ayırabilmek için, eğitim, sağlık, giyim, barınma ve benzeri diğer temel ihtiyaçlarına yönelik harcamalarını kısarak ödüyorlar.

KAMU-AR: Gıda fiyatlarındaki bir yıllık artış yüzde 53,5

Türkiye’nin, içinde bulunduğu ve ne zaman sona ereceği tahmin edilemeyen enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021’den bu yana gıda fiyatları yüzde 1.187 oranında arttı. Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için vatandaşlar bu yıl ocak ayında 1.159 lira, şubat ayında 1.185 lira, martta 1.265 lira ve nisanda ise1.287 lira ödemek zorunda kaldılar.
Gerek gıda fiyatlarında gerekse de genel enflasyon oranlarında yıllık olarak baz etkisiyle yaşanan düşüşler, fiyatların, dolayısıyla hayat pahalılığının azaldığı anlamına gelmiyor. Aksine fiyatlar, artış oranı önceki aylara göre azalsa da artmaya devam ediyor. Diğer bir ifadeyle hızı düşse bile sabit gelirlilerin, kazandığı aylık ve ücretlerin satın alma gücü azalıyor ve yoksullaşma süreci devam ediyor.
Eylül 2021’den bu yana kamu çalışanlarının ücretlerinde yüzde 881,5 oranında artış yapıldı. Diğer bir ifadeyle söz gelimi Eylül 2021’de 100 lira olan ortalama kamu çalışanı ücreti Nisan 2025 itibariyle 982 lira düzeyine çıktı. Ücretlerindeki artış gıda fiyatlarındaki artışı bile karşılamaya yetmeyen kamu çalışanlarının alım gücü gıda fiyatlarına karşı erimeye devam ediyor.  Nitekim bu yıl ocak ayında kamu çalışanlarına geçmiş enflasyon farkı hariç yapılan yüzde 6 oranındaki toplu sözleşme zammının tamamı daha ilk iki aydında eridi. Çalışanlar mart ayından itibaren devletten alacaklı konumuna geldi.
Birleşik Kamu-İş’in gıda fiyatları endeksi Haziran 2020’den bu yana, yani 59 aydır aralıksız olarak bir önceki aya göre artıyor. Bu 59 aylık dönemde gıda fiyatları 17 katı arttı. Gıda fiyatlarındaki bu aralıksız artış Haziran 2020’de 100 liraya alınan bir sepet gıda maddesinin bugün1.882 liraya alınabilir hale getirdi.

Aylık fiyat artışı
Nisan ayında yağ ve sebze grupları dışındaki tüm harcama gruplarında fiyatlar değişik oranlarda arttı.

KAMU-AR: Gıda fiyatlarındaki bir yıllık artış yüzde 53,5

Ekmek-pirinç-un-bulgur harcamaları nisanda, bir önceki aya göre yüzde 0,9 oranında artarken, et ve balık grubu harcamalarında yüzde 4,4 oranında yükseliş oldu. Süt, süt ürünleri ile yumurta grubunda fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 0,6 oranında zamlandı. Tereyağı dışındaki yağ harcamaları ise ay çiçeği yağı fiyatlarındaki düşüşe bağlı olarak önceki aya göre yüzde 1,8 oranında azaldı.
Meyve fiyatlarının yüzde 7,7 oranında yükseldiği nisanda sebze fiyatlarında ise bir önceki aya göre yüzde 2,4 oranında düşüş kaydedildi.
Bakliyat fiyatlarının önceki aya göre yüzde 2,6 oranında arttığı nisan ayında salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan diğer gıda fiyatları ise yüzde 0,3 oranında yükseldi.
Vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için nisanda bir önceki aya göre yüzde 1,7 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.

Dört aylık değişim
Gıda fiyatları bu yıl ocak ayında yüzde 4, şubatta yüzde 2,2, martta ise yüzde 6,8 oranında artmıştı. Nisandaki yüzde 1,7 artışla birlikte ocak-nisan dönemindeki toplam artış ise yüzde 15,6 olarak gerçekleşti.
İlk dört ayda ekmek, pirinç, un, bulgur, makarna fiyatlarında ortalama yüzde 7,2, beyaz ve kırmızı et fiyatlarında yüzde 23, süt, süt ürünleri ve yumurta fiyatlarında yüzde 16,7 artış oldu. Yağ fiyatlarında yüzde 3,3 oranında düşüş oldu. Meyve fiyatları yüzde 27, sebze fiyatları yüzde 21,8, bakliyat yüzde 8,4 ve diğer işlenmiş gıda fiyatları da yüzde 3,8 oranında yükseldi.

Yıllık değişim
Ekmek, un, bulgur, makarna fiyatları bu yıl nisan ayında geçen yılın aynı ayına göre yüzde 42,5, et-balık fiyatları 31,1, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatları yüzde 32,9 oranlarında artış gösterdi. Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 23,1 oranında zamlandı. Meyve fiyatları yüzde 145,7, sebze fiyatları ise yüzde 149,5 oranında yükseldi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 18,7, diğer gıda fiyatları ise yüzde 32,2 oranında arttı.
Gıda fiyatlarında yıllık olarak yüzde 53,5 oranında artış oldu.

Yıllık ortalama artış
Nisan 2025 sonu itibariyle son 12 aydaki ortalama gıda fiyatları, Nisan 2024 sonu itibariyle son 12 aylık ortalama fiyatlara göre ise yüzde 65,1 oranında arttı.
12 aylık ortalama fiyat artışı ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 46,2, et-balık fiyatlarında 45,3, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 40,3 oldu. Yıllık ortalamalara göre yağ fiyatları yüzde 52,1, meyve fiyatları yüzde 124,3, sebze fiyatları ise yüzde 174,5 oranında arttı. Bakliyatta son 12 aylık ortalama fiyatlar bir önceki 12 aylık döneme göre yüzde 35,9, diğer gıda fiyatları ise yüzde 49,1 oranında zamlandı.

]]>
Halka ‘Şimşek’ çarptı: Bir yıl geçti ama sor bakalım nasıl geçti! https://yenidunya.org/emek-gundemi/31391/halka-simsek-carpti-bir-yil-gecti-ama-sor-bakalim-nasil-gecti/ Thu, 28 Nov 2024 07:23:59 +0000 https://yenidunya.org/?p=31391 Bakan Şimşek enflasyonla mücadelede 1 yılı geride bıraktıklarını ve olumlu seyrettiklerini söyledi. Ancak Şimşek’in övündüğü bir yılda sermaye teşviklerle kârını büyüttü, açlık ve yoksulluk sınırı arttı, gıda enflasyonu zirveyi bırakmadı, gerçek işsizlik yüzde 30’a yaklaştı.
Türkiye Turizm Yatırımcıları Derneği (TTYD) tarafından düzenlenen TIF 2024 forumunda konuşan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek enflasyonla ilgili “Şok öncesi dönem öncesine gelmek 3 yıl sürüyor. Bir yıl bitti. İki yıl kaldı” dedi. Şimşek bunları söylerken resmi verilere ve güvenilir kurumların yaptığı araştırmalara göre bir yıl emekçilerin aleyhine sermayenin ise lehine geçti. Şirketlerin kârını artırdığı, gerçek işsizliğin yükseldiği, batık kredilerin arttığı ücretlilerin alım gücünün eridiği bir yıl yaşandı ve yaşanmaya da devam ediyor. Başlıklarla Şimşek’in övündüğü tablo şu şekilde:

Açlık sınırı
Türk-İş’in araştırmalarına göre açlık sınırı ocak ayında 15 bin 48 TL, yoksulluk sınırı ise 49 bin 19 TL’ydi. Ekim ayında ise yoksulluk sınırı 66 bin 553 TL’ye, açlık sınırı 20 bin 431 TL’ye yükseldi.
İstanbul Planlama Ajansı’nın verilerine göre kentte dört kişilik bir ailenin ortalama yaşam maliyeti 1 yılda yüzde 60 artarak 73 bin 739 liraya çıktı. Sadece ekim ayındaki artış 2 bin 308 lira oldu.

Gıda enflasyonu
TÜİK verilerine göre yıllık gıda enflasyonu yüzde 45,3 olarak gerçekleşti. DİSK-Ar’ın yaptığı araştırma ise  dar gelirlinin gıda enflasyonunun yüzde 63-81 bandında olduğun gösterdi. OECD verilerine göre ise ağustos ayında Türkiye, yüzde 44,9 gıda enflasyonu ile örgüte üye ülkeler içinde zirvede yer aldı.

Sermaye kârda
Fortune Türkiye ve CRIF Türkiye iş birliği ile gerçekleştirilen Fortune 500 Türkiye 2023 araştırması, şirketlerin net kârlarını önemli oranda artırabildiklerini ortaya koydu. Fortune 500 Türkiye 2023 şirketlerinin, toplam net kârı 2022 yılına göre yüzde 77,16 oranında artarak 965,8 milyar TL’ye çıktı. Ayrıca net satış gelirleri, 10 milyar TL’nin üzerinde olan şirket sayısında büyük bir artış oldu. Net satışları 10 milyar TL’nin üzerinde olan şirket sayısı 2023 yılında 2022 yılına göre 80 adet artarak 218 oldu.
Bankalar da bu yıl kârlarını artırmayı sürdürdü. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (BDDK) verilerine göre, bankacılık sektörünün toplam aktif büyüklüğü eylülde 30 trilyon 518 milyar 692 milyon lira olurken, 10 büyük banka sektörün yüzde 82,6’sını oluşturdu. 10 büyük bankanın net kârı 331 milyar 466 milyon liraya ulaştı.

Halka ‘Şimşek’ çarptı: Bir yıl geçti ama sor bakalım nasıl geçti!

Emeğin payı
TÜİK verilerine göre ülke ekonomisi geçen yıl yüzde 4,5 büyüdü. Ancak büyümeden işgücü ödemelerine yani emeğe düşen pay ise geçen yıl sadece 29,7 oldu.

Teşvikler
Halkın adeta boğazını sıkan iktidar şirketlere teşvik vermeyi sürdürdü. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı rakamlarına göre Bakanlığın bütçesinden patronlara ocak-eylül döneminde aktardığı parasal teşvik, geçtiğimiz yılın aynı dönemine göre yüzde 252 arttı. Yıl sonuna kadar verilen doğrudan teşvik tutarının 18 milyar lirayı bulması bekleniyor.

Vergi yok
Saray iktidarının 190 milyar liralık adrese teslim kamu ihaleleriyle ihya ettiği 20 inşaat patronunun 8’i 2023’te hiç vergi vermedi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından patronlara büyük vergi avantajı sağlandı. Verilen teşviklerle, şirketlerin ödediği verginin, toplam vergi gelirleri içindeki payı bu yıl yüzde 12’lere kadar düştü.

İşsizlik
TÜİK tarafından yayımlanan verilere göre yılın 3’üncü çeyreğinde gerçek işsizlik 3,1 puan artışla 25,6’ya yükseldi. Geniş tanımlı işsizlik erkeklerde yüzde 21, kadınlarda yüzde 35,7 olarak gerçekleşti. DİSK-AR’ın araştırmasına her 5 kadından yalnızca 1’i kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda yer aldı. Genç işsiz sayısı ise 2 milyon 426 bin TL’ye yükseldi.

Kepenk indi
TOBB verilerine göre ekimde kurulan şirket sayısı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2,8 azalırken, kapanan şirket sayısı yüzde 8,6 artış gösterdi.

İcra-iflas
UYAP verilerine göre icra ve iflas dosyası sayısı 23 milyona yaklaştı. Konkordato sayısında da büyük bir artış oldu. Yılın ilk 9 ayında geçici mühlet verilen konkordato sayısı 1187’ye yükseldi.

Batık kredi
Tüketicilerin bankalara olan borçları ise 2023 yılı sonuna göre yaklaşık yüzde 35 oranında yani 959 milyar lira tutarında arttı. Bu dönemde bireysel kredilerin bakiyesi 404 milyar lira, kredi kartı borç bakiyesi ise 555 milyar lira artış kaydetti.

Kaynak: BirGün

]]>
KAMU-AR: Halkın enflasyonu yeniden tırmanıyor https://yenidunya.org/emek-gundemi/31353/kamu-ar-halkin-enflasyonu-yeniden-tirmaniyor/ Tue, 26 Nov 2024 09:39:23 +0000 https://yenidunya.org/?p=31353 -Gıda fiyatları kasım’da aylık olarak yüzde 6,9 oranında arttı. yılın ilk onbir aylık dönemindeki artış ise yüzde 57,3’e yükseldi.
-Halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinin fiyatı esas alınarak yapılan hesaplamaya göre gıdada yıllık enflasyon yüzde 67,1’e çıktı.
-Vatandaşlar geçen yıl kasım’da 631 liraya ödedikleri bir gıda sepetine bu yıl 1.055 lira ödemek zorunda kaldılar.

KAMU-AR: Halkın enflasyonu yeniden tırmanıyor

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR’ın fiyatlarını Ankara’daki marketlerden derlediği ve halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan bir gıda sepetini esas alarak hazırladığı gıda fiyatları endeksinin Kasım 2024 sonuçları açıklandı.
Gıda fiyatlarında ekim ayında yeniden başlayan yükseliş trendi kasım ayında hızlanarak devam etti. Son 54 aydır aralıksız olarak artan gıda fiyatlarında kasım ayında bir önceki aya göre yüzde 6,9 oranında artış yaşandı. Yılın geride kalan on bir aylık döneminde yüzde 57,3 oranında artan gıda fiyatlarında son bir yıllık dönemde ise yüzde 67,1 oranında artış yaşandı. Ücretle geçinenlerin, dar ve sabit gelirlilerin gelirlerinin büyük bölümünü harcamak zorunda kaldıkları için “halkın enflasyonu” olarak da nitelendirilen gıda fiyatlarında bir önceki 12 aylık ortalamalara göre son 12 aylık dönemdeki artış ise yüzde 82 olarak gerçekleşti.

Yoksuların harcamasının yüzde 36,6’sı gıda
TÜİK’in en son açıkladığı tüketim harcamalarıyla ilgili istatistiklere göre en zengin yüzde 20’lik kesim tüketim harcamalarının yüzde 14,5’ini, en yoksul yüzde 20’lik kesim ise yüzde 36,6’sını gıda için yapıyor. Yoksullar her geçen yıl gelirinin daha büyük bir kısmını gıdaya ayırmak zorunda kalıyor. Dolayısıyla gıda fiyatlarında Türkiye’de son 49 aydır yaşanan kesintisiz artış en fazla sabit gelirli ve yoksul kesimleri etkiliyor. Açıklanan enflasyon bu nedenle bu kesimin gerçek hayatta yaşadığı enflasyonu tam olarak yansıtmıyor. Zira TÜİK enflasyonu hesaplarken gıda harcamalarının ağırlığını yaklaşık yüzde 25 olarak esas alıyor. Oysa Türkiye’de asgari ücretle, en düşük emekli aylığıyla geçinmeye çalışan milyonlar, gelirlerinin neredeyse tamamını gıda için ayırmak zorunda kalıyor.

Açlık riski artıyor
İktidarın yanlış ekonomi politikalarıyla tetiklediği yüksek enflasyon sürecinin en ağır faturasını gıda fiyatları yüzünden ücretliler, dar gelirliler, yani yoksullar ödüyor. Vatandaşlar bu faturayı, gıdaya daha fazla para ayırabilmek için, eğitim, sağlık, giyinme, barınma ve benzeri diğer temel gereksinimlerine yönelik harcamalarını kısarak ödüyorlar.

KAMU-AR: Halkın enflasyonu yeniden tırmanıyor

Türkiye’nin, bu iktidar eliyle yıllarca sürecek bugünkü enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021’den bu yana gıda fiyatları yüzde 955 oranında arttı. Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için vatandaşlar bu yıl kasım ayında 1.055 lira ödemek zorunda kaldılar.
Aynı dönemde, kamu çalışanlarının ücretlerinde ise yüzde 780 oranında artış yaşandı. Diğer bir ifadeyle Eylül 2021’de 100 lira olan ortalama kamu çalışanının ücreti şu anda 880 lira düzeyinde seyrediyor. Ücretlerindeki artış gıda fiyatlarındaki artışı bile karşılamaya yetmeyen kamu çalışanlarının alım gücü gıda fiyatlarına karşı erimeye devam ediyor. Ücretler altı ayda bir artırıldığı için bu reel azalma önümüzdeki aylarda artarak devam edecek.
Birleşik Kamu-İş’in gıda fiyatları endeksi Haziran 2020’den bu yana her ay, yani aralıksız olarak 54 aydır bir önceki aya göre artıyor. Bu 54 aylık dönemde gıda fiyatları 14 katı arttı.

Aylık fiyat artışı
Kasım ayında süt ürünleri dışındaki tüm gıda harcama gruplarında fiyatlar bir önceki aya göre çeşitli oranlarda artış gösterdi.

KAMU-AR: Halkın enflasyonu yeniden tırmanıyor

Kasım’da, ekmek-pirinç-un-bulgur fiyatları önceki aya göre ortalama yüzde 4,9 oranında artarken, et ve balık grubu fiyatlarında yüzde 4 oranında yükseliş oldu. Süt, süt ürünleri ile yumurta grubunda fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 0,8 oranında azaldı. Yağ harcamaları ise yüzde 5,2 oranında arttı.
Meyve fiyatlarının yüzde 30,2 oranında yükseldiği kasım ayında sebze fiyatlarında da bir önceki aya göre yüzde 14,3 oranında artış oldu.
Bakliyat fiyatlarının önceki aya göre yüzde 6 oranında arttığı kasım ayında salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan diğer gıda fiyatları ise yüzde 3,7 oranında yükseldi.
Vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için Kasım’da, bir önceki aya göre yüzde 6,9 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.
 
Onbir aylık değişim
Gıda fiyatlarında bu yılın ilk on bir aylık döneminde ise toplam yüzde 57,3 oranında artış yaşandı. Geçen yılın aralık ayındaki fiyatlara göre ekmek-pirinç-un-bulgur-makarna fiyatları Kasım’da yüzde 38,6, et-balık harcamaları yüzde 35,7, süt, süt ürünleri ve yumurta fiyatları yüzde 24,4, yağ fiyatları yüzde 57,4, meyve fiyatları yüzde 145,2, sebze fiyatları yüzde 172,1, bakliyat fiyatları yüzde 27,8, diğer ürünlerin fiyatları yüzde 36,3 oranında yükseldi.
 
Yıllık değişim
Bu yıl kasım ayında geçen yılın aynı ayına göre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 44,7, et-balık fiyatlarında 40,8, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 28,4 oranlarında artış oldu. Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 61,9 oranında arttı. Meyve fiyatları yüzde 142,4, sebze fiyatları ise yüzde 253,4 oranında artış gösterdi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 32,1, diğer gıda fiyatları ise yüzde 39,6 oranında zamlandı.
Gıda fiyatlarında yıllık olarak ise yüzde 67,1 oranında artış gözlendi.
 
Yıllık ortalama artış
Ekim 2023 – Kasım 2024 aylarını kapsayan 12 aylık dönemdeki ortalama gıda fiyatları, bir önceki 12 aylık dönem olan Ekim 2022 – Kasım 2023 arasındaki ortalama fiyatlara göre ise yüzde 82 oranında arttı. Yıllık ortalama fiyat artışı ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 50,8, et-balık fiyatlarında 72,7, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 49,5 oldu. Ortalama fiyatlara göre yağ fiyatları yüzde 75,6, meyve fiyatları yüzde 111,3, sebze fiyatları ise yüzde 210,2 oranında arttı. Bakliyatta yıllık ortalama fiyatlar bir önceki 12 aylık ortalamalara göre yüzde 55,8, diğer gıda fiyatları ise yüzde 66,1 oranında zamlandı.

]]>
KAMU-AR: Açlık riski büyüyor; Açlık sınırı 22 bin lirayı geçti https://yenidunya.org/emek-gundemi/31176/kamu-ar-aclik-riski-buyuyor-aclik-siniri-22-bin-lirayi-gecti/ Mon, 04 Nov 2024 10:10:57 +0000 https://yenidunya.org/?p=31176 -Dört kişilik ailenin açlık sınırı Ekim’de bir önceki aya göre bin 24 lira artarak 22 bin 24 lira oldu.
-Asgari ücret açlık sınırının 5 bin lira altında kaldı.
-Yoksulluk sınırı ise Ekim’de, gıdanın yanı sıra barınma ve ulaştırma gibi alanlarda yaşanan fiyat artışlarının etkisiyle 1.715 lira artarak 68 bin 245 liraya yükseldi.
-Son bir yılda açlık sınırı  6 bin 604 lira, yoksulluk sınırı da 24 bin 386 lira arttı.

KAMU-AR: Açlık riski büyüyor; Açlık sınırı 22 bin lirayı geçti

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu, Ar-Ge birimi KAMU-AR’ın dört kişilik bir ailenin, dengeli ve sağlıklı beslenebilmesi için tüketmesi gereken gıda ile beslenmenin yanı sıra diğer ihtiyaçlarını da yoksunluk hissi çekmeden karşılayabilmesi için yapması gereken harcamaları dikkate alarak hesapladığı açlık-yoksulluk sınırı araştırmasının Ekim 2024 sonuçlarını açıkladı.
Türkiye’deki alık ve yoksulluk riski hızla büyümeye devam ediyor. Açlık sınırı Ekim’de bir önceki aya göre bin  24 lira artarak 22 bin lirayı geçerken yoksulluk sınırı da  gıdanın yanı sıra barınma, ulaşım ve eğitim gibi harcama kalemlerine gelen zamlar yüzünden 2 bin 372 liralık artışla  68 bin 245 liraya kadar yükseldi.
Açlık sınırının bir önceki aya göre 1.024 lira arttığı Ekim’de gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama ise 1.384 liralık artışla 46 bin 221 liraya çıktı. Her ikisinin toplamından oluşan yoksulluk sınırı ise önceki aya göre 2 bin 372 lira arttı. Son bir yıllık dönemde ise açlık sınırı 6 bin 604 lira, gıda dışındaki ihtiyaçlar için yapılması gereken harcama 17 bin 746 lira ve yoksulluk sınırı ise 24 bin 386 liralık artış kaydetti.
Ekim’de 22 bin 24 liraya yükselen açlık sınırı; bu yıl sonuna kadar 17 bin lira olarak uygulanacak olan asgari ücretin 5 bin lira üzerine çıktı. Asgari ücret 68 bin 245 liralık yoksulluk sınırının ise sadece yüzde 25’ini karşılayabildi. Temmuzda 12 bin 500 liraya çıkarılan en düşük emekli aylığı ise açlık sınırının ancak yüzde 56’sını karşılayabiliyor.

Açlık sınırı
Ankara’da en fazla alış-veriş yapılan marketlerden derlenen fiyatlara göre, dengeli beslenebilmek için et- balık- yumurtaya aylık olarak harcanması gereken tutar Ekim’de bir önceki aya göre 229 lira, yıllık olarak ise 2 bin 71 lira artarak 6 bin 325 lira oldu.
Kuru bakliyat için yapılması gereken harcama önceki aya değişmezken, geçen yılın aynı ayına göre ise 95  liralık artışla 428 lira oldu.

DENGELİ VE SAĞLIKLI BESLENME İÇİN YAPILMASI GEREKEN GIDA HARCAMASI (AÇLIK SINIRI-TL)

KAMU-AR: Açlık riski büyüyor; Açlık sınırı 22 bin lirayı geçti

Bir önceki aya göre değişmeyerek 4 bin 640 lirada kalan süt, yoğurt ve peynir için yapılması gereken harcama son bir yılda ise 1.122 lira arttı. Meyve için harcanması gereken para önceki aya göre 23 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise 698 lira artarak 2 bin 32 lira oldu.  Sebze için harcaması gereken tutar ise önceki aya göre 693 lira, geçen yılın aynı ayına göre ise 1.018 lira artarak 3 bin 117 lira olarak hesaplandı.
Ekmek, un ve makarna gibi ürünler için yapılması gereken harcama Ekim’de 49 lira artarak 1.810 liraya yükseldi, pirinç ve bulgur harcamaları 844 lirada kaldı. Yağ için yapılması gereken harcama ise 26 liralık artışla 609 liraya çıktı.
Şeker, bal, pekmez, reçel gibi gıda maddelerine yapılması gereken harcama önceki aya göre 6 lira artarak 1.474 lira oldu. Aynı ailenin zeytin için yapması gereken harcama ise değişmedi ve 746 lirada kaldı.
Yetişkin erkek için 2.800, kadın için 2.200, genç için 3.000 ve çocuk için de 1.600 kalori esas alınarak yapılan hesaplamaya göre Ekim ayı açlık sınırı yetişkin erkek için 6 bin 430 lira, yetişkin kadın için 5 bin 48 lira, çocuk için 3 bin 655 lira ve genç için de 6 bin 880 lira oldu.
Açlık sınırı bu yılın ilk on aylık döneminde ise toplam 5 bin 541 lira artış kaydetti.
 
Gıda dışı harcamalar
Yoksulluk sınırının belirlenmesinde gıda dışı ihtiyaçların fiyat değişimleri de esas alınarak yapılan araştırmaya göre, dört kişilik bir ailenin gıda dışındaki ihtiyaçlarını “insan onuruna yaraşır bir şekilde ve yoksunluk hissi duymadan” karşılayabilmesi için gereken harcama tutarı da Ekim’de 46 bin 221vliraya kadar çıktı.

YOKSULLUK SINIRI (TL)

KAMU-AR: Açlık riski büyüyor; Açlık sınırı 22 bin lirayı geçti

Ekim’de dört kişinin giyim ve ayakkabı harcamaları ortalama 1.971 liraya yükselirken, barınma (kira dâhil) harcamaları 12 bin 17 liraya, ev eşyası harcamaları 5 bin 542 liraya, sağlık harcamaları 1.824 liraya yükseldi. Ulaştırma harcamaları 13 bin 631 lira oldu. Haberleşme harcamaları 1.355 liraya inerken eğlence ve kültür harcamaları 1.326 liraya, eğitim harcamaları 1.183 liraya, tatil-otel harcamaları 4 bin 948 liraya ve çeşitli mal ve hizmetlerle ilgili harcamalar 2 bin 425 liraya kadar çıktı.
Gıda dışı harcamalar bu yılın ilk on aylık döneminde 15 bin 867 lira artış gösterdi.
 
Yoksulluk sınırı
Dört kişilik bir ailenin insan onuruna yaraşır şekilde yoksunluk hissi çekmeden yaşayabilmesi için yapması gereken gıda ile gıda dışı harcamaların toplam tutarını gösteren yoksulluk sınırı ise Ekim’de 68 bin 245 liraya tırmandı. Yoksulluk sınırında yılın ilk on ayındaki artış ise 21 bin 408 lira oldu. Yoksulluk sınırında, son bir yıllık dönemdeki artış ise 24 bin 386 lira olarak gerçekleşti.

]]>
KAMU-AR: Gıda fiyatları yeniden şahlandı https://yenidunya.org/emek-gundemi/31151/kamu-ar-gida-fiyatlari-yeniden-sahlandi/ Wed, 30 Oct 2024 08:49:37 +0000 https://yenidunya.org/?p=31151 -Gıda fiyatları ekimde aylık olarak yüzde 6,6 oranında arttı. yılın ilk on aylık dönemindeki artış ise yüzde 47,2’ye çıktı.
-Gıdada yıllık enflasyon yüzde 59,5 olarak gerçekleşti.
-Bir önceki 12 aylık dönemdeki ortalama fiyatlara göre son 12 aylık dönemdeki ortalma gıda fiyatları ise yüzde 85,1 oranında arttı.
-Vatandaşlar geçen yıl ekimde 619 liraya satın aldıkları aynı gıda sepeti için bu yıl 987 lira ödemek zorunda kaldılar.

KAMU-AR: Gıda fiyatları yeniden şahlandı

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR’ın fiyatlarını Ankara’daki marketlerden derlediği ve halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan bir gıda sepetini esas alarak hazırladığı gıda fiyatları endeksinin Ekim 2024 sonuçları açıklandı.
Gıda fiyatlarında yaz aylarında nispeten düşük seyreden artış hızı ekim ayıyla birlikte şahlandı. Son 53 aydır aralıksız olarak artan gıda fiyatlarında ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 6,6 oranında artış yaşandı. Yılın ilk on aylık döneminde yüzde 47,2 oranında artan gıda fiyatlarında geçen yıl ekim ayına göre ise yüzde 59,5 oranında artış kaydedildi. Gıda fiyatlarında bir önceki 12 aylık ortalamalara göre son 12 aylık dönemdeki artış ise yüzde 85,1 olarak gerçekleşti.

Yoksuların harcamasının yüzde 36,6’sı gıda
TÜİK’in en son açıkladığı tüketim harcamalarıyla ilgili istatistiklere göre en zengin yüzde 20’lik kesim tüketim harcamalarının yüzde 14,5’ini, en yoksul yüzde 20’lik kesim ise yüzde 36,6’sını gıda için yapıyor. Yoksullar her geçen yıl gelirinin daha büyük bir kısmını gıdaya ayırmak zorunda kalıyor. Dolayısıyla gıda fiyatlarında Türkiye’de son 49 aydır yaşanan kesintisiz artış en fazla sabit gelirli ve yoksul kesimleri etkiliyor. Açıklanan enflasyon bu nedenle bu kesimin gerçek hayatta yaşadığı enflasyonu tam olarak yansıtmıyor. Zira TÜİK enflasyonu hesaplarken gıda harcamalarının ağırlığını yaklaşık yüzde 25 olarak esas alıyor.

Açlık riski artıyor
İktidarın yanlış ekonomi politikalarıyla tetiklediği yüksek enflasyon sürecinin en ağır faturasını gıda fiyatları yüzünden yoksullar ödüyor.  Yoksullar bu faturayı sadece gıdaya daha fazla para ayırarak değil, gıdaya daha fazla para ayırabilmek için, eğitim, sağlık, giyinme, barınma ve benzeri diğer temel gereksinimleri için harcamalarını kısarak da ödüyorlar.
Türkiye’nin, iktidar eliyle yıllarca sürecek bugünkü enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021’den bu yana gıda fiyatları yüzde 887 oranında arttı. Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için vatandaşlar bu yıl eylül ayında 987 lira ödemek zorunda kaldılar.
Aynı dönemde, kamu çalışanlarının ücretlerinde ise yüzde 780 oranında artış yaşandı. Diğer bir ifadeyle Eylül 2021’de 100 lira olan ortalama kamu çalışanının ücreti şu anda 880 lira düzeyinde seyrediyor. Ücretlerindeki artış gıda fiyatlarındaki artışı bile karşılamaya yetmeyen kamu çalışanlarının alım gücü gıda fiyatlarına karşı erimeye devam ediyor. Ücretler altı ayda bir artırıldığı için bu reel azalma önümüzdeki aylarda artarak devam edecek.
Birleşik Kamu-İş’in gıda fiyatları endeksi Haziran 2020’den bu yana her ay, yani aralıksız olarak 53 aydır bir önceki aya göre artıyor. Bu 53 aylık dönemde gıda fiyatları 13 katı arttı.

Aylık fiyat artışı
Ekimde bakliyat dışındaki tüm gıda harcama gruplarında fiyatlar bir önceki aya göre çeşitli oranlarda artış gösterdi.

GIDA FİYATLARINDAKİ DEĞİŞİM (Ekim 2024; %)

KAMU-AR: Gıda fiyatları yeniden şahlandı

Ekimde, ekmek-pirinç-un-bulgur fiyatları önceki aya göre ortalama yüzde 1,8 oranında artarken, et ve balık grubu fiyatlarında yüzde 0,9 oranında yükseliş oldu.  Süt, süt ürünleri ile yumurta grubunda fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 1,9, yağ harcamaları ise yüzde 10,2 oranında arttı.
Meyve fiyatlarının yüzde 8,8 oranında arttığı ekimde sebze fiyatlarında da bir önceki aya göre yüzde 33,6 oranında artış oldu.
Bakliyat fiyatlarının önceki aya göre değişmediği ekim ayında salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan diğer gıda fiyatları ise yüzde 2,8 oranında yükseldi.
Vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için eylülde, bir önceki aya göre yüzde 6,6 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.
 
 
On aylık değişim
Gıda fiyatlarında bu yılın ilk on aylık döneminde ise toplam yüzde 47,2 oranında artış yaşandı. Geçen yıl sonuna göre ekmek-pirinç-un-bulgur-makarna fiyatları yüzde 32,2, et-balık harcamaları yüzde 30,5, süt, süt ürünleri ve yumurta fiyatları yüzde 25,4, yağ fiyatları yüzde 49,6, meyve fiyatları yüzde 88,7, sebze fiyatları yüzde 138, bakliyat fiyatları yüzde 20,6, diğer ürünlerin fiyatları yüzde 31,4 oranında yükseldi.
 
Yıllık değişim
Bu yıl ekim ayında geçen yılın aynı ayına göre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 40,8, et-balık fiyatlarında 35,4, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 35,6 oranlarında artış oldu. Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 56,5 oranında arttı. Meyve fiyatları yüzde 88,7, sebze fiyatları ise yüzde 191,4 oranında artış gösterdi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 29, diğer gıda fiyatları ise yüzde 51,4 oranında zamlandı.
Gıda fiyatlarında yıllık olarak ise yüzde 59,5 oranında artış gözlendi.
 
Yıllık ortalama artış
Eylül 2023 – Ekim 2024 dönemindeki ortalama gıda fiyatları, bir önceki 12 aylık dönem olan Eylül 2022-Ekim 2023 arasındaki ortalama fiyatlara göre ise yüzde 85,1 oranında arttı. Yıllık ortalama fiyat artışı ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 51,9, et-balık fiyatlarında 80,1, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 52,1 oldu. Ortalama fiyatlara göre yağ fiyatları yüzde 77,4, meyve fiyatları yüzde 107,9, sebze fiyatları ise yüzde 203,3 oranında arttı. Bakliyattı yıllık ortalama fiyatlar bir önceki 12 aylık ortalamalara göre yüzde 58,5, diğer gıda fiyatları ise yüzde 70,1 oranında zamlandı.

]]>
KAMU-AR: Gıdada fiyat artışı durdurulamıyor https://yenidunya.org/emek-gundemi/31005/kamu-ar-gidada-fiyat-artisi-durdurulamiyor/ Sun, 29 Sep 2024 11:13:35 +0000 https://yenidunya.org/?p=31005 KAMU-AR, “Halkın enflasyonu Eylül 2024” araştırmasını sonuçlarını açıkladı.
Araştırmaya göre:
-Tarımda üretici fiyatlarında TÜİK’in ölçtüğü azalış gıda fiyatlarına yansımıyor.
-Gıda fiyatları eylülde aylık olarak yüzde 1,1 oranında artarken, yılın ilk dokuz aylık dönemindeki artış ise yüzde 38,1 olarak gerçekleşti.
-Fiyat artış hızının geçen yıla göre daha düşük oranlarda gerçekleşmesi yüzünden gıdada yıllık enflasyon yüzde 59,9 olarak gerçekleşti.
-Yıllık enflasyondaki gerileme gıda fiyatlarının düştüğü anlamına gelmiyor.
-Geçen yıl eylülde 579 liraya satın alınabilen bir gıda sepeti için bu yıl 926 lira ödendi.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu Ar-Ge birimi KAMUAR’ın fiyatlarını Ankara’daki marketlerden derlediği ve halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan bir gıda sepetini esas alarak hazırladığı gıda fiyatları endeksinin Eylül 2024 sonuçları açıklandı.
TÜİK’e göre tarım ürünü üretici fiyatları, diğer bir ifadesiyle tarla fiyatları temmuz ve ağustos aylarında düştü, ancak bu düşüş halkın enflasyonu olarak nitelendirilen gıda fiyatlarına yansımadı. Gıda fiyatlarındaki artış kesintisiz olarak devam ediyor. Son 52 aralıksız olarak artan gıda fiyatlarında eylülde bir önceki aya göre yüzde 1,1 oranında artış yaşandı. Yılın ilk dokuz aylık döneminde yüzde 38,1’e olan gıda fiyatlarındaki son bir yıllık artış ise yüzde 59,9 olarak gerçekleşti.
Yıllık fiyat artışında önceki aylara göre yaşanan gerileme, fiyatların ucuzladığı anlamına gelmiyor, bu fiyat artış hızının geçen yılın aynı ayına göre yavaşlamış olmasından kaynaklanıyor. Geçen yıl eylül ayında 579 liraya alınabilen bir gıda sepeti için bu yıl 926 lira ödemek gerekiyor.

Yoksuların harcamasının yüzde 36,6’sı gıda
TÜİK’in en son açıkladığı tüketim harcamalarıyla ilgili istatistiklere göre en zengin yüzde 20’lik kesim tüketim harcamalarının yüzde 14,5’ini, en yoksul yüzde 20’lik kesim ise yüzde 36,6’sını gıda için yapıyor. Yoksullar her geçen yıl gelirinin daha büyük bir kısmını gıdaya ayırmak zorunda kalıyor. Dolayısıyla gıda fiyatlarında Türkiye’de son 49 aydır yaşanan kesintisiz artış en fazla sabit gelirli ve yoksul kesimleri etkiliyor. Açıklanan enflasyon bu nedenle bu kesimin gerçek hayatta yaşadığı enflasyonu tam olarak yansıtmıyor. Zira TÜİK enflasyonu hesaplarken gıda harcamalarının ağırlığını yaklaşık yüzde 25 olarak esas alıyor.

Açlık riski artıyor
İktidarın daha sonra “akıl dışı ilan ettiği” yanlış ekonomik politikaların tetiklediği yüksek enflasyon sürecinin en ağır faturasını gıda fiyatları yüzünden yoksullar ödemeye devam ediyor.  Yoksullar bu faturayı sadece gıdaya daha fazla para ayırarak değil, gıdaya daha fazla para ayırabilmek için, eğitim, sağlık ve benzeri diğer temel gereksinimleri için harcamalarını kısarak ödüyorlar.
Türkiye’nin, iktidar eliyle yıllarca sürecek bugünkü enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021’den bu yana gıda fiyatları yüzde 826 oranında arttı. Diğer bir ifadeyle Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için vatandaşlar bu yıl eylül ayında 926 lira ödemek zorunda kaldılar.
Aynı dönemde, kamu çalışanlarının ücretlerinde ise yüzde 780 oranında artış yaşandı. Diğer bir ifadeyle Eylül 2021’de 100 lira olan ortalama kamu çalışanının ücreti şu anda 880 lira düzeyinde. Ücretlerindeki artış gıda fiyatlarındaki artışı bile karşılamaya yetmeyen kamu çalışanlarının ücretlerinin alım gücü gıda fiyatlarına karşı reel olarak azaldı. Ücretler altı ayda bir artırıldığı için bu reel azalma önümüzdeki aylarda artarak devam edecek.
Birleşik Kamu-İş’in gıda fiyatları endeksi Haziran 2020’den bu yana her ay, yani aralıksız olarak 52 aydır bir önceki aya göre artıyor. Bu 52 aylık dönemde gıda fiyatları 13 katına çıktı.

Aylık fiyat artışı
Eylülde et ve balık, bakliyat ve işlenmiş gıda fiyatları önceki aya göre azalırken,   diğer harcama gruplarında fiyatlar bir önceki aya göre çeşitli oranlarda artış gösterdi.

GIDA FİYATLARINDAKİ DEĞİŞİM (Eylül 2024; %)

KAMU-AR: Gıdada fiyat artışı durdurulamıyor

Eylülde, ekmek-pirinç-un-bulgur fiyatları önceki aya göre ortalama yüzde 0,1 oranında artarken, et ve balık grubu fiyatlarında yüzde 1,8 oranında düşüş yaşandı.  Süt, süt ürünleri ile yumurta grubunda fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 1,8 oranında, yağ harcamaları ise yüzde 5,7 oranında arttı.
Meyve fiyatlarının yüzde 5,1 oranında arttığı eylülde sebze fiyatlarında da bir önceki aya göre ortalama yüzde 3,8 oranında artış oldu.
Eylülde bakliyat fiyatları önceki aya göre yüzde 0,9 oranında azaldı. Salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan diğer işlenmiş gıda fiyatları ise yüzde 0,6 oranında geriledi.
Vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için eylülde, bir önceki aya göre yüzde 1,1 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.
 
Dokuz aylık değişim
Gıda fiyatlarında bu yılın ilk dokuz aylık döneminde ise toplam yüzde 38,1 oranında artış yaşandı. Bu dönemde ekmek-pirinç-un-bulgur-makarna fiyatları yüzde 29,9, et-balık harcamaları yüzde 29,3, süt, süt ürünleri ve yumurta fiyatları yüzde 23,1, yağ fiyatları yüzde 35,8, meyve fiyatları yüzde 73,1, sebze fiyatları yüzde 78,2, bakliyat fiyatları yüzde 20,6, diğer ürünlerin fiyatları yüzde 27,8 oranında yükseldi.

Yıllık değişim
Bu yıl eylül ayında geçen yılın aynı ayına göre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 40,6, et-balık fiyatlarında 42,7, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 41,5 oranlarında artış oldu. Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 48,6 oranında arttı. Meyve fiyatları yüzde 68,9, sebze fiyatları ise yüzde 176,1 oranında artış gösterdi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 42,2, diğer gıda fiyatları ise yüzde 53 oranında zamlandı.
Gıda fiyatlarında yıllık olarak ise yüzde 59,9 oranında artış gözlendi.

Yıllık ortalama artış
Eylül 2024 sonu itibariyle son 12 aylık ortalama gıda fiyatları ise bir önceki 12 aylık ortalama fiyatlara göre yüzde 89,6 oranında arttı.

]]>
KAMU-AR: Gıda fiyatlarında ilk beş aylık artış yüzde 26’ya ulaştı https://yenidunya.org/emek-gundemi/30176/kamu-ar-gida-fiyatlarinda-ilk-bes-aylik-artis-yuzde-26ya-ulasti/ Wed, 22 May 2024 13:50:17 +0000 https://yenidunya.org/?p=30176 -Gıda fiyatları mayıs’ta yüzde 0,8 arttı
-Gıda fiyatları mayıs’ta bir önceki aya göre yüzde 0,8 oranında artış kaydetti.
-Yılın ilk beş aylık dönemindeki artış ise yüzde 26’ya ulaştı.
-Bu artışla birlikte gıdada yıllık enflasyon yüzde 92,7 oldu.
-Türkiye’nin, bugünkü yüksek enflasyon sürecine sürüklendiği Eylül 2021’de 100 liraya satın aldığı bir gıda sepeti için vatandaşlar, bu ay 845 lira ödemek zorunda kaldılar.

Birleşik Kamu-İş Konfederasyonunun Ar-Ge birimi KAMUAR, “Halkın enflasyonu araştırması Mayıs 2024” raporu açıklandı.
Rapora göre, yoksuların harcamasının yüzde 35,8’i gıdaya gidiyor. Gıda fiyatlarında yılın ilk beş ayında yüzde 26, yıllık olarak ise yüzde 92,7 oranında artış gözlendi.
Dünya genelinde gerileyen gıda fiyatları, konjonktürel olarak son aylarda artış hızı yavaşlasa da Türkiye’de aralıksız 48 aydır artıyor. Bu yıl Mayıs ayında gıda fiyatlarında bir önceki aya göre yüzde 0,8 oranında artış yaşandı. Yılın ilk beş aylık döneminde yüzde 26 oranında yükselen gıda fiyatlarındaki yıllık artış ise yüzde 92,7 olarak hesaplandı.
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonunun Ar-Ge birimi KAMUAR’ın fiyatlarını Ankara’daki marketlerden düzenli olarak derlediği ve halkın en fazla tükettiği 64 temel gıda maddesinden oluşan bir gıda sepetini esas alarak hazırladığı gıda fiyatları endeksinin Mayıs 2024 sonuçları açıklandı.

Yoksuların harcamasının yüzde 35,8’i gıda
TÜİK’in en son açıkladığı tüketim harcamalarıyla ilgili istatistiklere göre en zengin yüzde 20’lik kesim tüketim harcamalarının yüzde 16,6’sını, en yoksul yüzde 20’lik kesim ise yüzde 35,8’ini gıda için yapıyor. Dolayısıyla gıda fiyatlarında Türkiye’de son 48 aydır yaşanan kesintisiz artış en fazla sabit gelirli ve yoksul kesimleri etkiliyor. Açıklanan enflasyon bu nedenle bu kesimin gerçek hayatta yaşadığı enflasyonu tam olarak yansıtmıyor. Zira TÜİK enflasyonu hesaplarken gıda harcamalarının ağırlığını yaklaşık yüzde 25 olarak esas alıyor.

Açlık riski artıyor
İktidarın daha sonra “akıl dışı ilan ettiği” ancak yerel seçimlerden önce yeniden uygulamaya başladığı yanlış ekonomik politikaların tetiklediği yüksek enflasyon sürecinin en ağır faturasını gıda fiyatları yüzünden yoksullar ödüyor.
Türkiye’nin, iktidar eliyle bu yanlış politikalarla yıllarca sürecek bugünkü enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021’den bu yana gıda fiyatları yüzde 743 oranında arttı. Diğer bir ifadeyle Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için vatandaşlar bu yıl Mayıs ayında 845 lira ödemek zorunda kaldılar.
Gıda fiyatlarındaki artış, mevsimlik etkilerle son aylarda yavaşlasa da ücretli ve emekli gibi sabit gelirliler her geçen ay gelirlerinin daha büyük bir kısmını gıdaya ayırmak zorunda kalıyorlar.

KAMU-AR: Gıda fiyatlarında ilk beş aylık artış yüzde 26’ya ulaştı

Aylık fiyat artışı
Mayıs’ta et, sebze ve meyve grubu dışındaki gıda harcama gruplarında fiyatlar bir önceki aya göre arttı. Süt ve süt ürünleri, yağ ve diğer işlenmiş gıda maddelerinde fiyat artışı devam etti.

KAMU-AR: Gıda fiyatlarında ilk beş aylık artış yüzde 26’ya ulaştı

Mayısta, ekmek-pirinç-un-bulgur fiyatları önceki aya göre ortalama yüzde 0,4 oranında artarken, et ve balık grubu fiyatlarında yüzde 0,2 oranında azalış yaşandı.  Et ve balık fiyatları geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 83,8 oranında arttı. Süt, süt ürünleri ile yumurta grubunda fiyatlar bir önceki aya göre yüzde 3,2 oranında artarken, yağ fiyatlarındaki artış yüzde 5 olarak gerçekleşti.
Meyve fiyatlarının yüzde 1,9 oranında gerilediği Mayıs ayında sebze fiyatlarında da bir önceki aya göre ortalama yüzde 1,9 oranında düşüş yaşandı.
Mayıs’ta bakliyat fiyatları önceki aya göre değişmedi. Salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan diğer gıda fiyatları ise yüzde 2 oranında zamlandı.
Vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için Mayıs’ta, bir önceki aya göre yüzde 0,6 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.

Beş aylık değişim
Gıda fiyatlarında bu yılın ilk beş aylık döneminde ise toplam yüzde 25,8 oranında artış gerçekleşti. Bu dönemde ekmek-pirinç-un-bulgur-makarna fiyatları yüzde 13,5, et-balık fiyatları yüzde 33,7, süt, süt ürünleri ve yumurta fiyatları yüzde 17,5, yağ fiyatları yüzde 24,4, meyve fiyatları yüzde 48,6, sebze fiyatları yüzde 33, bakliyat fiyatları yüzde 18,8, diğer ürünlerin fiyatları yüzde 13,2 arttı.

Yıllık değişim
Bu yıl Mayıs’ta geçen yılın aynı ayına göre ekmek, un, bulgur, makarna fiyatlarında yüzde 49,2, et-balık fiyatlarında 83,8, süt ve süt ürünleri ile yumurta fiyatlarında yüzde 60,4 oranında artış oldu. Bir yıl öncesine göre yağ fiyatları yüzde 93 oranında arttı. Meyve fiyatları yüzde 121,4, sebze fiyatları ise yüzde 233,5 oranında artış gösterdi. Bakliyat fiyatları son bir yılda yüzde 68, diğer gıda fiyatları ise yüzde 79,4 oranında zamlandı.
Gıda fiyatlarında yıllık olarak ise yüzde 92,7 oranında artış gözlendi.

Yıllık ortalama artış
Mayıs 2024 sonu itibariyle son 12 aylık ortalama gıda fiyatları ise bir önceki 12 aylık ortalama fiyatlara göre yüzde 99,2 oranında arttı.

]]>