BirGün’den Havva Gümüşkaya’nın haberine göre, emekliler, artan emekli yoksulluğu nedeniyle iş arıyor ya da çalışmayı sürdürüyor. Emekli aylıklarıyla ay sonunu getiremeyen yaşlılar, TÜİK verilerine göre piyasada adeta ucuz ve güvencesiz işgücü olarak kullanılıyor. TÜİK’in 2025 yılının Temmuz–Ağustos–Eylül dönemini kapsayan üçüncü çeyrek verileri, tabloyu çarpıcı biçimde ortaya koyuyor. Emekli olduğu için işgücüne dahil olmayan 65 yaş üstü bireylerin sayısı 2021’in aynı döneminde 2 milyon 729 binken 2025’te 2 milyon 278 bine geriledi. Sadece dört yılda emekli olduğu için artık çalışmayan 65 yaş üstü yurttaşların sayısı 451 bin kişi azaldı.
Aynı dönemde bu yaş grubunda istihdamda olanların sayısı 928 binden 1 milyon 208 bine çıkarak 280 bin kişi arttı. TÜİK’in dar tanımlı işsizlik hesaplamasına göre 65 yaş üzeri 35 bin yurttaş resmi işsiz statüsünde görünüyor.

Yüzde 80’i kayıt dışı
En çarpıcı başlıklardan biri olarak güvencesizlik öne çıkıyor. İstihdamda yer alan 65 yaş üstü 1 milyon 208 bin kişiden yalnızca 280 bini kayıtlı çalışıyor. Kalan 927 bin kişi sigortasız, kayıt dışı, güvencesiz işlerde istihdam ediliyor. 65 yaş üzeri çalışan her 10 kişiden yaklaşık 8’i, prim ödenmeyen, işten çıkarıldığında hiçbir hukuki güvencesi bulunmayan işler yapmak zorunda bırakılıyor. Açlık sınırının altında kalan emekli aylıkları ile geçinemeyen ileri yaştaki yurttaşlar, genellikle daha güvencesiz ve hizmet ağırlıklı sektörlerde çalışıyor. Son 5 yılda hizmet sektöründe çalışan 65 yaş üstü kişi sayısı 159 bin artarak 403 bine ulaştı.

Emekliler, her altı ayda bir sadakaya dönüşen aylık artışlarıyla geçinmeye zorlanıyor. Temmuz zammı, milyonlarca emeklinin insanca yaşam beklentisini bir kez daha hayal kırıklığına uğrattı. En düşük emekli aylığı yalnızca 2 kuruş yuvarlanarak 16 bin 881 TL’ye çıkarıldı. Emekli, yoksulluk sınırının beşte biri düzeyinde kalan bu aylıkla geçinmek zorunda bırakıldı. Artan geçim sıkıntısı, giderek daha fazla yaşlıyı yeniden iş gücüne katılmaya zorluyor.
BirGün’den Havva Gümüşkaya’nın haberine göre, Cumhurbaşkanlığı Strateji Bütçe Başkanlığı’nın Genel Faaliyet Raporuna göre 2024 yılında yaşlı nüfusun işgücüne katılım oranı yüzde 13,1’e yükseldi. 2024 yılı için 65 yaş ve üstü nüfusun işgücüne katılım oranı yüzde 12,4 olarak hedeflenirken gerçekleşme oranı yüzde 13,1 oldu.

Emeklilerin yüzde 17’si kayıtlı istihdamda
Yaşlı nüfusun işgücüne katılımı artarken Sosyal Güvenlik Kurumu’nun verileri de kayıtlı çalışan emeklilerin durumunu açığa çıkardı. Yaşlılık aylığı alanların sayısı Nisan 2025 itibarıyla 12 milyon 183 bin kişiye ulaştı. Yaşlılık aylığı alanların bir kısmı sigortalı, bir kısmı ise sigortasız çalışmaya devam ediyor. Sosyal güvenlik destek primi (SGDP) adı altında kayıtlı çalışan emeklilerin sayısı ise 2 milyon 139 bin kişiye ulaştı. 2024 Aralık ayına göre çalışan emeklilerin sayısına yılın ilk dört ayında 35 bin kişi daha eklendi. Böylece yaşlılık aylığı alanların yüzde 17,5’i kayıtlı olarak çalışmaya devam ediyor. Sigortasız, kayıt dışı çalışanlarla birlikte bu oran çok daha yüksek düzeye çıkıyor.

2 kuruşluk yuvarlama
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan verilere göre, Ocak-Haziran dönemine ait 6 aylık enflasyon yüzde 16,67 seviyesinde gerçekleşti. Altı aylık enflasyonun belli olmasıyla birlikte 2025 yılının ikinci yarısında geçerli olacak emekli zam oranı da netleşti. 2025 Temmuz zammı ile SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin kök maaşlarına yüzde 16,67 oranında zam yapıldı. En düşük emekli maaşının 14 bin 469 liradan 16 bin 881 liraya yükseltilmesini öngören madde, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi. Düzenleme TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildikten sonra Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girecek. Ardından zamlı emekli aylıkları, tahsis numarasına göre hesaplara yatırılacak.
En düşük emekli aylığı için beklenti 120 liralık bir yuvarlamayla 17 bin TL’ye çıkarılması yönündeyken yalnızca 2 kuruş yuvarlanarak 16 bin 881 TL olarak açıklandı. Bu yuvarlamanın bütçeye maliyeti ise 80 bin lira olarak hesaplandı.