İstanbullunun ev gündemi “Ekonomi”

18 Oca 2023
İstanbullunun ev gündemi “Ekonomi”

- İstanbullular 2022’de evde en çok ekonomik sorunları konuştu
- 2022 yılında Türkiye’nin gündeminde fatura ve gıda ürünlerine yapılan zamlar ve yüksek
enflasyon oldu
- İstanbullular 2022’de ya hiç geçinemedi ya da ancak kıt kanaat geçindi
- İstanbullular en çok Mayıs ve Temmuz ayında borç aldı
- Kendi ekonomik durumlarının iyileşeceğini düşünen İstanbulluların oranı %20’yi geçmedi
- 2022’de İstanbullular Türkiye ekonomisinin kötüleşeceğini düşündü
- İstanbulluların %60’ı gıdaya erişemedi
- Her 5 kişiden 3’ü porsiyonlarını küçülttü
- İstanbullu stresli
- İstanbullu kaygılı
- İstanbullunun mutluluğu ortalama
- İstanbullu daha çok tartıştı
- İstanbullu işinden memnun değil
- İstanbullu işten çıkarılmaktan korkuyor

İBB İstanbul Planlama Ajansı (İPA) “İstanbul Barometresi 2022” raporunu yayımladı.
İPA tarafından aylık olarak gerçekleştirilen İstanbul Barometresi araştırmasının yıllık raporunda yıl boyunca İstanbulluların evdeki gündemi, İstanbul gündemi, ekonomik durumlarına ilişkin değerlendirmeleri ve duygu durumlarına dair veriler paylaşıldı.
İstanbullulara göre ev içi gündemde ilk sırada ekonomik sorunlar yer aldı. Ocak ve Şubat ayları dışında ekonomik sorunlar gündemi yıl boyunca değişmedi.

İstanbullular 2022’de evde en çok ekonomik sorunları konuştu
İstanbullulara her ay evde en çok ne konuştukları soruldu. Katılımcıların cevapları aylara göre incelendiğinde, ekonomik sorunların tüm aylarda ilk sırada yer aldığı görüldü. Bir önceki yılla karşılaştırıldığında, 2021’de Covid-19 pandemisi öne çıkarken, 2022 yılında ise öne çıkan konu ekonomik sorunlar oldu.
İstanbul’un gündeminde ikinci sırada ise Covid-19, kent yoksulluğu, akaryakıt zamları, İstanbul’daki konut satış ve kira fiyatlarındaki artış, sığınmacılara yönelik tartışmalar ve İstiklal Caddesi’nde gerçekleşen patlama yer aldı. Konut satış ve kiralama fiyatlarındaki artış ile sığınmacılara yönelik tartışmalar öne çıkan gündemler olarak görüldü.
Ocak 2022’de ekonomik sorunlar, her iki İstanbulludan birinin gündemiyken faturalara gelen zamlar ve yüksek enflasyonun da etkisiyle Nisan ayında evdeki gündemin ekonomik sorunlar olduğunu belirtenlerin oranı %80,4’e çıktı.

2022 yılında Türkiye’nin gündeminde fatura ve gıda ürünlerine yapılan zamlar ve yüksek enflasyon oldu
2022 yılı elektrik ve doğalgaz faturalarına yapılan zamlarla başladı, yüksek enflasyon ve akaryakıt zamları ile devam etti. Ağustos ayına kadar Türkiye gündeminde ilk sırada fatura ve gıda ürünlerine yapılan zamlar yer aldı. Bu gündemlerin yanı sıra KPSS sorularının sızdırılması iddiası ve KPSS’nin iptal edilmesi, TOKİ’nin yürüttüğü sosyal konut projesi, Bartın’da meydana gelen maden kazası, İzmir ve Düzce merkezli iki farklı depremin yaşanması ve asgari ücret tartışmaları da Türkiye gündeminde birinci sırada yer alan konular arasında oldu.

İstanbullular 2022’de ya hiç geçinemedi ya da ancak kıt kanaat geçindi
Yıl boyunca İstanbulluların geçinme durumu, araştırma içerisinde periyodik sorularla incelendi. Katılımcıların neredeyse yarısı yıl boyunca geçinemediğini belirtti. Türkiye’nin gündemiyle paralel bir şekilde Nisan ve Mayıs ayları geçimin en zor olduğunun belirtildiği aylar oldu. Şubat ve Ekim ayında diğer aylardan farklı olarak kıt kanaat geçinebildiğini belirten katılımcıların oranı, geçinemediğini belirten katılımcılardan daha yüksek oldu. Kenara ek para koyduğunu belirten katılımcıların Ocak ayındaki oranlara en çok yaklaştığı ayın Ağustos olduğu görüldü.

İstanbullular en çok Mayıs ve Temmuz ayında borç aldı
İstanbulluların 2022 yılı içerisinde aylık borçluluk durumları incelendiğinde en yüksek oranda borç alınan ayların Mayıs ve Temmuz ayları olduğu görüldü. 2022 yılının son üç ayında ise borç aldığını belirten katılımcıların oranında artış görüldü.

Kendi ekonomik durumlarının iyileşeceğini düşünen İstanbulluların oranı %20’yi geçmedi
İstanbullunun kendi ekonomik durumunu değerlendirirken Türkiye’nin ekonomik durumuyla benzer örüntüde ilerlediği görüldü. Türkiye’nin ekonomik durumu ile kıyaslandığında katılımcıların kendi ekonomisine yönelik algısının genel olarak daha olumlu olduğu görüldü. Her ne kadar Ağustos ayında ekonomik durumunun değişmeyeceğini ve kötüleşeceğini düşünen katılımcıların oranı aynı da olsa yılın son üç ayı ekonomik durumunun kötüleşeceğini belirtenlerin oranında artış görüldü.
Sosyoekonomik statüye göre kendi ekonomik durumunun kötüleşeceğini belirtenlerin oranına bakıldığında üst sosyoekonomik gruba ait katılımcıların Mayıs ve Eylül aylarında kendi ekonomik durumuna yönelik algısının kötüye doğru ilerlediği görüldü.

2022’de İstanbullular Türkiye ekonomisinin kötüleşeceğini düşündü
İstanbullulara on iki ay boyunca Türkiye ekonomisinin gidişatına yönelik algı ölçen “Türkiye ekonomisinin yakın dönemde ne yönde değişeceğini düşünmektesiniz?” sorusu yöneltildi. Mayıs ayında ekonomi gündemiyle de paralel olarak her beş katılımcıdan üçü Türkiye ekonomisinin kötüleşeceğini düşündüğünü belirtti. Mayıs ayının ardından bu oran düşerek her iki katılımcıdan biri Türkiye ekonomisinin kötüleşeceğini düşündüğünü belirtti. 2022 yılının son üç ayında ekonominin kötüleşeceğini düşünenlerin oranında düzenli bir artış görüldü.
Yıl içerisinde sosyoekonomik statülerine göre Türkiye ekonomisinin kötüleşeceğini belirten katılımcılara bakıldığında orta ve alt sosyoekonomik statüye sahip katılımcıların Ağustos ayına kadar benzer bir örüntüde gittiği görüldü. Orta sosyoekonomik statüye sahip katılımcıların içerisinde Eylül ayı itibariyle kötüleşeceğini düşünenlerin oranında artış görüldü.

İstanbulluların Gıdaya Erişimi
Katılımcıların maddi yetersizlikten dolayı tercih ettiği gıdaları alamadığını belirten katılımcıların seviyesi sekiz ay boyunca %60’ın üzerinde seyretti. Bu oranın en yüksek olduğu ayların Mayıs ve Kasım ayları olduğu görüldü.
Her beş katılımcıdan üçü yeterli gıdaya ulaşamadığı için porsiyonlarını küçülttüğünü belirtti. Bu oranın en yüksek olduğu ayın Kasım ayı olduğu görüldü.

İstanbullu stresli
İstanbullulardan her ay stres, mutluluk ve yaşam memnuniyetleri için 0 ve 10 arasında bir puan vermeleri istendi. Stres puanının yıl boyunca 7’nin altına düşmediği görüldü.
Cinsiyete göre incelendiğinde kadınların stres seviyesi yıllık ortalama 7,9 iken erkeklerde bu seviye 7,1 olarak hesaplandı.
Alt sosyoekonomik seviyedeki katılımcıların ortalama stres seviyesi 7,6; orta sosyoekonomik seviyedeki katılımcıların 7,4 üst gruba ait katılımcıların ise 7,2 olarak ölçüldü

İstanbullu kaygılı
Katılımcıların kaygı durumları incelendiğinde genel ortalamanın 7,4 olduğu görüldü. Çalışmayan katılımcıların ortalama kaygı puanı 7,9 olarak ölçüldü. İş arayan katılımcıların kaygı seviyesinin ise 8,2 olduğu görüldü.

İstanbullu ortalama mutlu
İstanbulluların en mutlu olduğu ayın 10 üzerinden 5,3 puanla Ekim ayı olduğu görülmüştür. Mutluluk ve yaşam memnuniyeti ise yıl boyunca en yüksek 5,3 ve 5,1 puana çıkmıştır.

İstanbullu daha çok tartıştı
İstanbullular 2022 yılında bir önceki yıla göre daha çok tartıştı. Katılımcıların en çok Temmuz ayında tartıştığı görüldü.
Yaş gruplarına göre incelendiğinde, en çok tartışma yaşayanların 18-34 yaş grubu arasında olduğu görüldü.
Tartışmalar en çok aile ortamında gerçekleşti. Ay içerisinde yüksek sesli tartışmaya girdiğini belirten katılımcıların en çok aile ve iş ortamında tartıştığı görüldü. Aile içerisindeki tartışmaların en fazla Kasım ayında gerçekleştiği görülürken iş ortamında ise Eylül ayının en yüksek tartışma seviyesine sahip olduğu görüldü.
Kadınların daha çok aile ortamında erkeklerin ise iş ortamında tartışmaya girdiği görüldü. Sosyoekonomik statüye göre değerlendirildiğinde, sosyoekonomik seviye düştükçe aile ortamındaki tartışmaların arttığı görüldü.

İstanbullu işinden memnun değil
İşinden memnun olduğunu belirten katılımcıların stresi seviyesi 6,8 iken işinden memnun olmadığını belirten katılımcıların stres seviyesinin 8,2 olduğu görüldü.

İstanbullu işten çıkarılmaktan korkuyor
İstanbulların işten çıkarılma korkusunun en yüksek olduğu ay ekonomik sorunların da artış gösterdiği Mayıs ayı oldu.
Alt sosyoekonomik statüye sahip dört katılımcıdan biri işten çıkarılmaktan korktuğunu belirtti. Katılımcıların sosyoekonomik seviyesi düştükçe işten çıkarılma korkusunda artış görüldü.