İşsiz sayısı 781 bin kişi arttı

12 Eyl 2022
İşsiz sayısı 781 bin kişi arttı

DİSK-AR, Temmuz 2022 dönemini kapsayan TÜİK tarafından 12 Eylül 2022’de yayımlanan işsizlik verilerine ilişkin "İşsizlik ve İstihdamın Görünümü" raporunu yayımladı.
    • Geniş tanımlı işsiz sayısı 8,5 milyona yükseldi!
    • İŞKUR’a göre işsiz sayısı son 1 yılda 542 bin artarken, TÜİK’e göre 307 bin azaldı!
    • Geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 22,5.
    • Geniş ve dar tanımlı işsiz sayısı arasındaki puan farkı 12,4’e yükseldi.
    • Geniş tanımlı kadın işsizlik yüzde 29,9!

TÜİK’in Temmuz 2022 Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçları 12 Eylül 2022’de yayımlandı. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 10,1, mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik oranı (âtıl işgücü) ise yüzde 22,4 seviyesinde gerçekleşti. TÜİK’e göre Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki kişilerde işsiz sayısı (mevsim etkisinden arındırılmış) 2022 Temmuz ayında bir önceki aya göre 113 bin kişi azalarak 3 milyon 445 bin kişi oldu.

DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden yararlanarak yapılan hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı ise Temmuz 2022’de 8 milyon 415 bine yükseldi. Geniş tanım işsiz sayısı Temmuz 2021’e göre arttı. TÜİK’e göre Temmuz 2019’da yüzde 13,9 olan işsizlik Temmuz 2022’de yüzde 10,1’e düştü. Ancak aynı yıllarda geniş tanımlı işsizlik yüzde 19,3’den yüzde 22,5’e yükseldi.

Geniş tanımlı işsiz sayısı 8 milyon 415 bin!
Temmuz 2022 döneminde mevsim etkisinden arındırılmış (MEA) dar tanımlı işsizlik (işsizlik 1) yüzde 10,1, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı (işsizlik 2) yüzde 15,1; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı (işsizlik 3) yüzde 18 ve âtıl işgücü oranı (işsizlik 4, geniş tanımlı işsizlik) ise yüzde 22,5 olarak açıklandı (Grafik 2).
Temmuz 2019’da 334 bin olan zamana bağlı eksik istihdam (MEA) sayısı, Temmuz 2022’de Covid-19 salgınının da etkisiyle 1 milyon 697 bin kişiye yükseldi. Temmuz 2019’da 1 milyon 762 bin olan potansiyel işgücü sayısı ise Temmuz 2022’de 3 milyon 274 bine yükseldi.
TÜİK’in âtıl işgücü oranından hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Temmuz 2022’de 8 milyon 415 bin olarak gerçekleşti.

TÜİK’in işsiz sayısı İŞKUR’un altında!
İŞKUR’un kayıtlı işsiz sayıları kayıtlara, TÜİK’in işsizlik verileri ise ankete dayalı olarak hesaplanmaktadır. İki kurumun metodolojileri farklı da olsa İŞKUR tarafından aylık istatistik bültenlerinde açıklanan kayıtlı işsiz sayıları işsizliği anlamamız açısından önemli göstergedir. Olağan seyirde İŞKUR’un kayıtlı işsiz sayılarının TÜİK’in işsiz sayılarına yansıması beklenir. Ancak uzun bir süredir iki kurumun işsiz sayıları arasındaki farklar birbirinden zıt bir eğilim izlemektedir.
İŞKUR’un Temmuz 2021 ile Temmuz 2022 arasında son 1 yıllık dönemde kayıtlı işsiz sayısı 2 milyon 995 binden 3 milyon 538 bine yükseldi, kayıtlı işsiz sayısında yaklaşık yüzde 18,1’lik bir artış gerçekleşti. TÜİK’e göre ise son 1 yılda dar tanımlı işsiz sayısı 307 bin kişi azaldı. Son 1 yılda 542 bin kişi işsiz olduğu için İŞKUR’a başvurdu. Bu başvuruların 301 bini kadın, 241 bini ise erkek işsizlerden oluştu (Grafik 3). Son 1 yılda İŞKUR’a kayıtlı kadın işsizlerin sayısı 301 bin iken TÜİK’e göre ise son 1 yılda kadın işsizliği 40 bin, erkek işsizliği ise 267 bin azaldı. Cinsiyete göre TÜİK ile İŞKUR arasındaki uçurumun artmaya devam ettiği görülmektedir. Bu sebeple İŞKUR ile TÜİK arasındaki sayılardaki bu uyumsuzluğun sorunlu olduğunu düşünüyoruz.

Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 30!
Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) tahminlerine göre salgının işgücü piyasalarındaki etkisi kadınlar aleyhine devam ediyor. ILO’nun güncel tahminleri çalışılan saatlerde toplumsal cinsiyet eşitliği için gerileme olduğuna işaret ediyor. Salgın öncesinde kadınlar ve erkekler arasındaki çalışılan saat farkı fazlaydı. Ancak salgın sonrasında işgücü piyasalarında beklenen toparlanma kadın ve erkekler arasındaki çalışılan saat farkını kapatmak hususunda yetersiz kalındığı ifade edilmektedir. Zengin ülkeler ile yoksul ülkeler arasındaki cinsiyete göre çalışılan saat uçurumu daha da belirgin hale geliyor.
Yüksek gelirli ülkelerde çalışılan saatlerdeki eşitsizlik yoksul ülkelere göre daha hızlı kapanıyor. Yine de ILO’ya göre yüksek gelirli ülkelerde dahi nispeten kapanan bu farkın salgın öncesi seviyelere getirilmesi tahminlere göre yaklaşık 30 yıl sürmesi bekleniyor.
TÜİK’e göre de kadın işsizliği tüm işsizlik türlerinde en yüksek kategori olarak görülmeye devam ediyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 8,6 iken kadınlarda yüzde 13,1’e yükseldi. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) erkeklerde yüzde 18,4, kadınlarda ise yüzde 29,9’a yaklaşmıştır. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 11,5 puandır (Grafik 4).
Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 12,1 iken kadınlarda yüzde 17,5’tir. İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 12,6 iken kadınlarda yüzde 25,1 seviyesindedir (Grafik 4).

Temmuz 2022 itibarıyla kadınlarda mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 492 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 4 milyon 15 bindir. Erkeklerde ise dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 953 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 4 milyon 390 bindir (Grafik 5).

Temmuz 2022 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori bu ay da yüzde 29,9 ile geniş tanımlı kadın işsizliği oldu. İkinci yüksek işsizlik kategorisi ise genç kadınlarda gerçekleşmiştir. Temmuz 2022’de genç kadın (15-24) işsizliği 24,7’dir (Grafik 6). Bilindiği gibi salgın döneminde diğer işsizlik kategorilerine göre kadın işsizlik türleri genele göre çok daha yüksek gerçekleşti ve bu eğilim devam ediyor.

Geniş ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 12,4 puan
Türkiye’de 2018 Eylül’de başlayan ekonomik kriz ve 2020 Mart ayından bu yana yaşanan salgınının da etkisiyle işgücü piyasası dışına çıkış eğilimi artıyor. Zamana bağlı eksik istihdamda artış ve iş bulma ümidinin kaybedilmesine paralel olarak dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark giderek açılıyor. Örneğin, Ocak 2019’da dar tanımlı işsizlik yüzde 13,6 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 19,7 olarak gerçekleşmişti. Bu dönemde geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizlikten 6,1 puan yüksekti.
Temmuz 2022’de ise dar tanımlı işsizlik yüzde 10,1 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 22,5 olarak gerçekleşti. Dar ve geniş işsizlik arasındaki fark bu dönemde 12,4 puan oldu. Dar ve geniş işsizlik arasındaki makasın bu denli açılmasının en önemli nedeni salgın dönemindeki işten çıkarma yasağının dar tanımlı işsizliği sınırlı düzeyde tutmuş olması ve işbaşında olunan sürenin azalmasıdır. Böylece dar tanımlı işsizlik sınırlı kalırken geniş tanımlı işsizlik fırlamıştır.

paylaş