Yasak kalktı, işsizlik fırladı!

11 Eyl 2021
yasak kalktı işsizlik fırladı

•    Temmuz 2021’de 506 bin yeni işsiz!
•    İşten çıkarma yasağı kalktı işsizlikte büyük artış yaşandı!
•    Türkiye işsizlikte Avrupa üçüncüsü!
•    Geniş tanımlı işsiz sayısı 8,4 milyon!
•    Ekonomi yeterince yeni istihdam yaratamıyor!


Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 10 Eylül 2021 tarihinde Temmuz 2021 dönemine ait Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçlarını açıkladı. Haziran 2021’de işten çıkarma yasağının kalkmasının ardından dar tanımlı işsiz sayısında patlama yaşandı. Temmuz 2020’de mevsim etkisinden arındırılmış (MEA) dar tanımlı işsiz sayısı 4 milyon 449 iken Temmuz 2021’de 3 milyon 902 bine düştü. TÜİK Temmuz 2021 dönemi gösterge işsizlik oranı olarak ifade ettiği MEA dar tanımlı işsizlik oranını yüzde 12,0 ve TÜİK’in âtıl işgücü olarak adlandırdığı, DİSK-AR’ın ise geniş tanımlı işsizlik olarak ifade ettiği oranı ise yüzde 23,6 olarak açıkladı. Mevsim etkisinden arındırılmış (MEA) geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) oranı son bir aylık dönemde ise 1,2 puan arttı. Geniş tanımlı işsizlik Temmuz 2019’dan Temmuz 2021’e 1 milyon 790 bin kişi artarak 8 milyon 421 olarak hesaplandı.

TÜİK verilerine göre MEA dar tanımlı işsiz sayısı Temmuz 2021 döneminde bir önceki yıla göre 547 bin kişi azalarak 3 milyon 902 bin olarak gerçekleşti.

TÜİK Temmuz 2021 döneminde 4 ayrı işsizlik oranı açıkladı:
•    İşsizlik 1: Gösterge işsizlik oranı (mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı) yüzde 12,0
•    İşsizlik 2: Zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 16,3
•    İşsizlik 3: İşsiz ile potansiyel işgücünün bütünleşik oranı yüzde 19,6
•    İşsizlik 4: Âtıl işgücü (geniş tanımlı işsizlik) oranı yüzde 23,6

TÜİK’in yeni kullanmaya başladığı metodolojiye göre açıklanan aylık veriler oldukça sınırlı bir kapsama sahip. Aylık verilerde daha önceki TÜİK metodolojisinde yer alan pek çok ayrıntı yer almıyor. Örneğin istihdam olup çalışmayanlar aylık verilerde yok. Bu nedenle salgın döneminde istihdamda görünüp işbaşında olmayanların sayıları aylık TÜİK verilerinde yer almıyor. Yine iş aramayıp çalışmaya hazır olanların sayısı, ümidini kaybeden işsizlerin sayısı ve genç işsizliğe ilişkin ayrıntılar TÜİK’in aylık verilerinde yer almıyor. Bu veriler TÜİK tarafından çeyrek dönemlerde açıklanan verilerde yer alıyor.

Fesih yasağı kalktı işsizlik fırladı!
Temmuz 2021 döneminde MEA dar tanımlı işsizlik (işsizlik 1) yüzde 12, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranı (işsizlik 2) yüzde 16,3; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı (işsizlik 3) yüzde 19,6 ve âtıl işgücü oranı (işsizlik 4, geniş tanımlı işsizlik) ise yüzde 23,6 olarak açıklandı.

Zamana bağlı eksik istihdam (MEA) sayısı Temmuz 2020’de 1 milyon 223 bin, Temmuz 2021’de ise 1 milyon 417 bin kişiye yükseldi. Böylece zamana bağlı eksik istihdam son bir yılda yüzde 15 oranında arttı.

TÜİK’in âtıl işgücü oranından hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Temmuz 2021’de 8 milyon 421 bin olarak gerçekleşti. Temmuz 2019’da 6 milyon 631 bin mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Temmuz 2020’de 8 milyon 926 bin, Temmuz 2021’de ise 8 milyon 420 olarak gerçekleşti. Geniş tanımlı işsizlikte tepe noktası olan Temmuz 2020'ye göre kısmi bir azalma olsa da Temmuz 2019’dan bu yana 1 milyon 789 bin kişilik artış yaşandı.

Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 29,6
Temmuz 2021 HİA verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı toplamda 3 milyon 902 bin kişi iken, DİSK-AR tarafından yapılan hesaplamaya göre geniş tanımlı işsiz sayısı 8 milyon 421 bin olarak gerçekleşti. Cinsiyete göre işsizlik oranlarına bakıldığında kadın işsizliğinin tüm türlerde erkeklerden yüksek olduğu görülüyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 10,8 iken kadınlarda yüzde 14,4’tür.

Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 15,5 iken kadınlarda yüzde 17,9’dur. İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 16,0 iken kadınlarda yüzde 26,6 seviyesindedir. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) ise erkeklerde yüzde 20,4 ve kadınlarda yüzde 29,6 düzeyindedir. Geniş tanımlı kadın işsizliği ile geniş tanımlı erkek işsizliği arasındaki fark 9,2 puandır.

Temmuz 2021 itibarıyla kadınlarda mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 527 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 3 milyon 667 bindir. Erkeklerde ise dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 375 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı ise 4 milyon 778 bindi.

Neredeyse her 3 genç kadından biri işsiz
Temmuz 2021 HİA verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori yüzde 29,9 ile 15-24 yaş arası genç kadın işsizliği oldu. Yüzde 29,6 olan geniş tanımlı kadın işsizliği ise genç kadın işsizliğini ikinci sırada takip ediyor. Bilindiği gibi salgın döneminde diğer işsizlik kategorilerine göre kadın işsizlik türleri genele göre çok daha yüksek seyretmeye devam ediyor.

Temmuz 2021’de 15-24 yaş arası gençlerde işsizlik oranı yüzde 23,1 olarak gerçekleşti. Kadınlarda dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 14,4 iken kentsel (tarım dışı) kadın işsizliği oranı 3,3 puan yüksek olarak yüzde 17,7 oldu.

Tarım dışı işsizlik genelde de dar tanımlı işsizlikten daha yüksek görülüyor. Temmuz 2021’de dar tanımlı işsizlik yüzde 12 iken tarım dışı işsizlik yüzde 13,9 olarak gerçekleşti.

Geniş tanımlı ve dar tanımlı işsizlik arasındaki fark 11,6 puan
Türkiye’de 2018 Eylül’de başlayan ekonomik kriz ve 2020 Mart ayından bu yana yaşanan salgınının da etkisiyle işgücü piyasası dışına çıkış eğilimi artıyor. Zamana bağlı eksik istihdamda artış ve iş bulma ümidinin kaybedilmesine paralel olarak dar ve geniş tanımlı işsizlik oranları arasındaki fark giderek açılıyor. Örneğin, Haziran 2019’da dar tanımlı işsizlik yüzde 13,7 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 18,6 olarak gerçekleşmişti. Bu dönemde geniş tanımlı işsizlik dar tanımlı işsizlikten 4,9 puan yüksekti.

Temmuz 2021’de ise dar tanımlı işsizlik yüzde 12 iken geniş tanımlı işsizlik yüzde 23,6 olarak gerçekleşti. Dar ve geniş işsizlik arasındaki fark 11,6 puan oldu. Dar ve geniş işsizlik arasındaki makasın bu denli açılmasının en önemli nedeni salgın dönemindeki işten çıkarma
yasağının dar tanımlı işsizliği sınırlı düzeyde tutmuş olması ve işbaşında olunan sürenin azalmasıdır. Böylece dar tanımlı işsizlik sınırlı kalırken geniş tanımlı işsizlik fırlamıştır

Türkiye işsizlikte AB üçüncüsü!
Avrupa İstatistik Ofisi’nin (Eurostat) Temmuz 2021 dönemi için işsizlik oranlarını yayımladı. AB ülkelerinde işsizlik oranlarına bakıldığında Türkiye’nin üçüncü sırada yer aldığı, işsizlik oranının yüzde 12 olduğu görülmektedir. Türkiye’den sonra AB ülkeleri arasında işsizlikte ikinci sırada olan ülke yüzde 14,3 ile İspanyadır. AB ülkelerinde işsizlik oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 14,6 ile Yunanistan’dır.

 

paylaş