Asgari ücretli gıda ürünlerinde alım gücünü kaybetti

07 Eyl 2021
asgari ücretli gıda ürünlerinde alım gücünü kaybetti

Birleşik Metal-İş Araştırma Merkezi (BİSAM), Ağustos ayı "Alım Gücü Araştırması Dönem Raporu"nu açıkladı. Rapora göre:
- Asgari ücretli geçtiğimiz yılın aynı ayına göre gıda karşısında alım gücünü reel olarak yaklaşık yüzde 6.2 oranında kaybetti.
- Asgari ücret gıda fiyatlarındaki fahiş artışlar karşısında alım gücünü yitirdi.
- Asgari ücretlinin geçen seneki kadar sebze alabilmesi için ücretinin 3 bin 150 lira, salatalık alabilmesi için ücretinin 5 bin 314 lira olması gerekiyor.

Birleşik Metal İşçileri Sendikası Sınıf Araştırmaları Merkezi (BİSAM) olarak, TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) Madde Fiyatları, Tüketici Fiyat Endeksi (2003=100) ana grup ve alt ana gruplara göre endeks rakamları üzerinden yaptığımız hesaplamaya göre asgari ücretli hemen hemen tüm gıda gruplarında alım gücünü kaybetti. En fazla alım gücü kaybı yaşanan gıda grubu yüzde 17.4 ile sıvı ve katı yağlar olurken, sebzelerde alım gücü kaybı yüzde 10.3’e ulaştı. Asgari ücretlinin geçen yılın aynı ayına göre süt, peynir ve yumurta grubunda da yüzde 8.7’lik bir kaybı söz konusu. Ette alım gücü kaybı yüzde 6.3 iken meyvede bu oran yüzde 3.6, ekmek ve tahıl ürünlerinde yüzde 1.7 olarak gerçekleşti.

Resmi enflasyon bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 19.3 artış gösterirken, gıda fiyatlarındaki artış yüzde 29.8 oldu. Buna göre bir önceki yıla göre yüzde 21.5 artışla 2826 lira olan asgari ücret, resmi verilere göre bile gıda fiyatları karşısında alım gücünü ciddi oranlarda yitirdi. Buna göre asgari ücretli geçtiğimiz yılın aynı ayına göre gıda karşısında alım gücünü reel olarak yaklaşık yüzde 6.2 oranında kaybetti. (Kaynak: TÜİK Madde Fiyatları ve Tüketici fiyat endeksi (2003=100) ana grup ve alt ana gruplara göre endeks rakamları ve 2021 yılı AGİ dahil asgari ücret verileri üzerinden hesaplanmıştır.(

2020 yılı Ağustos ayındaki alım gücüne ulaşması için asgari ücret ne olmalı?
Asgari ücretlilerin alım gücü kaybının ne düzeyde olduğunu anlamak açısından, alım gücü kaybı yaşanan gıda grupları ve en çok alım gücü kaybı yaşanan ürünler için bir hesaplama yapılmıştır. Bu hesaplamada 2020 yılı ağustos ayı için asgari ücretlinin alım gücü ana madde grupları bazında hesaplanmış, asgari ücretlinin aynı mal grubundan ürünü 2021 yılı ağustos ayında alabilmesi için ücretinin ne olması gerektiği tespit edilmiştir.

Buna göre bugün asgari ücretin, geçtiğimiz yılki kadar katı ve sıvı yağ alabilmesi için 3 bin 422 lira, sebze alabilmek için 3 bin 150 lira, süt ve süt ürünleri alabilmek için 3 bin 96 lira, et alabilmek için 3 bin 14 TL lira olması gerekiyor.

En çok alım gücü kaybı yaşanan gıda ürünleri için ise asgari ücretlinin geçen sene ağustos ayındaki alım gücüne ulaşması için ciddi farklar söz konusudur. Örneğin salatalık fiyatlarında yaşanan artış karşısında alım gücünü yaklaşık yarı yarıya yitiren asgari ücretlinin, geliri ile geçtiğimiz seneki kadar salatalık alabilmesi için ücreti 5 bin 314 lira olmalıdır. Bu tutar kabakta 4358 lira, şeftalide 4213 lira, taze fasülyede 3 bin 916 lira, tavukta 3 bin 812 lira, ay çiçek yağında 3 bin 714 liradır.

Yöntem
Hesaplamada kullanılan veriler, TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) Madde Fiyatları, Tüketici Fiyat Endeksi, Tüketici Fiyat Endeksi (2003=100) ana grup ve alt ana gruplara göre endeks rakamları üzerinden, 2020 ve 2021 yılı Asgari Ücret verileri dikkate alınarak, endeksleme ve oranlama yöntemleri ile bulunan değerlerdir.

 

paylaş