DİSK-AR: İşsizlik salgının ilk aylarından daha kötü

10 Haz 2021
DİSK-AR işsizlik salgının ilk aylarından daha kötü

- Hem dar hem geniş tanımlı işsizlikte artış devam ediyor
- Geniş tanımlı işsizlik yüzde 27,4 oldu
- DİSK-AR’dan yeni alternatif istihdam hesaplaması: Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ)
- Çalışma çağındaki 63,5 milyon kişinin sadece 18,8 milyonu kayıtlı tam zamanlı çalışıyor
- Her 100 kadının sadece 16’sı kayıtlı ve tam zamanlı istihdamda

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 10 Haziran 2021 tarihinde Nisan 2021 dönemine ait Hanehalkı İşgücü Araştırması (HİA) sonuçlarını açıkladı.

TÜİK Nisan 2021 dönemi gösterge işsizlik oranı olarak ifade ettiği mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranını yüzde 13,9 ve TÜİK’in âtıl işgücü olarak adlandırdığı, DİSK-AR’ın ise geniş tanımlı işsizlik olarak ifade ettiği oranı yüzde 27,4 olarak açıkladı. Böylece mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı son bir yılda 0,2 puan, bir aylık dönemde ise 0,9 puan arttı.

Mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) oranı ise son bir yılda 0,6 puan azaldı ve son bir aylık dönemde ise 0,9 puan arttı.

TÜİK verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı Nisan 2021 döneminde bir önceki yıla göre 531 bin kişi artarak 4 milyon 511 bin olarak gerçekleşti. Dar tanımlı işsiz son bir ayda ise 275 bin kişi arttı.

TÜİK verilerinden hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Nisan 2021’de 9 milyon 837 bin olarak gerçekleşti. Nisan 2020’de 9 milyon 187 bin mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı son bir yılda 650 bin kişi arttı.

TÜİK’in yeni kullanmaya başladığı metodolojiye göre açıklanan aylık veriler oldukça sınırlı bir kapsama sahip. Aylık verilerde daha önceki TÜİK metodolojisinde yer alan pek çok ayrıntı yer almıyor. Örneğin istihdam olup çalışmayanlar aylık verilerde yok. Bu nedenle salgın döneminde istihdamda görünüp işbaşında olmayanların sayıları TÜİK verilerinde yer almıyor. Yine iş aramayıp çalışmaya hazır olanların sayısı, ümidini kaybeden işsizlerin sayısı ve genç işsizliğe ilişkin ayrıntılar TÜİK’in aylık verilerinde yer almıyor. TÜİK ayrıca üç aylık veriler açıklayacağını ve ayrıntıların burada yer alacağını açıkladı. O nedenle aylık veriler detaylı analiz yapmak için yeterli değil.

İstihdam düştü
İşsizlik oranlarının yıllık değişimine bakıldığında Nisan 2020 dönemine göre dar tanımlı işsizliğin yüzde 13,9, zamana bağlı eksik istihdam ile işsizlerin bütünleşik oranının yüzde 19,9; işsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranının yüzde 21,9 ve âtıl işgücü oranının ise yüzde 27,4 olarak gerçekleştiği görülüyor.

Mevsim etkisinden arındırılmış zamana bağlı eksik istihdam sayısı Nisan 2020’de 1 milyon 412 bin, Nisan 2021’de ise 1 milyon 970 bin kişi olarak hesaplandı. Böylece zamana bağlı eksik istihdam son bir yılda yüzde 39,5 oranında yükselmiş oldu.

TÜİK verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı Nisan 2021 döneminde bir önceki yıla göre 531 bin kişi artarak 4 milyon 511 bin olarak gerçekleşti. Dar tanımlı işsiz son bir ayda ise 275 bin kişi arttı.

TÜİK verilerinden hareketle yaptığımız hesaplamaya göre mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı Nisan 2021’de 9 milyon 837 bin olarak gerçekleşti. Nisan 2020’de 9 milyon 187 bin mevsim etkisinden arındırılmış geniş tanımlı işsiz sayısı son bir yılda 650 bin kişi arttı.

Kadın işsizliği yükseldi
Nisan 2021 HİA verilerine göre mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı toplamda 4 milyon 511 bin kişi iken, DİSK-AR tarafından yapılan hesaplamaya göre geniş tanımlı işsiz sayısı 9 milyon 837 bin olarak gerçekleşti. Cinsiyete göre işsizlik oranlarına bakıldığında kadın işsizliğinin tüm türlerde erkeklerden yüksek olduğu görülüyor. Mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsizlik oranı erkeklerde yüzde 12,9 iken kadınlarda yüzde 15,9’dur. Zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 19,2 iken kadınlarda yüzde 21,6’dır. İşsiz ve potansiyel işgücünün bütünleşik oranı erkeklerde yüzde 18,6 iken kadınlarda yüzde 28,5 seviyesindedir. Geniş tanımlı işsizlik (âtıl işgücü) ise erkeklerde yüzde 24,4 ve kadınlarda yüzde 33,3 düzeyindedir.

Dar tanımlı işsizlik kadınlarda erkeklerden 3 puan yüksek iken, geniş tanımlı işsizlik kadınlarda erkeklerden 8,9 puan daha yüksektir. Tüm işsizlik türlerinde kadın işsizliğinin çok daha yüksek olduğu dikkat çekmektedir.

Kadınlarda mevsim etkisinden arındırılmış dar tanımlı işsiz sayısı 1 milyon 661 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı 4 milyon 101 bindir. Erkeklerde ise dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 850 bin ve geniş tanımlı işsiz sayısı ise 5 milyon 798 bindir.

DİSK-AR’dan yeni istihdam hesaplaması: Kayıtlı Tam Zamanlı İstihdam (KATİ)
DİSK-AR yıllardır yaptığı alternatif geniş tanımlı işsizlik hesaplamasının ardından bu kez de alternatif istihdam hesaplamasına başladı. TÜİK’in resmi istihdam oranı 2021 1. çeyrekte yüzde 43,3 olarak gerçekleşirken DİSK-AR tarafından TÜİK verilerinden hareketle hesaplanan Kayıtlı Tam Zamanlı İstihdam (KATİ) oranı yüzde 29,7 olarak gerçekleşti.

İşsizlik ve istihdam verileri bir bütün oluşturuyor. Sadece işsizliğe bakmak işgücü piyasalarından yaşanan gelişmeleri tam olarak anlamaya yetmiyor. Bilindiği gibi TÜİK düzenli olarak istihdam sayısını ve istihdam oranlarını açıklıyor. Ancak açıklanan istihdam oranları istihdamın niteliğine ilişkin yeterli bilgi vermekten oldukça uzak. DİSK-AR istihdamın niteliğine göre bir ayrıma giderek yeni bir istihdam verisi hesaplamaya başladı. DİSK-AR’ın yeni hesaplamaya başladığı istihdam verisinin adı Kayıtlı ve Tam Zamanlı İstihdam (KATİ). KATİ istihdamın ne kadarının sigortalı ve tam zamanlı çalıştığını ortaya koymayı amaçlıyor. Böylece kayıtsız istihdam ile eksik istihdam dışında kalan tam zamanlı ve sigortalı olarak çalışanların sayısı ortaya çıkıyor. KATİ oranı kayıtlı tam zamanlı istihdamın 15+ yaş kurumsal olmayan nüfusa bölünmesiyle hesaplanıyor.

TÜİK 2021 1. çeyreğinde toplam istihdam oranını yüzde ??,? olarak açıklarken, DİSK-AR tarafından hesaplanan KATİ oranı 13,6 puan daha düşük olarak yüzde 29,7 oldu. Kadınlarda resmi istihdam oranı yüzde 26,3 iken, KATİ oranı yüzde 16 olarak hesaplandı. Erkeklerde resmi istihdam oranı yüzde 60,5 olarak açıklanırken KATİ yüzde 43,6 olarak gerçekleşti.

Çalışma çağındaki 63,5 milyona yakın kişinin sadece 18,8 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istihdam (KATİ) kapsamında çalıştığı ortaya çıktı. Çalışma çağındaki 32 milyon kadının ise sadece 5,1 milyonu kayıtlı ve tam zamanlı istidamda (KATİ) yer alıyor. Bu durum kayıtsız ve eksik istihdamın yüksekliğini gösteriyor.

2018 Ağustos ayında başlayan ekonomik kriz ve 2020 Mart ayında başlayan salgın KATİ oranının önemli ölçüde düşürdü. 2018 Ağustos ayında yüzde 18 olan KATİ oranı ekonomik krizin etkisiyle Şubat 2019’da yüzde 28,7’ye geriledi. Salgının etkisiyle Mayıs 2021’de yüzde 27,7’ye gerileyen KATİ oranı 2021 1. çeyrekte yüzde 29,7’ye yükseldi.

Ancak istihdam oranlarında salgın öncesine göre yaşanan yükselmede işten çıkarma yasağının etkisini dikkate almak gerekiyor. İşten çıkarma yasağının kalkmasıyla birlikte KATİ oranının tekrar düşeceğini tahmin ediyoruz.

 

 

paylaş